غزل شمارهٔ ۳۸۶
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت قرار دادن ارزش‌ها و ویژگی‌های مثبت در زندگی اشاره دارد. ابتدا به تشبیه خورشید و سایه پرداخته و تأکید بر اهمیت وجود مادر و دایه در زندگی می‌کند. سپس به قدرت همدلی و ارتباط با جانان (عشق) و همچنین ضرورت گذشت از خود برای دیگران اشاره می‌کند.
شاعر به وجود سرمایه‌های انسانی و لزوم بهره‌برداری از آنها پرداخته و به مردان توصیه می‌کند که باید در برابر چالش‌ها قوی و شجاع باشند. در نهایت، با اشاره به جایگاه انسان در جهان و تأکید بر جدایی فرید از مایه هستی، از شنونده می‌خواهد که به قدرت و اراده خود پی ببرد و در مسیر رشد و تعالی گام بردارد.
اگر خورشید خواهی سایه بگذارچو مادر هست شیر دایه بگذار
هوش مصنوعی: اگر میخواهی که در زندگیات نور و گرما داشته باشی، باید اول از خودت مراقبت کنی و حمایتگری را در کنار خود داشته باشی، مانند مادر که برای فرزندش مهربانی و محبت میآورد.
چو با خورشید هم‌تک می‌توان شدز پس در تک زدن چون سایه بگذار
هوش مصنوعی: اگر بتوانی با خورشید همقدرت و هم‌تک باشی، پس میتوانی مانند سایه پشت سر او حرکت کنی.
چو همسایه است با جان تو جانانبده جان و حق همسایه بگذار
هوش مصنوعی: اگر جان تو با دوستت پیوند خورده است، باید جان و وجودت را به او ببخشی و حقوق و احترام او را فراموش نکنی.
تو را سرمایهٔ هستی بلایی استزیانت سود کن سرمایه بگذار
هوش مصنوعی: تو به عنوان دارایی و وجودت، تهدیدی برای خودت هستی. بهتر است از این وجود به نحو احسن استفاده کنی و سرمایهگذاری کنی تا از ضرر جلوگیری کنی.
چو مردان جوشن و شمشیر برگیرنه‌ای آخر چو زن پیرایه بگذار
هوش مصنوعی: مانند مردان شمشیر و زره به دست بگیر و اجازه نده که مانند زنان به دکور و زینت بپردازی.
فلک طشت است و اختر خایه در طشتخیال علم طشت و خایه بگذار
هوش مصنوعی: زبان زمانه مانند طشتی است و ستارهها همچون سوراخ در آن. در این طشت، فکر و علم را همچون آب میریزیم و به آزادی آزادانه در آن بپردازیم.
فروتر پایهٔ تو عرش اعلاستتو برتر رو فروتر پایه بگذار
هوش مصنوعی: تو که در جایگاهی بالاتر از عرش هستی، باید humble و با تواضعتر رفتار کنی و پایههایت را پایینتر بگذاری.
فرید از مایهٔ هستی جدا شدتو هم مردی شو و این مایه بگذار
هوش مصنوعی: فرید از وجود و هستی خودش جدا شده است، تو هم باید مردانه عمل کنی و این قید و بندها را رها کنی.