غزل شمارهٔ ۵۵۱
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر به عشق و محبت اشاره می‌کند و از دوری معشوق درد می‌کشد. او معشوق را همچون تصویری زیبا و فرشتۀ فراتر از دنیای مادی توصیف می‌کند و بیان می‌دارد که همواره در فکر اوست. او به ارتباط بین فقر و ثروت نیز پرداخت و می‌گوید که در زندگی بدون دوست، حتی ثروت و مقام هم ارزشی ندارد. در نهایت، شاعر به ناکامی در رسیدن به معشوق اشاره می‌کند و توصیه می‌کند که به یاد دوست، زمان‌هایی را سپری کنیم.
رفتی و همچنان به خیال من اندریگویی که در برابر چشمم مصوری
هوش مصنوعی: رفتی و همچنان در ذهن من حضور داری، انگار که تصویر تو همیشه به چشمم میخورد.
فکرم به منتهای جمالت نمی‌رسدکز هر چه در خیال من آمد نکوتری
هوش مصنوعی: فکرم به زیبایی فوقالعادهات نمیرسد، چون هر چه در ذهنم بیندیشم، تو از آن بهتر هستی.
مه بر زمین نرفت و پری دیده برنداشتتا ظن برم که روی تو ماه است یا پری
هوش مصنوعی: ماه بر زمین نیامده و پری با چشمانش به زمین نگاه نکرده است، تا بتوانم گمان کنم که چهره تو چون ماهی است یا مثل پری زیبا.
تو خود فرشته‌ای نه از این گل سرشته‌ایگر خلق از آب و خاک تو از مشک و عنبری
تو خود فرشته‌ای و وجودت از گل و خاک نیست، اگر خلق از آب و خاک ساخته شده اند، تو از مشک و عنبر ساخته شده ای
ما را شکایتی ز تو گر هست هم به توستکز تو به دیگران نتوان برد داوری
هوش مصنوعی: اگر از تو شکایتی داریم، به خاطر خودت است، زیرا نمیتوانیم از تو به دیگران شکایت کنیم یا قضاوت کنیم.
با دوست کنج فقر بهشت است و بوستانبی دوست خاک بر سر جاه و توانگری
هوش مصنوعی: نشستن در کنار دوست حتی در شرایط فقر و تنگدستی، بهشتی است، در حالی که زندگی در رفاه و ثروت بدون دوست، بیارزش و حتی زشت است.
تا دوست در کنار نباشد به کام دلاز هیچ نعمتی نتوانی که برخوری
هوش مصنوعی: تا زمانی که دوست در کنارت نباشد، از هیچ نعمت و زندگی نخواهی توانست بهرهای ببری.
گر چشم در سرت کنم از گریه باک نیستزیرا که تو عزیزتر از چشم در سری
هوش مصنوعی: اگر بخواهم به تو نگاه کنم و از گریه کردن ترسی نداشته باشم، به این دلیل است که تو برای من ارزشمندتر از چشمم هستی.
چندان که جهد بود دویدیم در طلبکوشش چه سود چون نکند بخت یاوری
هوش مصنوعی: هرچقدر که تلاش کردیم و در پی هدف خود دویدیم، چه فایدهای دارد اگر شانس و اقبال با ما همراه نباشد؟
سعدی به وصل دوست چو دستت نمی‌رسدباری به یاد دوست زمانی به سر بری
هوش مصنوعی: اگر به وصال دوست دسترسی نداری، لااقل گاهی به یاد او وقت خود را سپری کن.