شمارهٔ ۳۳ - مسمط غرا در شرح حدیث کساء
هوش مصنوعی: این متن شعری در وصف مقام والای اهل بیت و خصوصیات حضرت فاطمه (س) و فرزندان ایشان دارد. شاعر به بیان روزی می‌پردازد که پیامبر اسلام (ص) جمع اهل بیت را زیر عبا قرار داد و به نوعی نشان‌دهنده مقام والای آن‌ها و پیوند معنوی و قلبی‌شان است.
سپس شاعر به واقعه عاشورا و مصیبت‌های حضرت حسین (ع) اشاره می‌کند. او از درد و رنجی که بر اهل بیت، به ویژه فاطمه (س)، در اثر کشتن حسین (ع) و دیگر یارانش وارد شد، صحبت می‌کند و به طور خاص به مظلومیت و بی‌عدالتی‌هایی که پس از رحلت پیامبر بر آن‌ها رفت، می‌پردازد.
شاعر با بیانی احساسی، غم و اندوه فاطمه (س) را به تصویر می‌کشد و به ناپاکی‌هایی که بر این خانواده رفته، اعتراض می‌کند. این شعر به نوعی تجلیگر عشق، وفاداری و دردهای اهل بیت در برابر ظلم و سختی‌هاست.
بشنو اگرت هست به سر شور تولیکز لطف خداوند تبارک و تعالی
هوش مصنوعی: اگر در دل تو شوری هست، گوش کن که این از لطف خداوند بزرگ است.
بر آل کسا داده چنین رتبه والاواندر سر ایشان بنهاد افسر لولا
هوش مصنوعی: در مورد خاندان کساء (خاندان پیامبر اسلام) چنین مقام و مرتبهای عطا شده که بر سر آنان تاج و افسر گذاشتهاند.
تا فاش شود در نظر بنده و مولاکاین سلسله را شیوه فضل است مسلم
هوش مصنوعی: برای اینکه در نظر من و خداوند معلوم شود، این امر را مسلم بدان که این زنجیره دارای روش و فضیلت است.
شد راوی این نغز خبر دخت پیمبراینگونه که یک روز پدر آدم از در
هوش مصنوعی: راوی خبر زیبای دختر پیامبر را اینگونه بازگو کرد که روزی پدر آدم از در وارد شد.
فرمود که ای طاهره طهر مطهربرخیز و کسای پدر خویش بیاور
هوش مصنوعی: فرمود که ای پاک و پاکیزه، برخیز و لباس پدر خود را بیاور.
آوردم و در زیر عبا گشت مسترآنگونه که در ابر نهان نیر اعظم
هوش مصنوعی: من او را به خانه بردم و در زیر عبا پنهان کردم، به گونهای که مانند نوری که در ابرها پنهان است، نا محسوس و عاری از نمایان بودن شد.
آنگاه حسن شد ز در حجره نموداربا فاطمه بسرود که ای مام وفادار
هوش مصنوعی: بعد از آن حسن از در اتاق بیرون آمد و با فاطمه به گفتگو پرداخت و او را مام وفادار خواند.
بر شامه رسد رایحه احمد مختارشد هادی وی فاطمه برسید ابرار
هوش مصنوعی: بوی خوش پیامبر به مشام میرسد. او راهنما شد و فاطمه، دخترش، به جمع نیکان و خوبان پیوست.
بگرفت از آن کعبه تحقیق حسن باربا ختم رسل زیر کسا آمده همدم
هوش مصنوعی: از آن کعبه که نشانهی حقیقت و زیبایی است، محبت و دوستی به وجود آمده است، و پیامبر آخرالزمان نیز در زیر همین پرده، به همراهي با بزرگان، حاضر شده است.
آمد ز در آنگاه نهنگ یم عرفانشاه شهداء واسطه عالم امکان
هوش مصنوعی: وقتی نهنگی که نماد عرفان است وارد میشود، نشان از حضور شاه شهداء و واسطهای در جهان ممکنات دارد. این ورود به دنیای معنا و حقیقت اشاره می‌کند.
مستفسر آن رایحه شد وز سر احسانرخصت طلبید از نبی و خرم و خندان
هوش مصنوعی: آن شخص از بوی خوشی که به مشامش رسیده بود، شگفتزده شد و از پیامبر درخواستی کرد تا با مهربانی اجازهای به او بدهد و در حالت شادی و سروری قرار گیرد.
بنشست به دامانش چون گل به گلستانجا کرد در آغوشش چون سکه به درهم
هوش مصنوعی: نشسته بر دامان او مانند گلی در باغ، و در آغوشش جا گرفته همچون سکهای در کنار دیگر سکهها.
