غزل شمارهٔ ۲۰۹
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف عشق و روابط عاشقانه می‌پردازد. او از زیبایی‌های معشوق خود سخن می‌گوید و به تأثیرات روحی و جسمی آن اشاره می‌کند. معشوق که در ابتدا با زلف‌هایش بر چهره‌اش پنهان است، در نهایت همه را به ایمان و محبت می‌آورد. شاعر در گفتگو با معشوق درباره عهد و پیمان‌ها صحبت می‌کند و از شکست آن‌ها و عذاب ناشی از آن ناله می‌کند. در این گردش احساسی، معشوق به شدت بر دل شاعر تأثیر می‌گذارد و او را در تنگنای عشق و درد رها می‌کند. شاعر در نهایت بیان می‌کند که درد عشقش هیچ درمانی ندارد و نمی‌داند چگونه می‌توان آن را تسکین داد.
روی در زیر زلف پنهان کردتا در اسلام کافرستان کرد
هوش مصنوعی: او روی خود را زیر زلف‌هایش پنهان کرده تا در دیار کافرها، ایمان خود را به چالش بکشد.
باز چون زلف برگرفت از رویهمه کفار را مسلمان کرد
هوش مصنوعی: زمانی که زلف او از روی سر بلند شد، تمام کفار را به اسلام درآورد.
دوش آمد برم سحرگاهیتا دل من به زلف پیمان کرد
هوش مصنوعی: دیشب در سحرگاه، کسی به سراغ من آمد و دل من به محبوبش وابسته شد.
چون سحرگاه باد صبح بخاستحلقهٔ زلف او پریشان کرد
هوش مصنوعی: وقتی صبح صادق دمید، نسیم صبحگاهی موی او را به هم ریخت.
گفتم آخر چرا چنین کردیگفت این باد کرد چتوان کرد
هوش مصنوعی: گفتم چرا این طور رفتار کردی، او پاسخ داد که باد اینگونه ایجاد کرد و من چارهای نداشتم.
گفتمش عهد کن به چشم این بارچشم برهم نهاد و فرمان کرد
هوش مصنوعی: به او گفتم که این بار عهدهات را با چشم بستن به من ثابت کن، او چشمش را بسته و به من فرمان داد.
چون که پیمان ما به باد بدادباز عهدم شکست و تاوان کرد
هوش مصنوعی: زمانی که پیمان ما برای همیشه ناپایدار شد، دوباره عهدم را نقض کردم و برای این کارم عذاب و کیفر آن را متحمل شدم.
چون برفتم ز چشم، او حالیدل من برد و تیرباران کرد
هوش مصنوعی: وقتی از نظرش دور شدم، او حال دل مرا گرفت و به شدت آسیب زد.
گفتم آخر شکست چشمت عهدگفت چشمم نکرد مژگان کرد
هوش مصنوعی: به او گفتم که چشمانش را شکست، اما او پاسخ داد که چشمانش به عهدی که گذاشته بود، وفادار است و مژگانش (یا مژههایش) او را فریب دادهاند.
گفتمش با لب تو عهد کنمگفت کن زانکه بوسه ارزان کرد
هوش مصنوعی: به او گفتم که با لبهای تو پیمانی ببندم، او پاسخ داد که این کار را انجام بده، زیرا بوسه امری ساده و بیهزینه است.
چون ببستیم عهد لب بر لببر لبم لعل او درافشان کرد
هوش مصنوعی: وقتی که پیمان محبت را برقرار کردیم، او با لبانش که مثل یاقوت بودند، زیبایی و روشنی را به من هدیه داد.
من چو بی‌خویشتن شدم ز خوشیپاره از من بکند و پنهان کرد
هوش مصنوعی: وقتی که من از خودم بیخبر شدم، از شدت شادی بخشی از وجودم را جدا کرده و در جایی پنهان کرد.
گفتم آخر لب تو عهد شکستگفت آن لب نکرد دندان کرد
هوش مصنوعی: گفتم که لب تو وعدهام را شکست، او پاسخ داد که آن لب، فقط دندانها را نشان داد.
درد عطار را که درمان نیستمی‌ندانم که هیچ درمان کرد
هوش مصنوعی: من میدانم که درد عطار را نمیتوان درمان کرد، زیرا او برای هیچ دردی راه حلی نیافته است.