شمارهٔ ۴۰ - در پاسخ کسی که برای او قصیده ای سروده، گفته است
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و زیبایی قلم و هنر نویسندگی پرداخته است. شاعر با استفاده از تشبیهات و توصیفات، قلم را به عنوان آفریدگار سخن معرفی می‌کند و او را به بهار و جویبار تشبیه می‌کند. شعر به وصف دلربایی و جذابیت سخن با استفاده از کلمات زیبا و هنرمندانه پرداخته و همچنین به نقش آفرینی قلم در تجلی معانی عمیق اشاره می‌کند. همچنین، شاعر به قابلیت‌ها و قدرت‌های قلم در ایجاد زیبایی و حس تاثیرگذار سخن تاکید می‌کند و در نهایت، از عمق احساس خود برای تقدیر از این هنر سخن می‌گوید.
ای به طبع تو افتخار سخنقلمت آفریدگار سخن
هوش مصنوعی: تو که به خاطر نبوغ و طبیعتت، باعث سرافرازی سخن شدهای، قلم تو خالق کلام است.
از نم جویبار خامهٔ توتازه رویی کند بهار سخن
هوش مصنوعی: باران جویبار زیبایی را از دل کلام تو تازه و شاداب می‌کند، مانند بهاری که با گل و رنگهایش زندگی را نو میسازد.
جز مدادت که رشحهٔ فیض استنشکند باده ای خمار سخن
هوش مصنوعی: تنها قلم توست که از سرچشمهٔ فیض مینوشد و نمیتواند هیچ مادهٔ مست کنندهای مانند شراب را بشکند یا مضطرب کند.
کند از خطّ و خال خامهٔ تودل ربایندگی عذار سخن
هوش مصنوعی: نگاه زیبا و دلفریب تو، مانند خط و خالی است که بر روی کاغذ نوشته شده و توانسته است دلها را به خود جلب کند.
از مداد تو، عنبرآگین استشکن زلف تابدار سخن
هوش مصنوعی: زبانی که با آن سخن میگویی، شیرین و خوشبوست، همانند زلفهای تابدار و زیبا که به عطر و لطافت آن افزوده شده است.
به سرانگشت خامه بگشاییگرهی گر فتد به کار سخن
هوش مصنوعی: با یک حرکت ساده قلم میتوانی پیچیدگیها را باز کنی، اگر کلام به کمکت بیاید.
گوهر بحر طبع شادابتآرد آبی به روی کار سخن
هوش مصنوعی: درخشش شخصیت لطیف و شاداب تو، مانند گوهری است که زیبایی و شادی را به کلام میآورد.
تیرگی داشت در زمانه دو چیزروز دانا و روزگار سخن
هوش مصنوعی: در این دنیا، دو چیز وجود داشت که به روشنی و آگاهی اشاره می‌کند: یکی دانایی و آگاهی انسان و دیگری روزگار و حوادثی که در آن رخ میدهد.
از تو امروز، قسط و داناییکامل افتاده چون عیار سخن
هوش مصنوعی: امروز از تو، میزان و دانش کامل مانند سنجش کلام ناپدید شده است.
پرتو التفات همّت توروشنی بخش روز تار سخن
هوش مصنوعی: بیت اشاره دارد به اینکه توجه و محبت تو میتواند مانند نوری باشد که روز تاریک سخن را روشن می‌کند. به عبارتی، توجه و همت تو قدرتی دارد که میتواند فضای نامساعد را به روشنایی تبدیل کند.
نقطهٔ انتخاب خامهٔ توآفتابی ست درکنار سخن
هوش مصنوعی: نقطهای که تو برای نوشتن انتخاب کردهای، مانند آفتابی است که در کنار کلمات درخشندگی و زیبایی خاصی ایجاد می‌کند.
رقمت نوبهار گلشن فیضقلمت سرو جویبار سخن
هوش مصنوعی: نگارشی از بهار و باغ پر از نعمت و زیبایی، قلمی که مانند درخت سرو است و کلامش همچون جویبار جاری و زنده میباشد.
از نوای نی تو در شورندخوش صفیران شاخسار سخن
هوش مصنوعی: صدای نی تو باعث شادی و سرور در دل صفیران و پرندگان خوش صدا شده است و آنها همچون درختان در دل گفتگو و سخن هستند.
از تو دستان سرایی آموزندعندلیبان نوبهار سخن
هوش مصنوعی: در اینجا به این معناست که پرندگان خوشصدا، به واسطهی لحن و آوای تو، فرامیگیرند تا چطور باید آواز بخوانند. یعنی تاثیر و زیبایی صدای تو به گونهای است که دیگران نیز هنر و شیوهی بیان را از تو یاد میگیرند.
سبقت از توست بر سخن سنجانچون تو نبود قلم سوار سخن
هوش مصنوعی: تو به بهترین شکل سخن میگویی و هیچکس مانند تو در هنر گفتار وجود ندارد.
نزند دلنشین تر از تو کسیسکه برکامل العیار سخن
هوش مصنوعی: هیچکس مانند تو که دلنشین هستی، نمیتواند به زیبایی و کمال سخن بگوید.
تا به جیب و کنار من کردیگوهر از بحر بی کنار سخن
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو کلام زیبا و ارزشمندی را از عمق بیپایان دریا بیرون آوردی و به من هدیه کردی.
دل ز دستم به حسن معنی بردخطّ و خال سمن عذار سخن
هوش مصنوعی: دل و جانم به زیباییهای معانی و اشاراتی که در خط و خال چهره دلربا نهفته است، گرویده و مفتون شده است.
چه کنم در عوض اگر نکنمخردهٔ جان خود نثار سخن؟
هوش مصنوعی: چه کار باید بکنم به جز این که اگر جانم را برای گفتن نثار نکنم، در عوض چه چیزی دارم؟