پس شیر خدا ماحصل سوره والطورکش خوانده به تمثال خدا نور علی نور
هوش مصنوعی: شیر خدا، به عنوان یک مظهر از قدرت و زیبایی، تجسمی از نور خداوندی است که در قرآن در سورهی والطور به تصویر کشیده شده و نشان‌دهنده نورانی بودن و برتری وجود اوست.
آمد بدر حجره علی خرم و مسروراز نگهت آن بوی سبب جست به دستور
هوش مصنوعی: علی با شادی و خوشحالی وارد حجره شد و بوی خوشی از نگاهش به مشام میرسید، به طوری که دل هر بینندهای را به خود جذب میکرد.
با صدر امم زیر کسا آمده مستورشد شاد شه ابطحی از وصل پسر عم
هوش مصنوعی: با آمدن معروفترین و برترین افراد زیر عبا، شادابی و خوشحالی به ابطحی دست داده است، زیرا او به وصال پسر عمش رسیده است.
خاتون قیامت چو به ایشان نظر انداختاز دیده ز مهجوری یاران گهر انداخت
هوش مصنوعی: زمانی که خاتون قیامت به آن‌ها نگاهی انداخت، به خاطر دوری و غیبت یاران، اشکی از چشمانش ریخت.
نزد پدر از شوق کسا پرده برانداختوز فرط تضرع بدل وی شرر انداخت
هوش مصنوعی: در نزد پدر، از شدت شوق، پرده را کنار زد و از روی ناله و زاری، احساسات خود را به او نشان داد.
شد داخل آن حلقه وز آن حلقه در انداختنور رخشان شعشعه تا عرش معظم
هوش مصنوعی: در آن دایره وارد شدم و از آن دایره نوری درخشان منتشر شد که تا بلندای عرش الهی را روشن کرد.
آن لحظهبه سکان سما غلغله افتادجستند ز ایزد سوی آن پنج تن ارشاد
هوش مصنوعی: در آن لحظه، در آسمان سر و صدایی به پا شد و به سمت پنج تن آل عباء هدایت شدند.
از مصدر عزت ملک العرش ندا دادکین فاطمه است و در و شوی و دو اولاد
هوش مصنوعی: از بلندای عرش، صدایی به گوش رسید که فاطمه، همسر و فرزندانش, با عظمت و احترام ویژهای مورد شناسایی و بزرگداشت قرار گرفتهاند.
این پنج نبودند اگر باعث ایجادنه بود فلک نی ملک و عالم و آدم
هوش مصنوعی: اگر نبود آن نه که سبب ایجاد است، هیچیک از این پنج وجود نداشتند؛ نه آسمان، نه زمین، نه جهان و نه انسان.
پس روح الامین اذن طلب کرد ز داورآمد به زمین سود جبین نزد پیمبر
هوش مصنوعی: فرشته وحی از خداوند اجازه گرفت و به زمین آمد تا پیام را به پیامبر برساند.
کی واسطه واجب و ممکن چه شود گرجبریل به پای تو نهد زیر کسا سر
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که میان خداوند واجب و مخلوقات ممکن هیچ ارتباطی نیست. حتی اگر فرشتهای بزرگ و مقدس مانند جبریل هم خودش را در خدمت تو قرار دهد، این ارتباط و ارتباطات معنوی نمیتواند تغییر کند.
رخصت چو ز سلطان رسل کرد میسرپیوست بایشان چو یکی قطره که بابم
هوش مصنوعی: زمانی که اجازه از پادشاه پیامبران به من داده شد، به آن‌ها ملحق شدم؛ مثل یک قطره آب که به دریا میپیوندد.
تا گردش ایام چه در مد نظر داشتو ز خصمی این پنج تن آخر چه بشر داشت
هوش مصنوعی: چه چیزی در نظر ایام گذشته باشد و از دشمنی این پنج نفر، انسان چه بهرهای برده است؟
از خستن دندان نبی چشم گهر داشتبشکستن پهلوی بتولش به نظر داشت
هوش مصنوعی: به خاطر خستگی و درد دندان، پیامبر با دیدن زیبایی و ظرافت حضرت فاطمه، احساس شگفتی و عشق می‌کند. او به نظارهی زیباییاش مینشیند و از محبت و احترام نگاه می‌کند.
از فرق علی آرزوی شق قمر داشتپس کرد حسن را ز چه رو خون جگر از سم
هوش مصنوعی: علی از بالای سرش آرزو داشت که قمر را بشکافد، اما از حسن پرسید که چرا خون دل خورد.
شاه شهدا را به هواخواهی اشرارآواره نمود از حرم احمد مختار
هوش مصنوعی: شاه شهیدان به خاطر حمایت از بدخواهان، از حرم احمد مختار رانده شد.
در کرب و بلا برده در آن وادی خونخواراز مرگ جوانان و غم یاور و انصار
هوش مصنوعی: در مکانی که جنگ و خونریزی بر پا است، جوانان به خاطر فداکاری و کمک دوستان و یاران خود جان خود را از دست میدهند و غم و اندوه زیادی در دلها به جا میگذارد.
