شمارهٔ ۲ - فی‌الموعظه
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به موضوعاتی مانند اهمیت درک حقیقت زندگی، مرگ، و عواقب اعمال انسانی می‌پردازد. شاعر با نگاهی عمیق به زندگی، از خواننده می‌خواهد تا به ارزش‌های واقعی زندگی توجه کند و از انحرافات و هوای نفس پرهیز نماید.
وی به مخاطب یادآوری می‌کند که زندگی زودگذر است و نباید وقت را به بطالت گذراند. او به سرزنش کسانی می‌پردازد که به آرزوها و هوس‌های زودگذر رو می‌آورند و از حقیقت وجود غافل هستند. همچنین بر اهمیت دوستی و احترام به دیگران تأکید می‌کند و می‌گوید که ستم بر دیگران عاقبت خوشی ندارد.
شاعر بر این نکته تأکید دارد که اگر انسان خود را از قید و بندهای دنیوی رها نکند و از خودخواهی پرهیز نکند، به بیراهه می‌رود. در پایان، او از انسان‌ها می‌خواهد که در زندگی خود تفکر کنند و هدفمند عمل کنند تا از زندگی خود به خوبی بهره ببرند.
داد دوشینه مرا هاتف غیبی آوازکای به زندان تن و طالب خلوتگه راز
هوش مصنوعی: دیروز صدای یک فرشته غیبی به من گفت که ای زندانی جسم، تو به دنبال مکان آرامش و رازهایی هستی.
چه قصیر است تو را همت و آمال درازتا بود بسته در مرگ و در رحمت باز
هوش مصنوعی: همت و آرزوهای تو چقدر کوتاه است، در حالی که مرگ همواره در دسترس است و رحمت و بخشش همچنان ممکن.
حیرتم کز چه بسیج ره عقبی نکنیفکر امروزی و اندیشه فردا نکنی
هوش مصنوعی: من متعجبم چرا به مسیر آینده توجه نمیکنی و درباره زندگی امروز و فردایت فکر نمیکنی.
ای هما صعوه‌صفت چند اسیر قفسیسر ز بالین هوس بازنگیری نفسی
هوش مصنوعی: ای هما، ای پرنده آزاد که شبیه توست، چرا چندین بار اسیر قفس شدهای؟ از بالین آرزوهایت دست بکش و نفسی آزاد را تجربه کن.
هر دمی آرزویی در دل و در سر هوسیترسم از این همهٔ بار به منزل نرسی
هوش مصنوعی: هر لحظه آرزویی در دل دارم و در سرم خیالی میگردد. نگرانم که از این همه آرزو و آرمان به مقصد نرسم.
تا تو در کشور تن ترک تمنا نکنیبه عبث در صف مردان جهان جا نکنی
هوش مصنوعی: تا زمانی که در وجود خود آرزو و خواستهها را رها نکنی، نمیتوانی به طور واقعی در میان مردان بزرگ و برجسته جهان جایگاه پیدا کنی.
ای توانگر که تو را فکر تهیدستی نیستشام این دار فنا را سحر هستی نیست
هوش مصنوعی: ای ثروتمندِ بیخبر از فقر، شب از این دنیای فانی برای تو، صبحی از حیات و بقای واقعی وجود ندارد.
شجر عمر تو را جز ثمر پستی نیستاین می حب جهان قابل بدمستی نیست
هوش مصنوعی: عمر تو مانند درختی است که تنها میوههای بیارزش و پست دارد و این عشق به دنیا هیچ ارزشی برای شادابی و نشاط زندگی ندارد.
که تو در عاقبت خود نظری وانکنیمی‌رود قافله عمر و تماشا نکنی
هوش مصنوعی: اگر تو به آینده خود نگاهی نکنی، قافله عمر و زندگیات در حال حرکت است و تو هیچ توجهی به آن نداری.
حیف از این عمر گرانمایه که نشناخته‌ایقدر او را و چنین مفت ز کف باخته‌ای
هوش مصنوعی: عمر ارزشمندی که داری، حیف است که به درستی ارزش آن را نمیدانی و بهراحتی آن را از دست میدهی.
تیر تدبیر به صید تن خود آخته‌ایمرگ را مصدر افسانه خود ساخته‌ای
هوش مصنوعی: تو برای خودت نقشه و تدبیر تهیه کردهای، اما در واقع آن تدبیر، تو را به دام مرگ انداخته و باعث شده که تو داستانی از مرگ بسازی.
مگر از سرزنش غیر تو پروا نکنیکه دوا داری و این درد مداوا نکنی
هوش مصنوعی: اگر نگران قضاوت دیگران نباشی و خود را از دارویی که برای دردت موثر است محروم نگذاری، میتوانی این درد را درمان کنی.
می‌کنی دعوی دانایی و این است عجیبکه تو را داده چنین شعبده دهر فریب
هوش مصنوعی: تو ادعای دانایی می‌کنی، اما جالب اینجاست که دنیا تو را با این فریبکاری خود گول زده است.
او فکنده است بدینسان ز فرازت به نشیبگر شوی با خبر از وحشت این دشت مهیب
هوش مصنوعی: او از بلندی به این شکل از تو دور شده است، اگر به پستی بیفتی، از ترس این دشت وحشتناک آگاه خواهی شد.
لب در این بادیه اصلاً به سخن وانکنیبه خدا هیچ دگر خنده بی‌جا نکنی
هوش مصنوعی: در این مسیر صحبت کردن را کنار بگذار و به خدا سوگند، دیگر هرگز بیدلیل نمیخندی.
