شمارهٔ ۱۶ - و برای او
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به رویدادهای محرم و حادثه عاشورا اشاره دارد. با شعف و حزن، از عزا و ماتم جهانی که بر اثر شهادت امام حسین (ع) برپا شده سخن می‌گوید. او توصیف می‌کند که چگونه آسمان و زمین از این مصیبت متاثر شده و همه موجودات در غم این واقعه به سوگ نشسته‌اند. حسرت، اندوه و ماتم در دل‌ها و بین مردم و حتی در عرش خداوند در حال حاضر است و عموم انسان‌ها، از پیر و جوان، در این بزم عزا شرکت کرده‌اند. شاعر بارها بر اهمیت این واقعه و تأثیر آن بر جهان تأکید می‌کند و فضای غم و اندوهی که به علت این حادثه ایجاد شده را به تصویر می‌کشد.
زد قاصدِ بزمِ عزا با قامتِ خماز نو به عالم، بیرقِ ماهِ محرم
هوش مصنوعی: پیامآور مراسم سوگواری با قامت خمیدهاش از نو به عالم، پرچم ماه محرم را به اهتزاز درآورده است.
لرزید ازین ماتم به عالم، عرشِ اعظمپشتِ فلک گردید دو‌تا زین غصه و غم
هوش مصنوعی: به خاطر این سوگواری، آسمان بشدت متأثر شد و حتی درختانی که در آنجا بودند نیز از درد و غم متاثر گردیدند.
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمان عزاداری فرا رسیده است، و در نتیجه، زمین و آسمان دوباره به حالت سوگواری درآمدهاند.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمان سوگواری و اندوه فرا رسیده است.
از نو هلالِ ماهِ غم، از ره رسیدهرنگ و رخِ مهتاب، از ماتم پریده
هوش مصنوعی: یک جوانه تازهنفس از غم به وجود آمده و رنگ و روی ماه در اثر اندوه، تحتالشعاع قرار گرفته است.
خارِ غمِ هجران به چشمِ ما خَلیدهزد شعلهٔ محنت به جانِ خلقِ عالم
هوش مصنوعی: غم دوری و جدایی مانند خاری در چشم ما نفوذ کرده است و درد و سختی ناشی از این جدایی به جان مردم جهان شعله میزند.
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمانی که عزایی فرا میرسد، همه جا را غم و اندوه در بر میگیرد و زمین و آسمان هم دیگر مانند ماتم‌سرا شدهاند.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمان غم و اندوه فرارسیده است.
عرشِ خدا شد از عزا، از نو سیه‌پوشمُلک و مَلَک کردند راحت را فراموش
هوش مصنوعی: عرش خدا به خاطر عزای کسی، به رنگ سیاه درآمد و پادشاهان راحتی را فراموش کردند.
کروبیان گشتند یک‌جا محو و مدهوشبر سَر زنان گردید حوا، همچو آدم
هوش مصنوعی: فرشتگان به یک‌باره در یک‌جا غرق در زیبایی و شگفتی شدند و حوا مانند آدم بر زندگی و رفتار زنان تأثیر گذاشت.
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمان عزاست و همه جا در حال سوگواری است. زمین و آسمان دوباره به محفل ماتم و اندوه تبدیل شدهاند.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمانی که غم و اندوه بر دل‌ها حاکم میشود و فضایی پر از ناامیدی و ناراحتی به وجود میآید.
اندر مدینه کن خبر، خیرالنساء رارو در نجف، آگاه کن شیرِ خدا را
هوش مصنوعی: در مدینه از خبر خوب بانوی زنان دنیا آگاه شو و در نجف، به شیر خدا اطلاع بده.
برگو به فخرِ انبیا، شالِ عزا رادر گردن اندازد، کِشد، افغان دمادم
هوش مصنوعی: به او بگو که پیامبران با افتخار، برای عزاداری شال عزایی بر گردن میاندازند و هر لحظه آه و حسرت میکشند.
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمانی که عزاداری آغاز شد، در زمین و آسمان تمام جاهای دیگر نیز به حالت عزاداری درآمدند و همه جا پر از غم و ماتم شد.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمان سوگواری فرارسیده است.
پیر و جوان یک‌باره دل از دست دادهمرد و زن اندر بزمِ ماتم رو نهاده
هوش مصنوعی: زن و مرد، پیر و جوان، همه به یک‌باره دلشان را از دست دادهاند و در مجلس سوگواری نشسته‌اند.
گویا حسینِ تشنه‌لب، بی‌سر فتادهبا حنجرِ خشک از عطش، اندر لبِ یَم
هوش مصنوعی: به نظر میرسد حسین با لبهای تشنه و بی‌سر به زمین افتاده است و خنجرش از عطش بر لبش خشک شده است.
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمان عزاداری فرارسیده، و همه جا پر از اندوه و غم شده است. زمین و آسمان بار دیگر به فضای سوگواری و ماتم تبدیل شدهاند.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمانی برای اندوه و غم نموده است.
گردش به کامِ دشمنان ای چرخ! تا کی؟کو دادخواهی تا کنم این شِکوِه با وی؟
هوش مصنوعی: ای چرخ، دشمنان را تا کی بر ما مسلط میسازی؟ میخواهم دادخواهی کنم و این ناله را با تو در میان بگذارم.
کاندر سرِ نی کرد جا، در مجلسِ مِیآن سر که کردی صد چو عیسی، زنده از دَم
هوش مصنوعی: در مجلس می، سرازیر شده و جا گرفته بود، همانند سر عیسی که با نفخهای زنده شده بود.
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمانی که غم و اندوه فرا میآید، زمین و آسمان دوباره به صحنهای از عزاداری و ماتم تبدیل میشوند.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمان غم و اندوه فرا رسیده است.
آن سر که مِهر از شرمِ، رویش در حجاب استکی درخورِ خاکستر و بزمِ شراب است؟
هوش مصنوعی: سرت که به خاطر شرم و زیباییاش پوشیده شده، هرگز شایسته خاک و مراسم شراب نیست.
چون بختِ «صامت» گوییا گردون به خواب استورنه چرا ویران نشد اوضاعِ عالم؟
هوش مصنوعی: مثل اینکه سرنوشت و تقدیر در خواب است، وگرنه چرا وضعیت جهان اینقدر آشفته و خراب نشده است؟
(وقتِ عزا شد، ماتم به پا شد)(ارض و سما بارِ دگر ماتم‌سرا شد)
هوش مصنوعی: زمانی که عزای بزرگ و غمی سنگین فرا میرسد، تمام عالم، زمین و آسمان به حالت سوگواری در میآیند و فضایی حزنآلود به وجود میآید.
(وقتِ عزا شد...)
هوش مصنوعی: زمان سوگواری فرا رسیده است.