شمارهٔ ۷ - سخن گفتن خانه با صاحبخانه
هوش مصنوعی: در این شعر، گوینده به نقد و بررسی عیبهای یک کاخ میپردازد که جمعی در آن جمع شدهاند. هر کس از نقطهنظر خود به ساختار، مصالح و معمار ساختمان ایراد میگیرد و حتی برخی بر این عقیدهاند که ویرانهای بهتر از این بناست. گوینده به آنها یادآوری میکند که او یک بنا است و بیخبر از درد و رنجها و اختلافاتی که بر سر او برپا شده. او با بیانی کنایهآمیز به اهل نظر میگوید که اگرچه او پر از عیب است، اما آنها نباید به او توجه کنند، بلکه باید عبرت بگیرند از سرنوشت کسانی که قبلاً در او نشستهاند و حالا در زیر خاک هستند. در نهایت، گوینده به تذکر میآید که خاک و خشت او، داستانی از زندگی و مرگ انسانها و گذر زمان را در خود دارد و باید به آن گوش فرا دهند.
یکی روز از سر عیش و فراخینشیمن بود جمعی را به کاخی
هوش مصنوعی: روزی عدهای در حال شادی و خوشگذرانی بودند و در یک کاخ زیبا جمع شده بودند.
در درج سخن را باز کردندز عیب آن بنا آغاز کردند
هوش مصنوعی: در بیان کلمات، به نقصهای آن سازنده اشاره کردند و انتقاد را از او شروع کردند.
یکی میگفت از بنیاد زشتشیکی میکرد عیب خاک و خشتش
هوش مصنوعی: یکی میگفت که از همان آغاز، بیچیزی و نقصهای اولیهاش به خاک و آجرش عیب میزد و به آن خرده میگرفت.
یکی راندی سخن از سقف پستشکه تنگست این مکان جای نشستش
هوش مصنوعی: سخنی درباره کسی گفتی که به خاطر کوتاه بودن سقف اتاقش، احساس تنگی میکند و نمیتواند راحت بنشیند.
یکی گفت ار شود ویرانه بهتربود ویرانه از این خانه بهتر
هوش مصنوعی: یک نفر گفت اگر قرار باشد خانه ویران شود، بهتر است که این خانه ویران شود چون ویرانه از این خانه بهتر است.
یکی میگفت معمارش که بوده؟مهندس بهر دیوارش که بوده؟
هوش مصنوعی: یکی میپرسید که معمار این بنا کیست و از چه مهندسی برای ساخت دیوار آن استفاده شده است؟
عجب بد صنعتی در کار بردهز طرحش دل بسی آزار برده
هوش مصنوعی: عجب اینکه چقدر هنرمندی در کارش به کار برده، که طرحش دلهای زیادی را آزار داده است.
زبان حال کاخ این راز ننهفتهمانا با حریفان این چنین گفت
هوش مصنوعی: زبان حال این کاخ در دل خود رازی ندارد و به وضوح با دوستانش چنین سخن میگوید.
که ای نابخردان عاری از هوشکشیده شاهد غفلت در آغوش
هوش مصنوعی: ای نادانان بیخود که بیهوشید، گرفتار غفلت شدهاید و در آغوش آن قرار دارید.
اگرچه پای تا سر من عیوبمبود زشت از شمالم تا جنوبم
هوش مصنوعی: با اینکه تمامی وجودم پر از نقصها و عیبهاست، اما زیبایی من از شمال تا جنوب چشمگیر است.
شما را با بنای من چکار استاگر زشت و اگر ناپایدار است
هوش مصنوعی: شما چه کار به ساختمان من دارید، چه زیبا باشد چه زشت یا ناپایدار!
بگیرید عبرت از دور زمانمز حال مالکان بینشانم
هوش مصنوعی: از گذر زمان عبرت بگیرید، که حالا حال مالکان و ثروتمندان بیخبر و بینشانی است.
از آن روزی که شد بنیادم آبادبسی جانها که در من رفته بر باد
هوش مصنوعی: از وقتی که من به ثبات و پایداری رسیدم، بسیاری از جانها که در من از دست رفتهاند، دیگر وجود ندارند.
بسی پیر و جوان از درد و غم فردکه در من مینشستند از زن و مرد
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد، چه پیر و چه جوان، به دلیل دردی که در درونم حس میکردند، دور و برم جمع میشدند.
برای غصب طاق و منظر منچه دعواها که میشد بر سر من
هوش مصنوعی: بر سر زیبایی و جذابیت من چقدر جدل و بحث میشد.
یکی گفت از پدر بر من رسیده استیکی میگفت ملک زرخرید است
هوش مصنوعی: یک نفر گفت که از پدرش ارثی به او رسیده است، و دیگری ادعا کرد که این ملک به راحتی به دست آمده است.
مرا میبود از پایان مطلبز صلح و جنگ ایشان خنده بر لب
هوش مصنوعی: من به خاطر نتیجهی نهایی صلح و جنگ آنها، لبخندی بر لب دارم.
در آخر سینه از غم چاک کردمتمامی را به زیر خاک کردم
هوش مصنوعی: در پایان، از شدت اندوه در سینهام شکاف ایجاد کردم و همه چیز را زیر خاک بردم.
اگر چشمی به عبرت باز باشدوگر گوشی بدین آواز باشد
هوش مصنوعی: اگر کسی با دقت به اطرافش نگاه کند و یا گوش به نغمههای زندگی بسپارد، میتواند از آنچه در اطرافش میگذرد، درس بگیرد.
ز خشتم بنگرد صدق مقالمز خاکم بشنود شرحی ز حالم
هوش مصنوعی: به من نگاه کن تا صداقت کلامم را ببینی، اگر از خاکم بشنوی، داستان حال و روزم را متوجه خواهی شد.
بود خشتم ز خاک شهریارانبود خاکم عذار گلعذاران
هوش مصنوعی: من از خاک بزرگانی هستم که در گذشته به مقامهای عالی دست یافتهاند و خاک من مانند پوست گلها زیبا و دلانگیز است.
بپرسید از چه شد این خاک این خشتمخوانیدم یکی خوب و یکی زشت
هوش مصنوعی: از چه رو این خاک را به این شکل داریم؟ چرا این خشت را خوب و آن را زشت مینامیدید؟
کنی (صامت) چو اندر گور مسکنبگو افسوس بهر کنج گلخن
هوش مصنوعی: وقتی که مانند فردی ساکت در گور آرام میگیری، افسوس بخور برای جایگاهی که در آن فروریختهای و به پایان رسیدهای.