بخش ۴ - الحکایه و التمثیل
هوش مصنوعی: موشی در بیابان به اشتری برخورد میکند که بدون نگهبان است. موش به امید اینکه بتواند او را به سمت سوراخی هدایت کند، مهار او را محکم میگیرد و میدود. اما وقتی به سوراخ میرسند، متوجه میشود که جای اشتر در آنجا نیست و نمیتواند وارد شود. اشتر به موش میگوید که او را به جایی ببرد، اما موش به دلیل کوچکی و ناتوانیاش نمیتواند این کار را انجام دهد. در نهایت، موش متوجه میشود که بهتر است به کار خود بپردازد و به دنبال دانههای خودش برود. این داستان نشاندهنده ناتوانی و کوچکی موش و عدم تناسب او برای راهنمایی اشتری بزرگ است.
شنودم من که موشی در بیابانمگر دید اشتری را بی نگهبان
هوش مصنوعی: من شنیدم که موشی در صحرا با بیپناهی، به ناگاه به شتر بزرگی برخورد کرد.
مهارش سخت بگرفت و دوان شدکه تا اشتر بآسانی روان شد
هوش مصنوعی: سگ را محکم گرفتم و او با سرعت دوید تا اینکه شتر به راحتی حرکت کرد.
چو آوردش بسوراخی که بودشنبودش جای آن اشتر چه سودش
هوش مصنوعی: وقتی کسی را در مکانی قرار میدهند که برای او مناسب نیست و نمیتواند در آنجا بهرهوری داشته باشد، چه فایدهای دارد که او را به آنجا ببرند؟
بدو گفت اشتر ای گم کرده راهتمن اینک آمدم کو جایگاهت
هوش مصنوعی: به او گفت شتر، ای کسی که راه خود را گم کردهای، من اکنون آمدهام، بگو کجا میخواهی بروی؟
ترا چون نیست از سستی سرخویشبدین عدت مرا آری بر خویش
هوش مصنوعی: به دلیل نداشتم کاهی و سستی در وجود تو، نمیتوانم به راحتی به خودم اجازه دهم که به دور از تو باشم.
کجا آید برون تنگ روزنچو من اشتر بدین سوراخ سوزن
هوش مصنوعی: من به اندازهای بزرگ و درشتهستم که نمیتوانم از این سوراخ کوچک عبور کنم، مانند شتری که بخواهد از سوزنی رد شود.
برو از جان خود برگیر این بارکه اشتر گربه افتادست این کار
هوش مصنوعی: برو و بار سنگینی که بر دوش داری را بردار، چرا که این کار به اوضاع دشواری دچار شده است.
برو دم درکش ای موش سیه سرکه نتوانی شد اشتر را سیه گر
هوش مصنوعی: برو جلوی در ای موش سیاه، زیرا نمیتوانی شتر را سیاه کنی.
برو ای مور خود را خانهٔ جویسخن در خورد خود از دانهٔ گوی
هوش مصنوعی: برو، ای مور، خانهات را در کنار جوی بسازی. کلمات را به اندازه و متناسب با خودت از دانههای سخن بگیر.
ترا ای مور ازآن دل خوش فتادستکه کیک تو عماری کش فتادست
هوش مصنوعی: ای مور، تو خوشحال از اینی که کیک تو در پناه عمارت افتاده است.