قصیدهٔ شمارهٔ ۲۷
هوش مصنوعی: این شعر در وصف محبت و عشق نوشته شده و ارتباط آن با روزه را به تصویر میکشد. شاعر به معشوق خود میگوید که زیبایی و نیکیاش برای او چون روزه محبوب است. او از احساس گرسنگی و تشنگی در فراق معشوق صحبت میکند و به بوسه و وصال او اشتیاق دارد. همچنین، اشاره به فضیلتهای ماه رمضان و بالندگی روحانی در این ایام و ارتباط معشوق با این فضایل وجود دارد. شاعر در نهایت از عشقش به معشوق میگوید و آرزو میکند که جشنها و عیدها همیشه برای او باشند.
مکن مدار برای من ای پسر روزهکه کرد عارض سیمین تو چو زر روزه
هوش مصنوعی: ای پسر، برای من صورت زیبا و نازکت را مانند طلا به نمایش نگذار، چرا که روزهات را نمیتوانم تحمل کنم.
ز ماه روزه چو کاهی شد ای پسر ماهتچگونه ماهی، ماهی بود به سر روزه
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که زمانی که روز به پایان میرسد، ماه سر از افق پیدا میکند. بنابراین، هر یک از ما باید در زمانی که به انتها میرسیم، آثار و نشانههای خود را نشان دهیم. به عبارت دیگر، وقتی زمان معین میرسد، وجود ما و ویژگیهایمان به وضوح نمایان خواهد شد.
تو را چو از شکرت بوی شیر میآیدسپید شد شکرت همچو شیر در روزه
هوش مصنوعی: وقتی بوی شیر از زعفرانت به مشام میرسد، رنگ زعفرانت سپید و مانند شیر در روز روشن میشود.
ز لعل پر نمکت بوی خون همیآیدگشادهای تو به خون دلی مگر روزه
هوش مصنوعی: بوی خون از لؤلؤی پرنمت تو به مشام میرسد. آیا تو به خاطر غصهای که در دل داری، خود را به زحمت انداختهای؟
ز روزه تا تو لب چون شکر فروبستیلبم گشاد به خونابهٔ جگر روزه
هوش مصنوعی: از روزی که تو لبهایت را مانند شکر بستهای، لب من از غم و درد جگرم، به خون آغشته شده است.
ز بس که جست بصر چون هلال روی تو راتباه کرد به خون مردم بصر روزه
هوش مصنوعی: از بس که نگاه ها به زیبایی هلال گونهی تو خیره شده است، چهرهات در دل مردم بصر به یک اثر غمانگیز تبدیل شده و یاد آنها را با غم و اندوه پر کرده است.
دل از فراق تو در روزهٔ وصال بماندبه جان تو که بنگشاد او دگر روزه
هوش مصنوعی: دل من از دلتنگی و دوریات در روزهای وصال همچنان در حسرت تو باقی ماند، زیرا دیگر نمیتوانست به عشق تو ادامه دهد و قفل محبت را باز کند.
اگر سال کنم بوسهای جواب دهیکه بیشکی برود حالی از شکر روزه
هوش مصنوعی: اگر من از تو بخواهم که یک بوسه به من بدهی، تو بدون تردید آن را میپذیری و این لحظه شیرین و خوشایند را به من هدیه میکنی.
وگر به شب طلبم بوسهای بگویی روزکه کس نداشت بدین شام تا سحر روزه
هوش مصنوعی: اگر در شب از تو بوسهای بخواهم، روز میگویی که هیچکس در این شب تا صبح روزه نبوده است.
چو من ز عشق تو بیمار و زار مانده اسیربیار بوسه و بیمار گو بخور روزه
هوش مصنوعی: وقتی که من به خاطر عشق تو بیمار و ضعیف شدهام، تو بیملاحظهای و فقط به فکر خودت هستی. بیا و برایم بوسهای بفرست و به من بگو که به خاطر تو روزهام را بشکنم.
چو جان رنج کش من ز هجر در سفر استرواست گر بگشاید درین سفر روزه
هوش مصنوعی: اگر جان من از دوری رنج میبرد و در این سفر به سختی به سر میبرد، پس جایز است که در این سفر روزهام را بگشایم.
