شمارهٔ ۳ - در نصیحت و وقایع سر مسلم(ع)
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی موضوعاتی چون عزت و مقام انسانی، سختی‌های زندگی، و سرنوشت نهایی انسان می‌پردازد. شاعر به دلا (دل) می‌گوید که چرا به دنبال مقام و مال دنیا هستی، در حالی که سرنوشت همگان یکسان است و در نهایت همه ما به خاک برمی‌گردیم. او به مرگ، غفلت انسان‌ها از اعمال خود، و نیز بی‌وفایی و خیانت دیگران اشاره می‌کند.
شاعر با یادآوری ماجرای عاشورا و مصائب اهل بیت، بر مظلومیت و وفاداری آن‌ها تأکید می‌کند و از آن‌ها به عنوان نمونه‌های بارز انسانی یاد می‌کند. او به رنج‌های مسلم بن عقیل و پاسخ‌های او به سوالات درباره اوضاع سخت دورانش اشاره می‌کند، و در نهایت بر وحدت و همبستگی میان انسان‌ها تأکید می‌ورزد. در کل، شعر به گفتمان‌های فلسفی و اخلاقی درباره زندگی و مرگ می‌پردازد و خواننده را به تأمل در مسائل انسانی دعوت می‌کند.
دلا تا چند جویی عزت و اقبال دوران راپی تعبیر تن پامال محنت کرده‌ای جان را
هوش مصنوعی: ای دل، تا کی به دنبال احترام و موفقیت در این دنیا هستی؟ آن را با تعبیر درد و رنجی که بر جانت کشیدهای، جستجو کن.
نمی‌دانی که بر سر می‌بری امروز را تا شببه تابستان کنی اندیشه‌ی برگ زمستان را
هوش مصنوعی: تو نمی‌دانی که امروز چه کارهایی میکنی و چگونه بر افکار و نگرانیهای زمستانی خود تأثیر میگذاری تا شب به آرامش برسی.
ندارد قابض الارواح خوف از حاجب و درباندهی تا کی مواجب حاجب و خدام و دربان را
هوش مصنوعی: روحها هیچ ترس و دغدغهای از نگهبانان و دربانها ندارند. تا چه زمانی باید به حقوق و مزایای آن‌ها اهمیت داد؟
زنی کوس جهانشاهی و نتوانی به ملک تنکنی رفع نزاع و اختلاف چار ارکان را
هوش مصنوعی: زنی که پرچم پادشاهی و قدرت را به دوش میکشد، نمیتواند برای حل و فصل نزاع و اختلاف بین چهار رکن، به سلطنت و بدن خود تکیه کند.
مبدل کن به سیر قبر اموات از سر عبرتخیال سرو بستان و تماشای گلستان را
هوش مصنوعی: به یاد اموات برو و به وسعت قبرستان فکر کن، به جای اینکه به زیبایی باغها و گلهای خوشبو بیندیشی.
ببین خاک سیه چالاک در دم برده چون افعیتن سیمین تنان و پیکر پاک عزیزان را
هوش مصنوعی: ببین چگونه خاک تیره با سرعت، همانند افعی، به من و عزیزان پاک و با سیمای زیبا حملهور شده است.
شده مار رسیه چون جعد گیسو طوق در گردنزده عقرب به هم جمعیت زلف پریشان را
هوش مصنوعی: مار رسیه به شکل مویی پیچیده است که در گردن عقرب حلقه شده و زلفهای درهم و پریشان را به هم گره زده است.
گرفتم آنکه باشد ربع مسکون را تو سرتاسرز چنگال اجل نتوان برون کردن گریبان را
هوش مصنوعی: من آن چیزی را به دست آوردم که در سرزمین آرامش وجود دارد، اما تو نمیتوانی از چنگال مرگ خود را آزاد کنی.
«اذا لاغلال فی اعناقهم» را چاره‌گر جوئیبه گردن نه کمند انقیاد حکم یزدان را
هوش مصنوعی: اگر در گردن اینان بند و زنجیری نباشد، چارهای نیست جز اینکه گردن نهادن به فرمان خدا را بپذیرند.
اگر از «یوم تجزون بما تسعی» خبر داریمکن پامال ظلم خویش فرق زیردستان را
هوش مصنوعی: اگر به روز حساب و جزا آگاه هستی، پس مراقب باش که ظلم به زیر دستانت نداشته باشی و حق آن‌ها را نادیده نگیری.
