بخش ۹ - نباید بود ازو غافل زمانی
هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت عبادت و علم در دین است. شاعر به فرد خردمند می‌گوید که هرگز نباید غافل باشد و در زندگی باید به عبادت و بندگی مشغول باشد. عبادی که با علم همراه باشد، دارای ارزش بیشتری است و انسان باید تلاش کند تا معرفت و درک عمیق‌تری از دین کسب کند. وی تأکید می‌کند که عبادت باید هدفمند باشد و از عادت کردن به عبادت خالی از آگاهی پرهیز شود. در ادامه، به ارکان دین و اعمال عبادی مثل نماز و زکات اشاره می‌شود و تأکید می‌شود که فهم این احکام از علمای دین ضروری است. در نهایت، شاعر بر اهمیت نیت و ذات عبادت تأکید کرده و به ضرورت توبه و دوری از غیر حق اشاره می‌کند.
بدان ای دل اگر هستی تو عاقلکه یک دم می‌نشاید بود غافل
هوش مصنوعی: ای دل، اگر تو آدم باهوشی هستی، باید بدانی که یک لحظه هم نباید غافل باشی.
بروز و شب عبادت کرد بایددل و جانت قرین درد باید
هوش مصنوعی: در طول روز و شب باید به عبادت پرداخت و دل و جانت باید با سختیها و رنجها همراه باشد.
از آن بخشیدت ای جان زندگی راکه تا بندی کمرمر بندگی را
هوش مصنوعی: ای جان، تو به من زندگی را دادهای و من هم بخشی از وجودم را به بندگی تو اختصاص دادهام.
براه بندگی چون اندر آییبقدر وسع خود جهدی نمایی
هوش مصنوعی: زمانی که در مسیر بندگی قدم میگذاری، باید به اندازه تواناییات تلاش کنی.
کلید معرفت آمد عبادتبشرط آنکه گوئی ترک عادت
هوش مصنوعی: کلید فهم و درک به معرفت مربوط می‌شود به شرطی که عادتها و رفتارهای قبلی را کنار بگذاری و به مسیر جدیدی بروی.
عبادت را اساس راه دین دانعبادت بود مقصودش یقین دان
هوش مصنوعی: عبادت پایه و اساس دین است و هدف از آن رسیدن به یقین و آگاهی واقعی است.
چو مرد از اصل فطرت مستعد استهمه کار وی اندر دین مجد است
هوش مصنوعی: هر انسانی به طور طبیعی و بر اساس فطرت خود آماده است که در مسیر دین و معنویت به موفقیت و عظمت دست یابد.
چوگشتی مستعد این سعادتمکن تقصیر در عین عبادت
هوش مصنوعی: وقتی که برای دستیابی به این سعادت آماده هستی، در حین عبادت بیتوجهی نکن و دچار شکست نشو.
عبادت چون کنی از علم بایدکه تا کاری ترا ز آنجا گشاید
هوش مصنوعی: برای عبادت، نیاز است که علم و آگاهی داشته باشی، تا از آن علم بهرهبرداری کنی و در کارهایت موفق شوی.
اگر بی علم باشد کار و بارتیقین بر هیچ پاید روزگارت
هوش مصنوعی: اگر کارهایت بدون دانش و آگاهی باشد، مطمئن باش که هیچ تضمینی برای ثبات و پایداری زندگیات وجود ندارد.
حقیقت دان اگر هستی تو غافلولی هرگز نگردد مرد جاهل
هوش مصنوعی: اگرچه تو ممکن است از حقیقت بیخبر باشی، اما هرگز کسی که نادان است به درک واقعیات نخواهد رسید.
نه او کامل بود اندر عبادتپرستشها کند لیکن به عادت
هوش مصنوعی: او در عبادت، به معنای کامل نبود و فقط به عادت پرستش میکرد.
چو رو آری برین ره علم آموزکه بی علمت شود تیره شب و روز
هوش مصنوعی: اگر به این مسیر علم و دانش بروی، روشنایی و موفقیت در انتظار توست، در غیر این صورت زندگیات در تاریکی و سردرگمی خواهد بود.
بکارت هرچه آمد ظاهر شرعبیاموز از فقیهی اصل تا شرع
هوش مصنوعی: هر چیزی که بهش برمیخوری، به اصول و قوانین دین توجه کن و از فقیه بزرگ بیاموز.
وضو وغسل و ارکان طهارتتمامت فهم کن اندر عبادت
هوش مصنوعی: وضو و غسل و همه اصول پاکی را به خوبی درک کن تا در عبادت به درستی عمل کنی.
همان حکم نماز و روزهٔ خویشبخوان و فهم کن آنگه بیندیش
هوش مصنوعی: به نماز و روزهات به همان شیوهای که هست ادامه بده و ابتدا آن را درک کن، سپس در موردش تفکر کن.
همان حکم زکوة و حج یکسراگر مالت بود بر خوان ز دفتر
هوش مصنوعی: اگر مال تو به حد کافی باشد، باید همانگونه که برای زکات و حج وظایفی داری، به این امور نیز عمل کنی و فراموش نکنی که این مسائل جزو مسئولیتهای تو هستند.
همان حکم حلال و هر حرامیهمی خوان تا که یابی نیکنامی
هوش مصنوعی: هر چیزی که مجاز و حلال است، همانطور که حرامها را میخوانی، بدان تا به نام نیک و شایسته دست یابی.
ز شخص عالم این یکسر بیاموزکه تا روزت شود پیوسته فیروز
هوش مصنوعی: از یک عالم و دانا بیاموز که با یادگیری او، روزهایت همیشه خوش و موفق خواهد بود.
ز غیر حق تبری کن تو جاناکه تا بینا شوی در راه و دانا
هوش مصنوعی: ای عزیز، از آنچه که حق نیست دوری کن تا بتوانی با بصیرت در مسیر درست پیش بروی و به دانش دست یابی.
که پیش سالکان توبه همین استچنین توبه اساس راه دین است
هوش مصنوعی: در مسیر دین و هدایت، توبه و بازگشت به سوی خداوند اصل و بنیاد اساسی به شمار میآید. سالکان راه حقیقت به این موضوع اهمیت فراوان میدهند و توبه را به عنوان کلید پیشرفت در این راه میدانند.
بدان ارکان نیت پنج چیز استوزان هر پنج دین تو عزیز است
هوش مصنوعی: بدان که ارکان نیت شامل پنج چیز است و از میان این پنج چیز، هر یک برای تو ارزش ویژهای دارد.
سه باشد عام و دو خاص ای برادربترک هر یکی سوزی بر آذر
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم به صورت ساده بگوییم، سه چیز وجود دارد که عمومی هستند و دو چیز خاصی که باید جداگانه به آنها توجه شود. ای برادر، هر کدام از اینها باید به نحوی آتش خود را داشته باشند و حرارت خاصی را ایجاد کنند.
شهادت با نماز و روزه عام استکه کار خلق از آنها با نظام است
هوش مصنوعی: شهادت در کنار نماز و روزه خاصیت عمومی دارد، چرا که کارهای مردم با این اصول نظم و ترتیب دارد.
زکوة و حج خاص مالدار استچو بگذاری از آن بهتر چه کار است
هوش مصنوعی: زکات و حج مخصوص افراد ثروتمند است؛ اگر از آن بگذری، کار بهتری میتوانی انجام بدهی.