اگرچه من نگشایم ولیک بگشایدبه یک شکر ز لب خوب دادگر روزه
هوش مصنوعی: با اینکه من زبانی نمیگشایم، اما لبان شیرین و نیکوکار او میتواند روزه را بشکافد و به گشایش بیافزاید.
خدایگان فلک قدر آنکه هر رمضانز خوان او بگشاده است قرص خور روزه
هوش مصنوعی: در این بیت به این اشاره شده است که خداوند هر سال در ماه رمضان، روزهداران را با نعمتهای خود سیراب میکند و آنها را از برکات روزهداری برخوردار میسازد. یعنی این ماه، فرصتی ویژه برای ارتباط نزدیکتر با خدا و بهرهمندی از عطایای او است.
سه ماه روزه گرفت و ز نور روزه اومدام در دو جهان گشت نامور روزه
هوش مصنوعی: سه ماه روزه گرفت و به واسطه نورانی که از روزهاش ساطع شد، در دو جهان به شهرت رسید.
ز بهر روزه شه نه سپر جشنی ساختکه بو که شه بگشاید بدین قدر روزه
هوش مصنوعی: برای روزه گرفتن، پادشاه نه برای جشن و شادی، بلکه سپری درست کرده است تا به مناسبت روزه، پادشاه بر سر سفرهای باز کند و از آن بهرهمند شود.
فرشتگان که ز شوق خدای میدارندمیان عرش معظم ز خواب و خور روزه
هوش مصنوعی: فرشتگان به خاطر عشق و شوق به خدا، در میان عرش بزرگ، از خواب و خوراک روزه گرفتهاند.
اگرچه صایم دهرند لیک بگشایندموافقت را با شاه پر هنر روزه
هوش مصنوعی: هرچند که مردم زمانه خود را به روزهداری مشغول کردهاند، اما به دلایل همراهی و همدلی، باز هم با هنرمند بزرگ، به راحتی همکاری میکنند.
کسی که روزه گرفته است از شفاعت اواگر ز هیچ شماری توان شمر روزه
هوش مصنوعی: کسی که روزه را قبول کرده و به آن نیکی کرده است، از شفاعت او بهرهمند میشود، حتی اگر نتوانیم تعداد روزههای او را حساب کنیم.
اگرچه خشکلب افتاد بحر و بر امروزز ابر دست تو بگشاد بحر و بر روزه
هوش مصنوعی: امروز با بارش ابر تو، دریا و زمین دوباره جان گرفتند، هرچند پیش از این خشک و بیحالت شده بودند.
حسام گوهریت لب ببست و نگشایدمگر به خون دلم خصم بد گهر روزه
هوش مصنوعی: حسام، نگهبان زیبایی و ارزش تو، دهانش را بسته و تنها به واسطهی درد دل من، به روی دشمنانی که منش و خصلت بدی دارند، باز میکند.
چو بام فتح گشادی ز چتر لعل گشادهمای چتر تو از دامن ظفر روزه
هوش مصنوعی: چون بام پیروزی را گشودی و چتر سرخ تو را باز کردی، پرنده خوشبختی از دامن پیروزی به پرواز درآمد.
کسی که سرکشد از طاعت تو یک سر مویهبا شمر تو نماز وی و هدر روزه
هوش مصنوعی: هر کسی که از فرمان و اطاعت تو سرپیچی کند، حتی اگر به اندازهی یک موی باریک باشد، نماز و روزهاش بیفایده خواهد بود.
خدایگانا شعر لطیف را عطارردیف کرد به مدح تو سر به سر روزه
هوش مصنوعی: خداوندگار، شاعر لطیف، عطار، اشعار زیبایی را برای ستایش تو سروده است و هر کدام از آنها را به بهترین شکل تنظیم کرده است.
منم که ختم سخن بر من است و زهره کراستکه صد سخن بگشاید بدیهه بر روزه
هوش مصنوعی: من همان کسیام که سخن در نهایت به من میرسد و تنها کسی که جرأت دارد در روزه گفتاری آغاز کند، زهره است.
همیشه تا شب و روز است عید روزی بادهزار عیدت و عیدیت باد هر روزه
هوش مصنوعی: همواره تا زمانی که شب و روز وجود دارد، عیدهای زیادی برای تو آرزو میکنم و امیدوارم هر روزت پر از شادی و جشن باشد.