غزل شمارهٔ ۶۷۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی زلف معشوق و تأثیر آن بر دل و جان عاشق می‌پردازد. او از صبا می‌خواهد که اگر از کنار زلف مشکین معشوق عبور کند، با احساساتش آشنا شود و خود را در حلقه‌های زلف او گم کند. شاعر با بیان درد و شوق عاشقی، به رنگین بودن و جذابیت زلف معشوق اشاره می‌کند و به یاد عاشقانه‌ها و جانفزایی چشمه‌های حیات اشاره می‌کند. در انتها، نشان می‌دهد که عشق معشوق در جان و دل او نفوذ کرده و می‌کوشد که این احساسات را به دیگران نیز منتقل کند. شاعر از مژه‌های معشوق به عنوان یک خطر یاد می‌کند که می‌تواند عاشق را افسون کند و در نهایت بر اهمیت یادگیری از گفته‌های معشوق تأکید می‌کند.
ای صبا گر بگذری بر زلف مشک افشان اوهمچو من شو گرد یک یک حلقه سرگردان او
هوش مصنوعی: ای نسیم، اگر از کنار زلفهای مشکی او بگذری، مثل من، در گرد یکایک حلقه‌های آن زلفها سرگردان شو.
منت صد جان بیار و بر سر ما نه به حکموز سر زلفش نشانی آر ما را زان او
هوش مصنوعی: ممنونم از لطفی که به ما داری و محبت خود را به ما ارزانی میداری. ما به زندگی و وجود تو بسیار مدیون هستیم و همیشه این محبت را پاس خواهیم داشت. از زیبایی و جذابیت وجودت همیشه یاد خواهیم کرد و به دنبال اثری از آن میگردیم که نشاندهنده عشق و احساسات عمیق تو باشد.
گاه از چوگان زلفش حلقهٔ مشکین ربایگاه خود را گوی گردان در خم چوگان او
هوش مصنوعی: گاهی حلقه‌های مشکی از زلف او به دست میگیرد و گاهی خود را در گرداب زلف او میچرخاند.
خوش خوش اندر پیچ زلفش پیچ تا مشکین کنیشرق تا غرب جهان از زلف مشک افشان او
هوش مصنوعی: او با زلفهای پیچخوردهاش زیبایی خاصی دارد که اگر بخواهد، می‌تواند دنیا را از شرق تا غرب تحت تأثیر قرار دهد و همه جا را پر از عطر و زیبایی کند.
نی خطا گفتم ادب نیست آنچه گفتم جهد کنتا پریشانی نیاید زلف عنبرسان او
هوش مصنوعی: من به اشتباه چیزی را گفتم که ادب نیست. تلاش کن تا از بینظمی و آشفتگی در زلفهای خوشبو و زیبا جلوگیری کنی.
گر مرا دل زنده خواهی کرد جامی جانفزاینوش کن بر یاد من از چشمهٔ حیوان او
هوش مصنوعی: اگر میخواهی قلبم را زنده کنی، باید جرعهای از آن نوشیدنی جانافزا بنوشی و این کار را به یاد من از چشمهٔ زندگیبخش انجام دهی.
گر تو جان داری چه کن بر کن به دندان پشت دستچون ببینی جانفزایی لب و دندان او
هوش مصنوعی: اگر جان داری، چه کار میتوانی بکنی؟ با دندان به پشت دست خود فشار بیاور، چون وقتی زیبایی لب و دندان او را میبینی، جانت تازه میشود.
گو فلانی از میان جانت می‌گوید سلامگو به جان تو فرو شد روز اول جان او
هوش مصنوعی: به کسی که از عمق وجودت خبر دارد، سلام بگو، چرا که روح او از روز اول در وجود تو جا گرفته است.
جان او در جان تو گم گشت و دل از دست رفتدرد او از حد بشد گر می‌کنی درمان او
هوش مصنوعی: جان او در وجود تو ناپدید شده و دل از دست رفته است. درد او به اندازهای افزایش یافته که اگر قصد درمان او را داری، باید به شدت اقدام کنی.
چون رسی آنجا اجازت خواه اول بعد از آنعرضه کن این قصهٔ پر درد در دیوان او
هوش مصنوعی: زمانی که به آنجا رسیدی، ابتدا اجازه بگیر و سپس پس از آن، این داستان پر از درد را در دیوان او مطرح کن.
چشم آنجا بر مگیر از پشت پای و گوش‌دارورنه حالی بر زمین دوزد تو را مژگان او
هوش مصنوعی: بهت پیشنهاد میکنم که نگاهت را از پشت پاهایت بر ندار، و به اطرافت توجه کن. چون اگر غافل شوی، او با چشمانش می‌تواند دلت را برباید.
هرچه گوید یادگیر و یک به یک بر دل نویستا چنان کو گفت برسانی به من فرمان او
هوش مصنوعی: هرچه می‌گوید را بیاموز و به تدریج آن را در دل خود ثبت کن، تا بتوانی آنچه را یاد گرفتهای به من به درستی منتقل کنی.
چند گریی ای فرید از عشق رویش همچو شمعصبح را مژده رسان از پستهٔ خندان او
هوش مصنوعی: ای فرید، چرا اینقدر از عشق چهرهاش میگریی؟ مثل شمعی که در صبح طلوع می‌کند، خبر خوشی از پسته خندان او بده.