بخش ۱۱ - الحکایه و التمثیل
هوش مصنوعی: در این شعر، داستانی از یک گربه و یک مرد روایت می‌شود که گربه از سفره‌ی بریانی چیزی را می‌رباید و فرار می‌کند. مردی که شاهد این صحنه است به دنبال گربه می‌افتد. سپس شخصی دیگر به مرد می‌گوید که در مواجهه با گربه نباید ناراحت باشد و به او می‌آموزد که اگر سگی با گربه درگیر باشد، جای نگرانی ندارد. او همچنین به مرد توصیه می‌کند که به خداوند اعتماد کند و صبور باشد، چون روزی و رزق از مسیرهای درست به او خواهد رسید. سخره کردن از اعتماد به نفس در مواجهه با چالش‌ها و اینکه نباید از دیگری چیزی بترسید، پیام‌هایی است که این شعر انتقال می‌دهد.
مگر آن گربه در بریانی آویختربود از سفره بریانی و بگریخت
هوش مصنوعی: مثل اینکه آن گربه به سفره بریانی نزدیک شد و غذایی را گرفت و فرار کرد.
یکی شد تا ز پیشش ره بگیردمگر آن گربه را ناگه بگیرد
هوش مصنوعی: کسی تلاش کرد که از پیش کسی راهی را پیدا کند، اما ناگهان او با مشکل مواجه شد و گربهای جلوی او را گرفت.
عزیزی آن بدید از دور ناگاهکه می‌زد گربه را آن مرد در راه
هوش مصنوعی: ناگهان فردی را از دور دید که مردی در مسیر، گربهای را میزدو به او بیاعتنا بود.
بدو گفت ای ز دل رفته قرارتبیفتادست با این گربه کارت
هوش مصنوعی: او به او گفت: "ای کسی که آرامشت از دل رفته، با این گربه کار نداشته باش."
تو آن سگ را زن ای سگ طبع ناسازکه بریانی ستاند گربه را باز
هوش مصنوعی: تو آن سگی را تربیت کن که طبیعتش ناسازگار است، زیرا او مانند سگی است که میتواند بُزغاله را شکار کند.
زهی خوش با سگی تازی نشستهبپیش سگ بدمسازی نشسته
هوش مصنوعی: چه خوب است که کنار یک سگ تازی نشستهام، در حالی که سگ بدی در پیش من نشسته است.
بپیش سگ بسوزن دادن آیندچو سوزن داده شد تیغ آزمایند
هوش مصنوعی: وقتی که سوزن را به جلو میبرند، سگها هم به آنجا میآیند؛ پس از اینکه سوزن را وارد کردند، میتوانند تیغ را آزمایش کنند.
بکار سگ بسی گردی تو شیریهنوز این سگ نیاوردست سیری
هوش مصنوعی: اگر تو به اندازهی یک سگ سختکوش باشی، باز هم مانند یک شیر قدرتمند به نظر میآیی. اما این سگ هرگز به تو آرامش و آسایش نمیدهد.
تو سگ را بند کن روزی نهادستکه گردن بستهٔ با سگ گشادست
هوش مصنوعی: سگ را در روزی که به او آموزش دادهاند، نگهدار؛ چون در آن روز، سگ، زنجیر را شل و گردنش آزادتر می‌شود.
فرو ماندی همی چون مبتلاییکه چون قوتی بدست آری ز جایی
هوش مصنوعی: تو نیز مانند شخصی هستی که درگیر مشکلی است و زمانی که از جایی قدرت یا کمکی به دست میآورد، احساس بهتری پیدا می‌کند.
تو بر رزاق ایمن باش آخرصبوری ورز وساکن باش آخر
هوش مصنوعی: به آرامش و اطمینان به روزی خود ادامه بده و صبر کن. در نهایت، تحمل و سکون تو اثر خواهد گذاشت.
ز کافر می‌نگیرد رزق خود بازکجا گیرد ز مرد پر خرد باز
هوش مصنوعی: کافر از خدا روزی میگیرد، پس انسان با عقل و دانش چهطور میتواند از جایی غیر از خدا روزی طلب کند؟