(۹) حکایت شیخ ابوالقاسم همدانی
هوش مصنوعی: در این شعر، بوالقاسم همدانی به تجربه‌ای روحانی و جستجوی حقیقت اشاره می‌کند. او در حین مشاهده افرادی که به بت‌خانه می‌روند، از ترسایی می‌پرسد که به خدا باور دارد و هدیه‌ای به بت ارائه می‌دهد. در ادامه، فردی دیگر به نام زرد و نزار که ضعیف و بیمار است وارد می‌شود و خود را دوست خدا معرفی می‌کند. بر اثر گفتن این جمله، کوهی از خوشی او را فرامی‌گیرد و او را بر کرسی زرین می‌نشانند. سپس با ریختن روغن داغ بر سرش، او دچار سوختگی می‌شود و یادآوری می‌کند که از خاکسترش می‌توان درمان دردها را پیدا کرد. بوالقاسم با تاسف از این وضعیت دور می‌شود و به خود می‌گوید که اگر دوستی حقیقی با خداوند دارید، باید جان خود را در این راه فدای او کنید و اگر نمی‌توانید، بهتر است رابطه‌ای با بی‌فایده‌ها داشته باشید. این شعر به ما می‌آموزد که در دوستی با خداوند باید صادق و فداکار باشیم.
مگر بوالقاسم همدانی آنگاهکه از همدان برون افتاد ناگاه
هوش مصنوعی: آیا ممکن است بوالقاسم همدانی، زمانی که از همدان خارج شد، ناگهان...
سوی بت خانه آمد در نظارهستاده دید خلقی بر کناره
هوش مصنوعی: او به سوی معبد رد شد و در تماشا ایستاد و دید که گروهی بر کناره نشستهاند.
بر آتش دید دیگ پر ز روغنکه می‌جوشید چون دریای کف زن
هوش مصنوعی: او در دید آتش متوجه دیگی شد که پر از روغن بود و مثل دریای پر از کف داغ می‌جوشید.
زمانی بود،ترسائی درآمدبخدمت پیش آن بت در سر آمد
هوش مصنوعی: روزی یک ترسایی به حضور بت (عکاسی) آمد، و در آن لحظه، ترس و نگرانیاش از قلبش دور شد.
بپرسیدند ازو کای سرفکندهخدا را کیستی تو؟ گفت: بنده
هوش مصنوعی: از او پرسیدند که ای شخص ناآرام و خوار، تو کیستی؟ او پاسخ داد: من بنده (خدا) هستم.
بدو گفتند پس هدیه بنه زودنهاد القصّه هدیه رفت چون دود
هوش مصنوعی: به او گفتند که سریعاً هدیه‌ای ارائه بده، و او نیز به سرعت داستان را پیش برد و هدیه را به مانند دود فرستاد.
یکی دیگر درآمد همچنان کردبدین ترتیب ده کس را روان کرد
هوش مصنوعی: یک نفر دیگر وارد شد و به همین شکل، ده نفر را به راه انداخت.
بآخر دیگری در پیش آمدقوی بی قوّت و بی خویش آمد
هوش مصنوعی: در نهایت، شخصی قوی و قدرتمند با وجود اینکه هیچ نیرویی نداشت و به تنهایی نمیتوانست کاری انجام دهد، به سوی هدفی حرکت کرد.
نزار وزرد و خشک و لاغری بودتو گوئی مردهٔ بر بستری بود
هوش مصنوعی: نزار به شدت زرد، خشک و لاغر شده بود، به گونهای که انگار روی تختی دراز کشیده و حالتی شبیه به مرده دارد.
بپرسیدند کآخر کیستی توکه مرده گوئیا می‌زیستی تو
هوش مصنوعی: از من پرسیدند که تو کی هستی، که انگار مردهای اما هنوز زندهای.
چنین گفت او که لختی پوستم منخدای خویشتن را دوستم من
هوش مصنوعی: او می‌گوید که من به مدت کوتاهی خودم را فراموش کردهام و در واقع خدای وجود خودم هستم و به خودم عشق میورزم.
چو گفت او این سخن گفتند بنشینخوشی بنشست بر کرسی زرّین
هوش مصنوعی: وقتی او این حرف را زد، دیگران هم گفتند که بنشین. خوشی بر روی تخت طلا نشسته است.
بیاوردند آن روغن بیکبارهمی کردند بر فرقش نگونسار
هوش مصنوعی: آن روغن را آوردند و یکباره بر سر او ریختند.
ز تف دیگ روغن مرد مضطربه پای افکند حالی کاسهٔ سر
هوش مصنوعی: از شدت گرما و فشار، مردی ناچار به زمین افتاده است و اکنون کاسهٔ سرش به حالت خطرناکی درآمده.
چو برخاست آن زمان کاسه ز ره زودتمامش سوختند آن جایگه زود
هوش مصنوعی: وقتی آن زمان فرارسید و کاسه آماده شد، به سرعت همه آنجا را سوزاندند.
که از خاکسترش گردی که باشدبود درمان هر دردی که باشد
هوش مصنوعی: از خاکستر چیزی که باقی مانده، درمان هر دردی میتواند وجود داشته باشد.
چو شیخ آن حال دید از دور، بگریختبسی با خود در آن قصه بر آویخت
هوش مصنوعی: وقتی شیخ آن وضعیت را از دور مشاهده کرد، ترسید و نسبت به آن ماجرا بسیار با خود فکر کرد.
بدل می‌گفت کای مشغول بازیچو ترسا دوستی آمد مجازی
هوش مصنوعی: این جمله اشاره به کسی دارد که در حال بازی و سرگرمی است و در عین حال دوستی دروغین و غیر واقعی دارد. به نوعی می‌گوید که این فرد در یک دنیای مجازی غرق شده و از واقعیت فاصله گرفته است.
برای دوستی جان باز آمداگر جان تو اهل راز آمد
هوش مصنوعی: اگر دوستی با جان و دل به سوی تو آمده باشد، نشان از آن دارد که تو نیز از درون آگاهی و رازهای عمیق برخورداری.
تو هم در دوستی حق چنین باشوگرنه با مخنّث هم نشین باش
هوش مصنوعی: در دوستی باید به گونهای باشی که شایسته و راستین باشد، وگرنه بهتر است که با افرادی که به آنها علاقمند نیستی، همراهی کنی.
چو او در دوستی بت چنین استترا گر دوستی حق یقینست
هوش مصنوعی: اگر او در دوستی اینگونه است، پس اگر دوستی با حقیقت را یقین داری، باید بدان که باید به او وفا کنی.
بترک جان بگو یا ترک دین کنچو نتوانی چنان کردن چنین کن
هوش مصنوعی: اگر نمیتوانی عاشقانه و با تمام وجود زندگی کنی، پس انتخاب کن: یا از عشق بگذر و جان را رها کن یا دین و ایمان خود را ترک کن.