غزل شمارهٔ ۵۶۸
هوش مصنوعی: این شعر از سعدی به توصیف عشق و وفاداری عاشق نسبت به معشوق می‌پردازد. شاعر احساسات عمیق خود را بیان می‌کند و از ویژگی‌های معشوق صحبت می‌کند که بی‌نظیر و خاص است. او به علاقه و توجه دیگران به معشوق اشاره می‌کند و همچنین از دشواری‌های عشق، درد و غم ناشی از آن می‌گوید. در انتها، شاعر توانایی کلامش را با لطافت و شیرینی آن مقایسه می‌کند و بر اهمیت محبت و وفای به عهد تأکید می‌کند. به طور کلی، این شعر به عمق عشق و پیچیدگی‌های آن می‌پردازد.
کس از این نمک ندارد، که تو ای غلام داریدل ریشِ عاشقان را نمکی تمام داری
هوش مصنوعی: هیچکس به اندازه تو که ای بنده، دلهای عاشقان را نمیشکند. تو بهطرزی کامل توانستهای درد و غم را در دل آنها نشانهگذاری کنی.
نه من اوفتاده تنها، به کمند آرزویتهمه کس سر تو دارد، تو سر کدام داری؟
هوش مصنوعی: من تنها در دام آرزوی تو گرفتار نیستم؛ همهی آدمها به خاطر تو منتظر هستند، اما تو برای کدام یک از آنها ارزش قائل هستی؟
ملکا! مها! نگارا! صنما! بتا! بهارا!متحیرم، ندانم، که تو خود چه نام داری؟
هوش مصنوعی: ای ملک، ای نگار زیبا، ای بتی که در بهار جلوهگری میکنی، من حیرانم و نمیدانم که تو را با چه نامی باید خطاب کنم.
نظری به لشکری کن، که هزار خون بریزیبه خلاف تیغ هندی، که تو در نیام داری
هوش مصنوعی: به جمعیتی نگاه کن که برای رسیدن به هدفی بزرگ حاضرند جان خود را فدای آن کنند؛ درحالی که سلاح تو در دستت به اندازهای قوی نیست که بخواهد همان تأثیر را بگذارد.
صفت رخام دارد، تن نرم نازنینتدلِ سخت نیز با او، نه کم از رخام داری
هوش مصنوعی: جسم نرم و لطیف تو مانند سنگ نرم و رقیق است، ولی دل سخت تو هم هیچ کم از سنگی ندارد.
همه دیده‌ها به سویت، نگران حُسنِ رویتمَنَت آن کمینه مرغم، که اسیر دام داری
هوش مصنوعی: همه چشمها نگران زیبایی صورت تو هستند و من با کمال فروتنی از تو میخواهم که به من توجه کنی، زیرا من گرفتار عشق تو هستم.
چه مخالفت بدیدی، که مخالطت بریدی؟مگر آن که ما گداییم و تو احتشام داری
هوش مصنوعی: چه دلیل نامناسبی برای دوری از ما داری؟ مگر اینکه ما در زمره گدایان قرار داریم و تو شخصی برجسته و محترم هستی.
به جز این گنه ندانم، که محب و مهربانمبه چه جرم دیگر از من سر انتقام داری؟
هوش مصنوعی: من نمیدانم به جز این گناه، که دوست و مهربانم، به چه دلیل دیگری از من انتقام میگیری؟
گِله از تو حاش لله، نکنند و خود نباشدمگر از وفای عهدی، که نه بر دوام داری
هوش مصنوعی: نباید از تو گله و شکایت کرد، زیرا خودت هم این شکایت را نخواهی داشت؛ این تنها به خاطر وفای به عهدی است که خودت هم نمیتوانی به آن پایبند بمانی.
نظر از تو برنگیرم، همه عمر تا بمیرمکه تو در دلم نشستی و سر مقام داری
هرگز نگاه خود را از تو برنمیدارم تا زمانیکه بمیرم، چرا که برای من "تو در میان جانی" و جایگاهی بالا و ارزشمند داری.
سخن لطیف سعدی، نه سخن که قند مصریخجل است از این حلاوت، که تو در کلام داری
هوش مصنوعی: سخنان زیبا و شیرین سعدی به قدری لطیف و دلنشین است که حتی قند مصری هم از شیرینی و جذابیت کلام تو احساس شرم و خجالت می‌کند.