شدی از نشئه مال جهان سرمست و می‌بازیبه راه درهم و دینار نقد دین و ایمان را
هوش مصنوعی: تو با ثروت و مال دنیا خوشحال و شاداب شدهای و در حال بازی با ارزشهای واقعی مانند دین و ایمان هستی.
تعلق را بنه از دست و عریان شو که عریانیمکان دادست در چرخ چهارم مهر رخشان را
هوش مصنوعی: به وابستگیها و تعلقات خود پایان بده و از آن‌ها رها شو، زیرا رهایی و عریانی به تو این فرصت را میدهد که در دنیای جدید و زیبا قرار بگیری.
ز خورد و خواب نتوان بر بهائم برتری جستنکه از علم و عمل یزدان شرافت داده انسان را
هوش مصنوعی: از خوردن و خوابیدن نمیتوان انتظار داشت که به حیوانات برتری پیدا کند، چرا که به خاطر دانش و عمل، خداوند انسان را ارجمند آفریده است.
خوری مال حرام و دم به دم با خویش می‌‌گوییکه چون مفتست مشکل بشکند پالوده دندان را
هوش مصنوعی: تو مال حرام میخوری و هر لحظه به خودت میگویی که چون حقم نیست، مشکلی پیش نخواهد آمد و دندانهای تو را نمیشکند.
منه اندر فلاخن سنگ میزان تکبر راکه این دعوی بگردن طوق لعنت کرد شیطان را
هوش مصنوعی: به خودت اجازه نده که با سنگینی تکبر و خودپسندی، دیگران را زیر فشار قرار دهی، زیرا این رفتار تنها به بدبختی خودت منجر میشود و تو را به دام لعنت و نفرت میکشاند.
نمی‌بینی که با آن اقتدار حشمت اللهیچه‌سان بر باد داد آخر فلک ملک سلیمان را
هوش مصنوعی: آیا نمی‌بینی که چگونه با قدرت و جلال الهی، سرانجام آسمان سلطنت سلیمان را به باد داد؟
به طور سرسری جیب جهان را اوفکن از سربیار اندر نظر حیب سر شاه شهیدان را
هوش مصنوعی: با بیتوجهی به دنیا، حجاب را کنار بزن و به جان شاه شهیدان بنگر.
سخن سنج لسان الواعظین گوید به هندستانیکی از اهل منبر خواند احوال اسیران را
هوش مصنوعی: در هند یکی از وعّاظ داستان زندگی اسیران را برای مردم روایت کرد.
که در وقت ورود شام بر نوک سنان چون زدسنان سنگدل راس شهید آل عمران را
هوش مصنوعی: در زمان ورود اشم، وقتی که نیزهاش به نوک سنان خورد، همچون تیرهای سنگدل که به سمت شهید آل عمران پرتاب میشوند.
در دروازه‌ی ساعات چون مه بود آویزانسر مسلم که نورش داشت روشن مهر تابان را
هوش مصنوعی: در دروازه زمان، همچون مه، سر مسلم آویخته بود و نوری که از او میتابید، مهر درخشان را روشن کرده بود.
سنان راس شاه کربلا نزد سر مسلمتوقف کرد تا ظاهر کند اسرار پنهان را
هوش مصنوعی: تیرکمان شاه کربلا در نزدیکی سر مسلم ایستاد تا رازهای نهانی را نمایان کند.
برای پرسش احوال مسلم زاده زهراگشود اندر سر نی حقه یاقوت و مرجان را
هوش مصنوعی: برای دانستن حال فرزند مسلم زاده زهرا، در دل خود سوالاتی را با ارزش و گرانبها مانند یاقوت و مرجان مطرح کرده است.
زبان حال شاه تشنه لب را با سر مسلمبگویم تا کند اندر تزلزل ملک امکان را
هوش مصنوعی: من زبان حال پادشاهی که تشنه لب است را با سر مسلم بیان میکنم تا باعث شود که ثبات کشور و امکانات آن دچار تزلزل شود.
بگفتا شاه با مسلم که اندر کوفه چون دیدیوفای دوستان و عهد و میثاق محبان را
هوش مصنوعی: شاه به مسلم گفت: وقتی در کوفه وفاداری دوستان و پایبندی آن‌ها به وعدهها و رابطههای عاشقانه را دیدی، چه احساسی داشتی؟
بگفتا دست بسته دوستان دادند بر دشمنغریب و بی‌کس و مظلوم اندر کوفه مهمان را
هوش مصنوعی: دوستان با دستان بسته به دشمنی که در کوفه غریب و تنها و بیپناه است، ظلم کرده و او را مهمان خود کردند.