آنچنان بایدت از عجز سرافکنده کنیکز تواضع همه ابنای جهان بنده کنی
هوش مصنوعی: باید آنقدر از ناتوانی خود شرمنده شوی که تواضع تو باعث شود تمام انسان‌ها به تو خدمت کنند و از تو پیروی کنند.
بیخ و بنیاد حسودان همگی کنده کنیای که بر حال ضعیفان جهان خنده کنی
هوش مصنوعی: ای کسی که باعث میشوی حسودان و بدخواهان از ریشههای خود بیرون بیفتند، تو که به ضعف و ناتوانی دیگران میخندی، مراقب باش.
ز چه در آینه خویش تماشا نکنی...
هوش مصنوعی: چرا به خودت نگاه نمیکنی و از چهرهات باخبر نمیشوی؟
سخت با زال جهان طرح وفا ریخته‌ایدر شهواری و با خاک درآمیخته‌ای
هوش مصنوعی: تو به سختی با زال، دنیای وفا را بنا کردهای و در میان شهوار، با خاک درهم آمیختهای.
خاک بر فرق ز غربال عمل بیخته‌ایبا جهان این سر و کاری که تو انگیخته‌ای
هوش مصنوعی: تو با اعمال بیفایدهات، خود را به دردسر انداختهای و با این کارهایت، رابطهات با دنیا را خراب کردهای.
هست معلوم که درک سخن ما نکنیگذر از خاک سوی عالم بالا نکنی
هوش مصنوعی: میتوان گفت که اگر نتوانی مفهوم گفتار ما را درک کنی، پس نمیتوانی از دنیای مادی و خاکی به عالم معنوی برسی.
تا توانی به کسی تهمت بیهوده مبندآنچه بر خود نپسندی به کسی هم مپسند
هوش مصنوعی: هرگاه که بتوانی، به کسی بیسبب اتهام نزن و آنچه را که برای خود نمیپسندی، بر دیگران هم تحمیل نکن.
بر تعجب به تبسم مشو و هرزه مخندتا شود نام نکوی تو در آفاق بلند
هوش مصنوعی: اگر بر تعجب بخندی و بیمقدمه بخندی، ممکن است نام نیک تو در جهان به گوشها برسد. بنابراین به خودت مسلط باش و در موقعیتهای ناپسند خنده نکن.
تا ز تلخی چو صدف صبر به دریا نکنیسینه خویش پر از لؤلؤ لالا نکنی
هوش مصنوعی: اگر در برابر تلخیها و سختیهای زندگی مانند صدف صبر کنی و تلاش نکنی که به دریا بروی، هرگز نمیتوانی سینهات را پر از جواهرات با ارزش مثل مروارید کنی.
سر به زانوی غمت چند پی بود و نبودچون بود تو نابود از این بود چه سود
هوش مصنوعی: کاش به غم خود کمتر فکر کنی، زیرا که فکر کردن به آن نه تنها تو را نابود می‌کند بلکه نتیجهای هم ندارد. پس بهتر است از این حالت رنجآور خارج شوی.
گیرم اندر همه عمر آنچه نبودت همه بودباید این گونه به سر برد در اقلیم وجود
هوش مصنوعی: اگر تمام عمر به دنبال چیزی بودهای که هرگز به دست نیاوردهای، باید اینطور پذیرفت که زندگی در دنیای هستی به همین شکل سپری میشود.
که گم اندر دم رفتن سرت از پا نکنینظر حسرت خود گرم به دنیا نکنی
هوش مصنوعی: زمانی که به پایان مرگ نزدیک میشوی، مواظب باش که سر خود را از پاهایت جدا نکنی و به آرزوها و حسرتهای دنیا توجه نکن.
تا اسیر من و مائی ز سعادت دوریز وصال همه یاران وطن مهجوری
هوش مصنوعی: ما به خاطر دوری از خوشبختی و دوست داشتن یکدیگر، به اسارت افتادهایم و همه دوستانم به خاطر دوری از وطن دلتنگ هستند.
با همه ما و منت طعمه مار و موریمن ندانم به چه امید چنین مغروری
هوش مصنوعی: با همه بزرگواری و بخشش شما، من و دیگران مثل طعمه برای مار و موری هستیم که نمیدانم به چه دلیلی اینقدر مغرور و متکبر هستید.
که تو با خلق خدا هیچ مدارا نکنیخون خلقی به ستم ریزی و حاشا نکنی
هوش مصنوعی: تو با مردم هیچگونه مدارا نمیکنی و خون بندگان خدا را به ناحق میریزی و به هیچوجه عذرخواهی نمیکنی.
همنشینان تو در خاک سیه خوابیدندپای امید به دامان کفن پیچیدند
هوش مصنوعی: دوستان و همنشینان تو در خاک سیاه آرام گرفتهاند و امیدشان به دامن کفن گره خورده است.
هر چه با دست بکِشتند همان را چیدندهمچو (صامت) ثمر کِشته خود را دیدند
هوش مصنوعی: هر چه که کاشته شده، در نهایت همان را برداشت میکنند. مانند درختی که میوهاش را خود مشاهده می‌کند.
تو ز صورت گذر از چه به معنی نکنیجای در چرخ چهارم چو مسیحا نکنی
هوش مصنوعی: چرا از ظواهر دنیا عبور نمیکنی و به عمق معنا نمیروی؟ اگر مانند مسیحا به حقیقت دست یابی، چرا در گردونهی زندگی جا نمیکنی؟