بخش ۳۴ - نصیحت پذیرفتن موش خوار
هوش مصنوعی: در این متن، راوی به فرد خردمند نصیحت میکند که از خشم و عتاب اجتناب کند و به جای این احساسات منفی، بر دانش و علم متمرکز شود. او به فرد توصیه میکند تا حواس خود را بر روی یادگیری و خدمت به استادان بگذارد و در عوض، از وزش بادهای ناامیدی و بیخوابی دوری کند. همچنین، به نکتهای اشاره میکند که اگر انسان به دیگران بیاحترامی کند، ممکن است عاقبت خوبی نداشته باشد، در حالی که با احترام به دیگران میتواند منزلت خود را افزایش دهد. او همچنین به اهمیت فرصتها اشاره کرده و میگوید که در مواقع مناسب باید از آنها بهرهبرداری کرد و پشیمانی نباید به سراغ انسان بیاید. در نهایت، تأکید میکند که زندگی باید پر از علم و آگاهی باشد و معماهای زندگی باید با دانش و تفکر حل شوند.
ز من پندی فرا گیر ای خردمندعتاب و خشم را بر پای نه بند
هوش مصنوعی: ای انسان خردمند، از من یاد بگیر: خشم و عتاب را مهار کن و اجازه نده که بر تو چیره شوند.
کلاه فاقه را بر فرق سر نهبدان حرصی که باشد کمترش ده
هوش مصنوعی: کلاه نو را بر سر بگذار، اما نه از سر حرص و طمع که کم و کاستی آن را احساس کنی.
ز قهرش دیدهٔ پر فتنه بردوزچو باد انش به بی خوابی بیاموز
هوش مصنوعی: از خشم او، چشم پر از طمع به خواب نمیرود، مثل باد، به بیخوابی آموختهام.
مسلط کن برو صیاد خود رابجای نان مده پالوده بد را
هوش مصنوعی: او را به تسلط درآور و به او یاد بده که به جای نان، دیگران را فریب ندهد.
گر او را خوار کردی همچو یوسفعزیز مصر کردی همچو یوسف
هوش مصنوعی: اگر او را تحقیر کنی، مثل یوسف او را عزیز و محترم میکنی.
ببسته سدهٔ فر سعادتبیان عالم الغیب و شهادت
هوش مصنوعی: زمانی به پایان رسیده که خوشبختی و سعادت درهای خود را به روی انسانها گشوده است، و علم غیب و واقعیتهای بشری را در این باره معرفی میکند.
مشعبد وار زیر حقه داردنه چندان مهره کانراکس شمارد
هوش مصنوعی: زیر حقه مشعلی وجود دارد که نمیتوان آن را به سادگی با چند مهره معمولی مقایسه کرد. این اشاره به وجود چیزی با ارزش و قابل توجه دارد که به راحتی قابل شمارش یا ارزیابی نیست.
بهر یاری که وقتش اقتضا کردبدزدد مهرهٔ عمر زن و مرد
هوش مصنوعی: هر گاه کمکی لازم بود، زمان آن است که از زندگی و فرصتهای عمر زن و مرد بهرهبرداری شود.
همی گردند پیاپی گردش اودو چاکر در رهش رومی و هندو
هوش مصنوعی: دو خادمی که به دنبالش هستند، بیوقفه در حال حرکتاند؛ یکی رومی و دیگری هندی.
زمین سفلیان را آسمان استسرای علویان را آستان است
هوش مصنوعی: زمین، خانه و محل زندگی مردم ستمدیده و پایینرده است، در حالی که آسمان، برای آنها فراتر از این دنیا است. اما برای اهل فضیلت و نیکوکار، سرای علویان، همچون یک درگاه و آستانی است که به جایی مقدس و با ارزش منتهی میشود.
بگوش هوش بشنو این سخن رافدای این سخن کن جان و تن را
هوش مصنوعی: با دقت و توجه به این سخن گوش فرا ده و جان و بدن خود را فدای این کلام ارزشمند کن.
چو فرصت هست کاری بیشتر بودپشیمانی گر آید کی کند سود
هوش مصنوعی: وقتی که فرصت برای انجام کار وجود دارد، بهتر است کار را انجام دهیم، زیرا اگر بعدها پشیمان شویم، هیچ فایدهای نخواهد داشت.
چراغ دل ز شمع جان برافروزاصول علم استادان بیاموز
هوش مصنوعی: دل خود را مانند شمعی روشن کن و از استادان درس علم و دانش را یاد بگیر.
به جان گر خدمت استاد کردیز خدمت برخوری استاد گردی
هوش مصنوعی: اگر با جان و دل به استاد خود خدمت کنی، در نتیجه به مقام و مرتبهای همچون استاد خواهی رسید.
ولی اندیشهٔ تو آن نداردمعما گفتن تو جان ندارد
هوش مصنوعی: اما فکر تو به گونهای نیست که بتواند معما بگوید، زیرا جان و روحی در آن وجود ندارد.