بخش ۱۰۲ - الطبقة الثانیه ابومحمد الجریری رحمه اللّه
هوش مصنوعی: احمد بن محمد بن الحسین، معروف به جریری، یکی از علمای بزرگ تصوف و از پیروان جنید است. او با سهل تستری صحبت کرده و در سن ۳۱۳ هجری قمری در جنگی با قرامطه درگذشته است. جریری به چهار دسته از افراد اشاره می‌کند که عزیزترین خلقاند: عالمینی که به علم خود عمل میکنند، عارفانی که سخن میگویند نه از حفظ، و مریدانی که از صحبت با عالم بهرهای نمیبرند. وی بر این باور است که تصوف باید بر اساس طلب و صلح باشد، و بیان می‌کند که طلبی که به دنبال نور و حقیقت باشد، باید از درون آغاز شود. در نهایت، اشعاری را به خود نسبت می‌دهد که نشاندهنده درد و رنج اوست.
نام وی احمد بن محمد بن الحسین و گفتند: که حسین بن محمد، و کنیت ابومحمد و کنیت پدر ابوالحسین و گفتند: که نام جریری عبداللّه بن یحیی بود و از شیخ الاسلام عبداللّه انصاری اناراللّه برهانه و وسع علیه رضوانه این شنیدم: و نیز گفتند: کی این درست نشود و بکنیت معروفست، وی از مهینان اصحاب جنید٭ بوده، و پس جنید برجای جنید جریری بنشاندن از زیرکی. وی عالم بود از علماء مشایخ قوم، صحبت کرده بود با سهل تستری٭ و جز ازو، در سال هبیره بمرده در تشنا مار ور پای و زحمت در آن جنگ قرامطه، در سنه اثنی عشرة ثلثمائه. و نیز گفتند: که در سنه اربع عشر شیخ الاسلام گفت قدس اللّه روحه: کی جریری گفت: کی عزیزتر خلق چهار تن‌اند: عالمی که بعلم خویش کار کند، و عارف کی از سر وقت سخن گوید نه از کراسه و آموخته. و مرید کی با او صحبت می‌کند باز هیچ تمتع ندارد و قایم باو بی‌سبب. شیخ الاسلام گفت: کی قایم باو بی‌سبب او بود تو خود هم سببی، تو باید که نبی تا سبب برخیزد.
هوش مصنوعی: نام او احمد بن محمد بن حسین بود و گفته می‌شود که حسین بن محمد نیز نامیده می‌شد و کنیه‌اش ابومحمد بود. پدرش نیز ابوالحسین نام داشت. همچنین گفته شده که نام جریری عبداللّه بن یحیی بوده و این اطلاعات را از شیخ الاسلام عبداللّه انصاری شنیده‌ام. او از بزرگترین و شناخته‌شده‌ترین اصحاب جنید بود و جنید او را به عنوان جانشین خود برگزید. جریری فردی عالم و دانشمند بوده و با سهل تستری نیز صحبت کرده است. او در سال هفتاد و دو هجری در جنگ قرامطه در سن ۳۱۲ سالگی درگذشت. همچنین، در سال ۳۱۴ هجری، شیخ الاسلام گفت که جریری معتقد بود چهار نوع شخص در دنیا از دیگران عزیزترند: عالمی که به علم خود عمل کند، عارفی که در زمان مناسب سخن بگوید و نه از روی نوشته‌ها، و مریدی که به صحبت با او بپردازد بدون اینکه از آن لذت ببرد. شیخ الاسلام همچنین اشاره کرد که مرید باید دلیل و سبب داشته باشد تا به درستی به او نزدیک شود.
جریری گوید: الرجاء طریق الزهاد والخوف سلوک الابطال. و هم وی گوید: رویة الاصول باستعمال الفروع و تصحیح الفروع بمعارضة الاصول و لاسبیل الی المقام بمشاهدة الاصول الا بتعظیم ما عظم اللّه من الوسایط و الفروع. و هم جریری گفته: التصوف عنوة و لا صلح.
هوش مصنوعی: جریری می‌گوید: امید، راه زهاد و ترس، روش قهرمانان است. همچنین می‌افزاید: راه اصول، از طریق استفاده از فروع است و صحت فروع با مخالفت اصول تأیید می‌شود و رسیدن به مقام بدون بزرگداشت آنچه را که خداوند از وسایل و فروع بزرگ شمرده، ممکن نیست. او همچنین بیان کرده است: تصوف به زور است و مسالمت‌آمیز نیست.
شیخ الاسلام گفت: کی تصوف بطلب و صلح نیاوند کی آن قهر است آن تیر است چون برق از نور اعظم که از بالای درآید. تا به کی اندازد، آنک طالب آنست، آن ازو گریزانست، و انک اهل آنست، ارچه گریزانست، آن بروی شتابانست. و گفت: که او بطلب نیابند اما طلب یابد از بهر آنرا کی نیابد طلب نکند. باید کی خود طلب شناسی، این باب دیگر است.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: تصوف به جستجو و صلح تعلق ندارد، بلکه به قهر و شدت مرتبط است. چون برق که از نور بزرگ می‌درخشد، ناگهان می‌تابد. هر کس که به دنبال آن است، از آن دوری می‌گزیند، و هر کس که در آن غوطه‌ور است، حتی اگر دور باشد، به سمت آن حرکت می‌کند. همچنین گفت که این جستجو به دست نمی‌آید، اما جستجو خود به خود به وجود می‌آید، زیرا آن کسی که به دنبال چیزی می‌گردد، در واقع چیزهایی را می‌جوید که خود نمی‌داند. برای شناخت این مسأله، باید ابتدا خود جستجو را بشناسیم که موضوعی متفاوت است.
لم اکن رمت هوکم طایعاًانی امرء وقد قمیصی من دبر
هوش مصنوعی: هیچ وقت نمی‌توانستم به راحتی دستوری را بپذیرم، چون من فردی هستم که قمیص‌ام از پشت به من می‌خورد.
یا سادتی زعزت قلبی بالنذرو دقینا بعودات الزبر
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی از عواطف و احساسات عمیق اشاره دارد. گویا شاعر از دل‌تنگی و احساسات درونی خود سخن می‌گوید و به بیان لحظات طاقت‌فرسا و نامعلوم در زندگی پرداخته است. در اینجا، ارتباطی حساسی بین دل و شرایط نامساعد بیان شده است که نشان‌دهنده‌ی تمرکز بر عشق و وفاداری به یک شخص خاص است. همچنین، معنای واژه‌های انتخاب‌شده در انتقال احساسات را به خوبی نشان می‌دهد.