وز داغ علی اکبر و عباس علمدارچون عرش برین کرد قدش را از الم خم
هوش مصنوعی: از شدت غم و اندوه ناشی از فقدان علی اکبر و عباس علمدار، قامت او همچون عرش رضوان به سمت بالا رفته است.
ببرید سرش را ز بدن شمر به بی‌باکزهرا و علی و حسن و خواجه لولاک
هوش مصنوعی: سرش را از بدن جدا کنید، ای شمر، چون زهرا و علی و حسن و خواجه لولا، بیپروا و بیملاحظهاند.
آمد به سلام تن آن کشته صد چاکمی‌کرد نبی نوحه و می‌ریخت به سر خاک
هوش مصنوعی: یک کشتهی پراکنده در میدان جنگ به سلام و دعوت نبی به سوی او آمد، و نبی در حال نوحهخوانی، خاک را بر سر می‌ریخت و اشک می‌ریخت.
می‌گفت که ای روشنی انجم و افلاککشتند تو را تشنه لب و دل به دو صد غم
هوش مصنوعی: او می‌گفت ای نور و روشنی آسمانها، تو را در حالی که تشنه و غمگین بودی، از بین بردند.
لبیک کنان جست ز جا آن تن بی‌سرملحق به تنش شد سر و در نزد پیمبر
هوش مصنوعی: با شتاب و شوق، آن بدن بیسر از جایش خارج شد و به سرش پیوست و در حضور پیامبر قرار گرفت.
افشاند سرشک بصر و کرد فغان سرکی جد گرامی به من غمزده بنگر
هوش مصنوعی: چشمم اشک میریزد و فریاد میزنم، ای سرور عزیز، به من که غمگین و دلتنگ هستم نگاه کن.
کاورده مرا امت بی‌باک چه بر سرکردند ادا اجر رسالت همه با هم
هوش مصنوعی: مردم بیپروای زمانه با من چه کردند! تمام تلاشها و زحماتم برای انجام رسالت را نادیده گرفتند و به یکباره همه چیز را زیر پا گذاشتند.
بعد از تو ز حق تو رعایت ننمودندمردان مرا طعمه شمشیر نمودند
هوش مصنوعی: بعد از تو مراقبتم نکردند و مردان، مرا شکار شمشیرهایشان قرار دادند.
اموال مرا دست به تاراج گشودندمعجر ز سر زینب و کلثوم ربودند
هوش مصنوعی: مال و اموال من را به غارت بردند و حجاب زینب و کلثوم را از سرشان بردند.
بر داغ من از کشتن اطفال فزودندببریده شد انگشت من آخر پی خاتم
هوش مصنوعی: تأثیر قربانی شدن کودکان بر زخم من بیشتر شد و در نهایت انگشتم برای برداشتن انگشتری قطع گردید.
پس فاطمه از بهر شکایت ببر باباز خون جگرکرد به دامن گهر ناب
هوش مصنوعی: پس فاطمه به خاطر اینکه شکایتش را مطرح کند، به سمت پدر میرود و از دل شکستۀ خود که به درد و رنجش دچار است، با تمام احساساتش صحبت می‌کند و در دلش اشک و درد را میپروراند.
کی باب ببین حال حسین من بی‌تاباین بود جزای من و حق تو ز احباب
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وضع و حال حسین نشاندهندهی بیقراری و اضطراب اوست و این وضعیت جزای عملکرد و رفتار او و حقی است که بر گردن محبت و دوستی دیگران دارد. به نوعی به ارتباط عاطفی عمیق او با دیگران اشاره دارد.
کاخر جگر تشنه و عطشان به لب آبکردند جدا سر ز تنش دیده پر نم
هوش مصنوعی: در آخر، کسی که به شدت تشنه و بی آب بود، را در کنار آب تنها گذاشتند و او با چشمانی پر از اشک از دنیا رفت.
اذنم بده ای باب که با دیده خونیناز خون حسین گیسوی خود سازم رنگین
هوش مصنوعی: اجازه بده ای پدر که من با چشمان پر از اشک از خون حسین، موهایم را رنگین کنم.
فرمود چنین فاطمه را ختم نبیینتو پنجه گیسو بنمارنگ نگارین
هوش مصنوعی: فاطمه، خاتم پیامبران به تو فرمان داد که گیسوانت را به رنگ زیبا بیارایی.
تا سرخ کنم ریش خود از خون من غمگین(صامت) مزن اینقدر به جان شعله ماتم
هوش مصنوعی: تا زمانی که خون من باعث سرخی ریشم شود، از غم و اندوه خود کم کن و اینقدر به جان من زخم نزن.