بخش ۳۰ - در بیان دستور اربعین رابع
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به اهمیت اربعین و وضعیت روحانی فرد اشاره می‌کند. او می‌گوید که باید خود را از تعلقات دنیوی رها سازیم و به یک حالت جدید و تغییر یافته وارد شویم. در این مرحله، فرد باید از هستی و خود دور شود و به عمق روحانیت نزدیک‌تر گردد. شاعر تأکید می‌کند که اگر کسی در این مسیر درست گام بردارد، به عنایت و رحمت‌های الهی دست خواهد یافت و توانایی‌های روحانی بیشتری پیدا خواهد کرد. همچنین، او به خاص بودن گروهی از افراد اشاره می‌کند که در این راه مستور و مهجور از دیگران هستند و می‌توانند به درک عمیق‌تری از حقیقت دست یابند. در نهایت، شاعر از پایان چهار اربعین به عنوان فرصتی برای انتقال درک‌های جدید و عظیم یاد می‌کند.
چو کردی اربعین دیگر آغازبکلی خویش را از خود بپرداز
هوش مصنوعی: زمانی که به اربعین رسیدی، شروع کن به جدایی از خود و رها کردن شخصیت قبلیات.
درین نوبت دگرگون گردد احوالکه خواهی گشت ای جان صاحب حال
هوش مصنوعی: در این زمان، وضعیت تغییر خواهد کرد و تو نیز ای جان، به حالتی که میخواهی خواهی رسید.
شوی مرده ز هستیها به یکبارکه بر تو ناید از هستی دگربار
هوش مصنوعی: به یکباره از تمامی هستیها جدا شو و مرده شو، چرا که بار دیگر نمیتوانی به این هستی بازگردی.
بترک ذکر و فکر خود بگوئیبیکره دست ودل زانجمله شوئی
هوش مصنوعی: اگر از یاد و اندیشههای خود رها شوی، میتوانی به یک دلسوزی و یک جایی واقعی دست یابی.
چنان مستغرق مذکور گردیکه صد فرسنگ از خوددور گردی
هوش مصنوعی: چنان غرق در صحبت و یاد او میشوی که انگار کیلها از خودت فاصله میگیری و تمام توجهات به او معطوف میشود.
مگر وقت ادای هر نمازیترا با خود دهند از بهررازی
هوش مصنوعی: آیا در هر بار که برای نماز آماده میشوی، چیزی به تو نمیدهند که به راز نهفتهای پی ببری؟
بجز یک قطره آبی وقت افطاردرونت از خورش ندهد دگر بار
هوش مصنوعی: به جز یک قطره آب که در زمان افطار مینوشی، چیز دیگری در درونت از خورش و غذا نخواهد بود.
بیابی تو عنایت را عطائیبیابد نفست از خوردن رهائی
هوش مصنوعی: اگر تو به لطف و عنایت خداوند دسترسی پیدا کنی، نفس تو از وابستگی به خوردن و نیازهای دنیوی آزاد خواهد شد.
دگر هرگز خبر از خود نداریکه تا این اربعین را برسرآری
هوش مصنوعی: هرگز از حال خود بیخبر نیستی که میخواهی این چهارمین بار را پشت سر بگذاری.
مگر در صبح آخر روز ناچارهم از خود باخبر گردی هم از یار
هوش مصنوعی: در پایان روز، ناگزیر از این هستی که هم از خودت آگاه شوی و هم از دیگری که دوستش داری.
چنین گر بر سر آید اربعینتبسا دولت که با جان شد قرینت
هوش مصنوعی: اگر در چنین روزی یعنی اربعین، مشکلاتی بر تو وارد شود، ممکن است نعمتها و خوشبختیهایی که با جان تو مرتبط هستند، از تو جدا شوند.
بدین دولت نیابد هر کسی راهمگر آنکس که باشد خاص درگاه
هوش مصنوعی: فقط افراد خاص و ویژه می‌توانند از این نعمت و موفقیت بهرهمند شوند و سایر افراد نمیتوانند به آن دسترسی داشته باشند.
درین امت کسان هستند مستوربمعنی دائماً از خلق مهجور
هوش مصنوعی: در این گروه افرادی وجود دارند که به گونهای پنهان هستند و همیشه از مردم دوری میکنند.
که روزی را که بگذارند در صومبود فاضلتر از چل روز آن قوم
هوش مصنوعی: روزی که در آن صوم و روزه بگیریم، از چهل روز دیگر آن قوم بافضیلتتر است.
سه روز ایام بیضی را که دارنداز ایشان اربعین‌ها درگذارند
هوش مصنوعی: در سه روز آخر ماه، افرادی می‌توانند به مراسم اربعین بپردازند و از آن بهرهمند شوند.
هر آن کشفی که ایشان را بچل روزشود حاصل بجد و جهد دلسوز
هوش مصنوعی: هر کشفی که آنها در روز روشن به دست میآورند، نتیجه تلاش و جدیت و کمال دلسوزی است.
بر اینها کشف گردد آن بیکدماز آن باشند بر جمله مقدم
هوش مصنوعی: اینگونه به نظر میرسد که اگر حقیقتی برای همه آشکار شود، آنکس که نخستین بار آن را درک کرده، نسبت به سایرین از برتری بیشتری برخوردار خواهد بود.
ازین بگذر فلان ساز دگر سازکه با هر کس نشاید گفتن این راز
هوش مصنوعی: از این موضوع بگذر و به سمت موضوع دیگری برو، زیرا این راز را نمیتوان با هر کسی در میان گذاشت.
چو این چار اربعین آمد بانجامدگرگون ریزم اندر حلق تو جام
هوش مصنوعی: وقتی این چهل روز به پایان برسد، من تغییر و تحولی در وجود تو ایجاد میکنم و در این حال، جامی از خوراکی یا نوشیدنی را در دهان تو میریزم.