غزل شمارهٔ ۷۴۷
هوش مصنوعی: این شعر از عطار نیشابوری به عشق و حالاتی که عاشق تجربه می‌کند، اشاره دارد. در این اشعار، عشق به عنوان یک حقیقت عمیق و رازآلود مطرح می‌شود که برای درک آن، باید تجربه‌اش کرد. شاعر به سکینه و آرامش ناشی از عشق، ماهیت آن و همچنین تلاش‌هایی که در طول عمر برای فهمیدن عشق انجام می‌شود، می‌پردازد.
عطار به زیبایی به توصیف حالاتی می‌پردازد که در آن عرفان و طرب به هم می‌آمیزند و از زهد و ریاضت جدا می‌شوند. او به عشق به عنوان طوفانی اشاره می‌کند که می‌تواند تمام وجود انسان را زیر و رو کند و در نهایت از می و شراب به عنوان سمبل عشق و شور زندگی سخن می‌گوید.
شاعر به زهاد و عابدان نیز انتقاد می‌کند و می‌گوید که در عشق، احساسات واقعی و عمیق بر همه چیز غلبه دارد و به تفکر و زهد صرف نمی‌ارزد. در نهایت، عشق را عمیق‌تر از زهد می‌داند و آن را به عنوان یک حقیقت شگفت‌انگیز و متعالی معرفی می‌کند.
آن را که نیست در دل ازین سر سکینه‌اینبود کم از کم و بود از کم کمینه‌ای
هوش مصنوعی: آن کسی که در دلش آرامش و سکینه‌ای وجود ندارد، هیچ گاه نمیتواند احساس کمبود یا چیزی کمتر از آن را تجربه کند؛ زیرا او حتی از کمترین چیزها هم برخوردار نیست.
خواهی که از قرینه بدانی که عشق چیستناخورده می ز عشق ندانی قرینه‌ای
هوش مصنوعی: اگر بخواهی از نشانهها بفهمی که عشق چیست، باید عشق را بچشی؛ وگرنه بدون تجربه عشق، نمیتوانی هیچ نشانهای از آن را درک کنی.
در دار ملک عشق خلیفه کسی بودکو را بود ز در حقیقت خزینه‌ای
هوش مصنوعی: در سرزمین عشق، فردی همچون خلیفه وجود داشت که در درون خود، گنجینهای از حقایق و معانی عمیق را حمل میکرد.
مرغی است جان عاشق و چندانش حوصلهکز هر دو کون لایق او نیست چینه‌ای
هوش مصنوعی: عاشق مثل پرندهای است که در دلش اصرار و شوق زیادی دارد، اما آنقدر تحمل و صبرش کم است که هیچ یک از دو طرف او را راضی نمیکند و نمیتواند به آرامش برسد.
شه‌بیت سر عشق که مطلوب جمله اوستبیتی است بس عجب مطلب از سفینه‌ای
هوش مصنوعی: این بیت به بیان اهمیت و زیبایی عشق می‌پردازد و به این موضوع اشاره می‌کند که در میان اشعار و آثار ادبی، یک شعر خاص وجود دارد که به طور خاص به عشق اشاره دارد و دارای موضوعی شگفت‌انگیز است. به نوعی میتوان گفت که این شعر به عنوان یک کشتی برای سفر در دریای عشق شناخته می‌شود و ارزش و جذابیت زیادی دارد.
عمری ز عرش و فرش طلب کردی این حدیثچل روز نیز واطلب از قعر سینه‌ای
هوش مصنوعی: زندگیات را صرف جستجوی حقایق و معانی از آسمان و زمین کردی، ولی اکنون که به اوج رسیدهای، از عمق دل خود نیز بپرس.
در عشق اگر سکینه پدید آیدت نکوستلیکن به زهد هیچ نیرزد سکینه‌ای
هوش مصنوعی: اگر در عشق آرامشی برایت ایجاد شود، چیز خوبی است، اما هیچ کدام از زهد و خودداری ارزش آن آرامش را ندارد.
طوفان عشق چون ز پس و پیش در رسدجز در درون سینه نیابی سفینه‌ای
هوش مصنوعی: عشق مانند طوفانی است که از جهات مختلف به سراغ انسان میآید و اگر کسی بخواهد در این طوفان نجات پیدا کند، تنها در درون خود می‌تواند پناهگاهی پیدا کند.
ای ساقی امشب از سر این جمع برمخیزهر لحظه پر کن از می دوشین قنینه‌ای
هوش مصنوعی: ای ساقی، امشب از میان این جمع بلند شو و هر لحظه جام مرا از شراب خوشمزه پر کن.
چندان شراب ده تو که با منکر و مقردر سینه‌ای نه مهر بماند نه کینه‌ای
هوش مصنوعی: هرقدر که میتوانی به من شراب بده، زیرا وقتی در دل تو احساسات منفی و قضاوتهای سخت وجود داشته باشد، نه محبت باقی میماند و نه نفرت.
بشکن پیاله بر در زهاد تا مگردر پای زاهدی شکند آبگینه‌ای
هوش مصنوعی: بهتر است پیاله را بر در زاهدان بشکنیم، شاید این کار باعث شود که در پای یک زاهد، جامی شکستنی بیفتد.
عطار در بقای حق و در فنای خودچون بوسعیدمهنه نیابی مهینه‌ای
هوش مصنوعی: عطار در جریان بقای حقیقت و از دست دادن خود مانند بوسعید مهنه است. در این حال نمیتوانی چیزی جز حقیقت را ببینی یا درک کنی.