بخش ۱۶۱ - و من طبقة الخامسة ایضاً بوعبداللّه رودباری
هوش مصنوعی: در متن، زندگی و شخصیت روحانی به نام احمد بن عطا (شیخ بوعبدالله) مورد بحث قرار گرفته است. او در شهر صور زندگی می‌کرد و به علوم مذهبی مانند قرآن، شرایع، حقیقت و حدیث تسلط داشت. اخلاق نیکو و ارتباط خوب با درویشان از ویژگیهای او بود. شیخ الاسلام به دو شخصیت دیگر، بوعبدالله باکو و بوالقاسم بوسلمه، اشاره میکند که از او آموختهاند و نظراتش را درباره تصوف و رفتار درویشی بیان میکنند.
شیخ بوعبدالله در جلسات معنوی صحبتهایی درباره نکوهش غیبت و اهمیت ترک تکلف دارد. او همچنین به دانشجویانش یادآوری میکند که علم و محبت به خداوند و دیگران در زندگی مهم است و گرسنگی و فقر نباید موجب ریا و تکبر شود.
به طور کلی، این متن جلوهای از تعالیم صوفیانه، محبت به خدا و دوری از مادیات را به تصویر میکشد و نشاندهنده تأثیرات مثبت شخصیتهای دینی بر جامعه است.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام که نامش احمد بن عطا بود، در صور زندگی می‌کرد. صور و صیدا کنار دریا قرار دارند و قبر او نیز در کنار صور است. خواهر زاه بوعلی رودباری از نسل سیدها و صوفیان بود و مادرش فاطمه، خواهر شیخ بوعلی رودباری بود. او مردی عالم در علوم قرآن، احکام شرعی، حقیقت و حدیث بود. اخلاق نیکو و ویژگیهای خاصی داشت و مورد احترام فقرا بود. او به خوبی با درویشان رفتار می‌کرد و با آنها همدلی و دوستی نشان میداد. احمد بن عطا در ماه ذی‌الحجه سال 399 هجری قمری درگذشت و کتابی درباره آداب هم دارد.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: من دو نفر را دیده‌ام که یکی از آنها شیخ بوعبدالله باکو و دیگری شیخ بوالقسم بوسلمه باوردی است. او گفت: بوعبدالله رودباری، شتری داشت که در دشت بریگ فروخته بود. در این حین، شتر به زبان فصیح گفت: "خداوند جل جلاله".
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: بوعبدالله باکو بیان کرد که بوعبدالله رودباری می‌گوید: تصوف یعنی ترک تصنع، استفاده از فهم صحیح و دوری از خودبرتربینی. شیخ الاسلام نیز گفت: بوالقاسم بوسلمه باروردی، که سخنران بود، گفته است که شیخ بوعبدالله رودباری اظهار کرده که نوشتن حدیث نادانی مردم را از بین میبرد و درویشی، تکبر را از مردم میزداید. بنابراین وقتی این دو مورد با هم جمع شوند، باعث میشود که همگان از شریفترین ویژگیها برخوردار شوند.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: بوسعید مقری نقل میکند که با شیخ بوعبدالله رودباری نشسته و غذایی به نام باقله را نوش جان کرده است. در حین خوردن، شیخ به او گفت که این غذا را نخور، زیرا خودت را از راه درویشی دور کردهای و باید در زندگیات به چیزی که باعث یاد خدا و درویشیات شود، اهمیت بدهی.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: محمد شگرفت گفت: در مورد خاک و خلا هم عدل وجود دارد. من می‌گویم که در کاسه هم عدالت وجود دارد. باید به دیگران توجه کرد، یا مثلا در مورد کمک به دیگران و مهربانی با آنان انصاف را رعایت کرد و در همه امور به عدالت رفتار کرد.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که شیخ بوعبدالله، که در شهر ارغان پارس زندگی می‌کرد، احمد بن ابراهیم بن با نیک نام داشت. او شاگرد بندار ارغانی و شبلی بود و بیش از صد سال عمر کرده بود. زمانی که او صحبت می‌کرد، دو نفر در کنار او دستهایش را پاک می‌کردند زیرا او دندانی نداشت و آب از دهانش میریخت.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که بونصر قبانی، که استاد او بود، فردی به نام شیخ بوعبدالله را به خوبی میشناخت و همچنین بوعمرو اکاف در اردن با جنید ملاقات کرده بود و حدیثی درباره او داشت. او به من گفت که شیخ بوعبدالله به نیکی بیان کرده که شبلی روزی بر منبر گفته است که خداوند جنید فرموده که غیبت حرام است.