بخش ۱ - المقاله التاسعه
هوش مصنوعی: این شعر در مورد پاکی و ناپاکی در زندگی و تأثیر آن بر سرنوشت انسان بعد از مرگ است. شاعر به خواننده می‌گوید که اگر با قلبی پاک و نیت خالص از دنیا بروی، به بهشت و نور می‌رسیدی و از نعمت‌های خداوند بهره‌مند خواهی شد. اما اگر به آلایش‌ها و ناپاکی‌ها آلوده باشی، با عذاب و مشکلات در دنیای دیگر مواجه خواهی شد. بنابراین، رفتار و طرز زندگی هر فرد، تأثیر مستقیم بر سرنوشت او در آخرت دارد و هر کس باید در انتخاب راه خود دقت کند. در نهایت، شاعر بر اهمیت درک و بصیرت تأکید می‌کند و می‌گوید که انسان باید هوشیار باشد و از ناپاکی‌ها دوری کند.
بدان ای پاک دین گر پاک آییکه آن ساعت که زیر خاک آیی
هوش مصنوعی: ای کسی که در دین خود پاک و پاکیزه هستی، بدان که اگر با نیت و دل پاک به این دنیا بیایی، آنگاه خواهد بود که در لحظهای که به زیر خاک میروی، همچنان با همان پاکی و صداقت به یاد خواهی آمد.
قدم بیرون نهی از کوی دنیانبینی نیز هرگز روی دنیا
هوش مصنوعی: اگر از مسیر دنیا و مادیات پا بیرون بگذاری، هرگز زیباییها و جنبههای جذاب آن را نخواهی دید.
چو رفتی رفتی از دنیا و رفتیدگر هرگز به دنیا در نیفتی
هوش مصنوعی: زمانی که به دنیا خاتمه میدهی، دیگر هرگز به آن بازنمیگردی و دیگر در آن نخواهی بود.
به عقبی بارگاهی یابی از نوربپوشی حله و در بر کشی حور
هوش مصنوعی: اگر به جایی بروی که از نور پر شده، آنجا را به شکلی زیبا و جلوهگر درآوری و با زیبایی به استقبال کسانی بیایی.
وگر آلایشی داری ز کاریدر آلایش بمانی روزگاری
هوش مصنوعی: اگر مشکلی یا آلودگیای از کارهای خود داری، در آن آلودگی باقی میمانی و زمان زیادی را در پی آن سپری میکنی.
همه شرکت حواس تست در راههمه ابلیس و همت دیو بدخواه
هوش مصنوعی: همه مشغولند به کار و حواسشان درگیر است، اما در واقع همه به دام فریب و وسوسه شیطان و دشمنی دیو بدخواه گرفتارند.
همه مرگ تو خوی ناخوش تستهمه خشمت به دوزخ آتش تست
هوش مصنوعی: تمام مشکلات و دردهای تو ناشی از رفتار ناخوشایند خودت است و تمام خشم و ناراحتیات به آتش دوزخ میانجامد.
هر آنگه کز جهان رفتی تو بیروننخواهد بود حالت از دو بیرون
هوش مصنوعی: هر وقت از این دنیا بیرون بروی، حالت و روح تو هرگز از دو حالت نمیتواند خارج شود.
اگر آلوده‌ای پالوده گردیوگر پالوده‌ای آسوده گردی
هوش مصنوعی: اگر درگیر مشکلات و ناآرامیها شوی، یا به آرامش و رهایی برسید، هر دو حالت ممکن است برای شما پیش بیاید.
چو تو آلوده باشی و گنهکارکنندت در نهاد خود گرفتار
هوش مصنوعی: اگر تو خود را آلوده و گناهکار کرده باشی، دیگران نیز بر اساس همین رفتار تو به خودشان آسیب میزنند و در درون خود گرفتار میشوند.
وگر پالوده‌دل باشی تو در راهفشانان دست بخرامی به درگاه
هوش مصنوعی: اگر دل پاک و بیآلایش داشته باشی، هنگامی که به درگاه خدا بروی، دست خود را به نشانه فروتنی و درخواست به سوی او دراز کن.
فراز عیش و شیب و جاه با توستبهشت و دوزخت همراه با توست
هوش مصنوعی: در اوج خوشی و در زمان سختی، تو همیشه در کنار من هستی و حتی در بهشت و جهنم هم از هم جدا نیستیم.
همی تا تو چگونه رفت خواهیدرین ره بر چه پهلو خفت خواهی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تو باید ببینی چطور باید راه بروی و در این مسیر، باید خودت را آماده کنی که چگونه در کنار آن انسانها و موقعیتها قرار بگیری.
اگر در پرده‌ای در پرده باشیدر آن چیزی که در وی مرده باشی
هوش مصنوعی: اگر در حجاب و پنهان باشی، در چیزی که در آنی، هیچگونه وجودی نخواهی داشت.
نمیرد هیچ بینادل سفیهینخیزد هیچ کناسی فقیهی
هوش مصنوعی: هیچ انسان آگاه و بصیر از دنیا نمیرود و هیچ دانشمند و فقیهی از بین نمیرود.