بگفتا کو دو طفل ناز پرورد یتیم توبگفتا حارث اندر کوفه بی‌سر کرد طفلان را
هوش مصنوعی: گفت: کجاست آن دو کودک نازپرورده و یتیم تو؟ گفت: حارث در کوفه این کودکان را بی‌سر کرد.
پس آنگه کرد مسلم از سر سلطان مظلومانسئوال سر گذشت آن سر و حال غریبان را
هوش مصنوعی: مسلم از سرِ سلطانِ مظلومان سؤال کرد که حال غریبان و بینواها چگونه است.
بگفتا کار تو در کربلا با کوفیان چون شدبگفتا جمله بشکستند آخر عهد و پیمان را
هوش مصنوعی: گفتند که در کربلا با کوفیان چه اتفاقی افتاد؟ جواب داد که آن‌ها همه پیمان و عهدی که بسته بودند را شکستند.
بگفتا بازگو از رسم مهمانداری کوفیبگفتا تشنه کشتند این غریب زار عطشان را
هوش مصنوعی: شخصی از عادات و رسم مهماننوازی کوفیان سوال می‌کند و در پاسخ میشنود که این غریب و تشنهدل را بیرحمانه کشتهاند.
بگفتا یار و انصارت چه شد ای خسرو بطحابگفتا در منی احیا نمودند قربان را
هوش مصنوعی: یار سوال می‌کند که دوست تو چه شد ای خسرو بطحا؟ و او پاسخ میدهد که قربانی را در من زنده کردند.
بگفتا قاسم و عباس و عون و جعفر چون شدبگفت از دادن سرها بسر بردند سامان را
هوش مصنوعی: قاسم، عباس، عون و جعفر گفتند که چگونه این شرایط پیش آمد و با این حال، سرها را با فداکاری به میدان آوردند و نظم را برقرار کردند.
بگفتا کو علی اکبر یوسف جمال توبگفتا بین چو مجنون در غمش لیلای گریان را
هوش مصنوعی: گفت: کجا است علی اکبر، زیبایی تو مانند یوسف؟ در حالی که مجنون را دیدم که در بیابان، لیلای گریان را میجوید.
بگفتا از علی اصغر شش ماهه‌ات بر گوبگفتا خورد جای شیر پستان آب پیکان را
هوش مصنوعی: به من بگو که علی اصغر، آن نوزاد شش ماهه، چه می‌گوید؟ او می‌گوید: جای شیر را خوردهام و به آب پیکان نیاز دارم.
بگفتا خواهرت کو گفت زینب باشد ای بی‌کسکه می‌سوزد ز آه خود دل گبر و مسلمان را
هوش مصنوعی: شخصی از دیگران میپرسد که خواهر تو کجا است و در پاسخ می‌گوید که زینب، تنها کسی است که از درد و رنج خود دلی میسوزاند و بر حال مسلمانان و غیرمسلمانان دلسوزی می‌کند.
بگفتا شمر دارد تازیانه از چه رو بر کفبگفتا تا کند دلجویی حال یتیمان را
هوش مصنوعی: شمر گفت که چرا تازیانهات را بر کف دستت میزنی. پاسخ داد که این کار برای دلجویی از حال یتیمان است.
بگفتا اهل بیتت را که می‌باشد کنون محرمبگفتا بسته در در زنجیر بین سجاد نالان را
هوش مصنوعی: او به اهل خانهاش گفت که الان ماه محرم است. او همچنین اشاره کرد که در درب خانه، زنجیری هست که در آن، سجاد را در حال ناله و فریاد میبینید.
بگفتا عترتت در شام منزل در کجا داردبگفت آماده کرده پورسفیان کنج زندان را
هوش مصنوعی: شخصی از یک نفر پرسید که خانوادهات در شام کجا اقامت دارند و او پاسخ داد که فرزند سفیانی، در گوشهای از زندان آمادهسازی شده است.
بگفتا از سرت دیگر یزید آخر چه می‌خواهدبگفت از چوب تا آزرده سازد درج دندان را
هوش مصنوعی: او گفت: یزید چه چیزی از تو میخواهد؟ پاسخ داد که میخواهد با چوبی به دندانهایم آسیب بزند و مرا آزار دهد.
بگفتا کیست ماتم داری بی‌کس برای توبگفتا روز و شب (صامت) کشد از سینه افغان را
هوش مصنوعی: سؤال کرد که چه کسی برای کس بدون همراهش عزاداری می‌کند؟ پاسخ داد که روز و شب به خاطر او، بیصدا نالهها و نالههای سینهاش را به گوش میرساند.