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: بوسعید خراز به مصر آمد و از او خواستند که سخن بگوید. او پاسخ داد که این افراد از حق دور هستند و ذکر حق در میان غایبان است. او به بوعبدالله دونی اشاره کرد که از متأخرین بود و حال خوبی داشت. شیخ الاسلام ادامه داد که خرقانی از فرامن نقل کرده که یکی از شاگردان بوعبدالله دونی به او گفت که شیخ، مست است و به همین دلیل زندگی میکند و در حقیقت مست میمیرد.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: آن شاگرد حقیقت را بیان کرد. خرقانی گفت: من به او گفتم که بوبکر شبلی هم چنین بود، که در زندگی به حال مستی زیست و در حال مستی هم مرد. من شیلی را دیدم که در آسمان پیش روی من در حال رقص بود و مرا سپاس می‌گفت.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام فرمود که از بوعبدالله دونی پرسیدند فقر چیست؟ او پاسخ داد: فقر اسمی است که وقتی به کمال برسد، آن حقیقت خداوند است. این نام وقتی به نهایت خود برسد، خود را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که قرآن را بسیار خواندی و به شنیدن آن علاقهمند بودی. وقتی به آیه زکات یا صدقه رسیدی، احساس خوبی پیدا کردی و چیزی از خودت بیان کردی. یکی گفته بود که به بیرون برو، استراحت کن و سپس برگرد تا هر کسی که آمد بتواند چیزی دریافت کند.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که جوانمردی از خارج شدن از خودخواهی است. این توانایی را دارد که به کسی کمک کنی، حتی اگر در حال حاضر از نظر مالی در وضعیت خاصی قرار دارد. میتوانی به او کمک کنی، چه با یافتن چیزی برای او و چه با بخشیدن. او همچنین گفت که زمانی در هرات، فردی به نام بوعبدالله در حال صحبت بود و به نظر میرسید که درباره علم توحید و دیگر علوم به بحث میپرداخت. او گفت که اگر علم توحید صرف باشد، آنگاه باید به علمهای دیگر نیز پرداخته شود و در روزهای آینده کسی به نام بوسعد میآید تا اطلاعات بیشتری را منتقل کند.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: در آغاز این موضوع، همه افراد یک نظر دارند. بعضی به کسی می‌گویند که به دیگران کمک میکند و بعضی دیگر می‌گویند که دیگرانی به او وابستهاند. یکی از آن موضوعاتی که بوعبدالله مولی به آن اشاره کرده، این است که کودکان به دیوان می‌آمدند و بانام او فریاد میزدند. او پاسخ میداد: ای دوستان! به خود بوعبدالله مولی بگویید. شیخ الاسلام ادامه داد: انسان زمانی که به توحید برسد زنده است و اگر در آن تردید کند، به شرک دچار میشود. این یک حقیقت است که در همه جا بر زبانهاست و جوانمردان آن را در دل دارند.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام می‌گوید که بوعبدالله، مولی این کار، در یک سخن بیان کرده است که زمانی که گرسنه بود، آرزو کرد دو نان گرم و دو شاب (نوعی غذا) داشته باشد. در حال گرسنگی در مسجد جامع خوابید. در کنار کرسی خواجه یحیی، مریدی از او به آنجا گذشت و او را دید که در سجاده خوابیده و دستش زیر سرش است. مرید با خود فکر کرد که او گرسنه است. بنابراین به بازار رفت و دو نان تازه و گرم خرید، و آن دو شاب را نیز تهیه کرد و به المسجد برگرداند. او این غذاها را زیر سجادهی او گذاشت. بوی نان گرم او را بیدار کرد و وقتی نانها را دید، متوجه شد که آرزویش برآورده شده است. سپس به درگاه خدا گفت: «خداوندا! تو خود میدانی که این کار را چه کسی انجام داده است» و به مفهوم آن اشاره کرد که رحمت تو بر دوستانت بیدلیل و بدون زحمت است.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: هیچ چیزی به تو تعلق نگیرد، زیرا این کار که ما انجام میدهیم، به خاطر تلاش و خواسته ما به نتیجه نمیرسد و هیچ چیز به دست نخواهیم آورد. مگر اینکه خود او به ما توجه و عنایت داشته باشد.
