مناجات شمارهٔ ۲۴۳
هوش مصنوعی: در این ابیات شاعر به تضاد بین خود و خداوند اشاره می‌کند. وقتی به خود می‌نگرد، خود را با خلقتی ناقص و زشت می‌بیند و احساس می‌کند که بدتر از هر موجودی است. اما وقتی به خدا و مقام بندگی خود نزد او فکر می‌کند، احساس می‌کند که بزرگ و محترم است. این تأمل به زیبایی وضعیت انسان را در دو جنبه متفاوت نشان می‌دهد؛ یکی جنبه انسانی و ناپاک و دیگری جنبه‌ی بندگی و ارادت به خداوند.
الهی چون با خود نگرم و کردار خود بینم گویم از من زار تر کیست ؟ و چون با تو نگرم و خود را در بندگی تو بینم گویم از من بزرگوار تر کیست :
هوش مصنوعی: وقتی به خودم مینگرم و رفتارهایم را میبینم، فکر میکنم که از من بدتر کسی نمیتواند وجود داشته باشد. اما زمانی که به تو نگاه میکنم و خودم را در مقام بندگی تو میبینم، احساس میکنم که از من بزرگتر و با ارزشتر کسی نیست.
گاهی که به طینت خود افتد نظرمگویم که من از هر چه در عالم بترم
هوش مصنوعی: گاهی که به ذات و ماهیت خود فکر میکنم، به این نتیجه میرسم که بدتر از هر چیزی در جهان هستم.
چون از صفت خویشتن اندر گذرماز عرش همی به خویشتن درنگرم
هوش مصنوعی: وقتی از ویژگیهای خودم فراتر میروم، به مرتبهای فراموش نشدنی میرسم که میتوانم به خودم نگاهی عمیقتر داشته باشم.