بخش ۵ - اشاره به کتاب‌های منظوم شیخ
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین عرفانی و شناخت حقایق هستی می‌پردازد. شاعر می‌گوید که اگر نتوانی از مرهم معنوی آرامش یابی، باید به جوهر وجود خود پی ببری. او بر این نکته تأکید می‌کند که شناخت حقایق در درون خود انسان نهفته است و با نگریستن به این اندرون، می‌توان به معجزات و اسرار الهی دست یافت.
شاعر از خواندن متون عرفانی مثل "منطق الطیر" و "الهی نامه" توصیه می‌کند که آنها را برای کسب معرفت و هدایت مطالعه کنیم. همچنین اشاره دارد به اهمیت محبت و توجه به اولیا، و اینکه این مسیر انسان را به عزت و مقام والایی می‌رساند. او همچنین بر لزوم دوری از تقلید و توجه به عارفان بزرگ همچون حضرت علی(ع) تأکید می‌کند که مظهر عجایب الهی هستند.
در نهایت، شاعر با اشاره به نور و حقیقت، خواننده را به درک عمیق‌تری از وجود و حقیقت دعوت می‌کند و بیان می‌کند که هر کس از این نور بهره‌مند شود، به مقامات بالای معنوی نائل می‌گردد.
گر ازین مرهم نیابی کام خویشجوهر الذاّتم بیاور تو به پیش
هوش مصنوعی: اگر از این دارو بهبودی نیابی و نتوانی به خواستههای خود دست پیدا کنی، پس از جوهر حقیقی وجود خود کمک بگیر و آن را به جلو بیاور.
آنچه از وی بشنوی در خویش بینتاشود سرّ عجایب پیش بین
هوش مصنوعی: هر چیزی را که از او بشنوی، در وجود خودت جستجو کن تا اینکه رازهای شگفتانگیز را پیشرو ببینی.
جوهر الذّاتم سخن بی پرده استهمچو اشتر نامه مستی کرده است
هوش مصنوعی: جوهر وجود من سخن صریح و واضحی است، مانند شتری که در حالت مستی نامهای را نوشته است.
گر تو از مرغ حقایق پر بریمنطق الطّیرم بخوان تا بر بری
هوش مصنوعی: اگر تو از پرندههای حقیقت پرواز کنی، میتوانی منطق الطیر را بخوانی تا بتوانی برحذر باشی و از آنجا برقصی.
مرغ عطّار از زبان حق شنیدلاجرم از آشیان حق پرید
هوش مصنوعی: پرندهای که به عطّار معروف است، از گویش خداوند مطالبی را شنید و به همین دلیل از آشیانه خود که در نزد حق بود، پرواز کرد.
چونکه حق بشناختی شیرین به بینتا شود این دید تو حقّ الیقین
هوش مصنوعی: اگر حقیقت را بشناسی، آن را به زیبایی مشاهده خواهی کرد و در این صورت، این بینش تو به یقین راستین تبدیل خواهد شد.
رو تو اسرار ولایت گوش کنو آنگهی جام هدایت نوش کن
هوش مصنوعی: به رازهای سرپرستی و رهبری توجه کن و سپس از معرفت و دانایی بهره‌مند شو.
گر تو از جام محبّت می خوریجانب شهر ولایت پی بری
هوش مصنوعی: اگر از جام عشق بنوشی، به سوی شهر دوستی برو.
رو مصیبت نامه را از سر بخوانتا شود حاصل تو رامقصود جان
هوش مصنوعی: مشکلات و مصیبتها را با دقت بررسی کن تا بتوانی به اهداف و آرامش جانت دست پیدا کنی.
گر الهی نامه را گیری بگوشجام وحدت را کنی بی شبهه نوش
هوش مصنوعی: اگر نامهای از جانب الهی دریافت کنی، به گوش جانت بیاور و بدون هیچ تردیدی از جام وحدت بنوش.
پندنامه گر بیابی در جهانتو عزیزش دار همچون جان جان
هوش مصنوعی: اگر در دنیا به پندی برخورد کردی، آن را همچون جانی گرانبها و ارزشمند در نظر بگیر و از آن مراقبت کن.
تا بیابی عزّت دنیا و دینآنگهی بر تخت سلطانی نشین
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در دنیا و آخرت به عزت و مقام برسی، باید تلاش کنی و به هدفهایت دست یابی تا بتوانی بر تخت پادشاهی بنشینی.
رو بذکر اولیا مشغول شوو آنگهی چون تذکره مقبول شو
هوش مصنوعی: به یاد پیامبران و دوستان خدا باش و سپس خود را با شرایطی مناسب و قابل قبول آماده کن.
همچو ایشان ترک کن تجرید شودور روزی چند ازتقلید شو
هوش مصنوعی: مانند آنها، از تفکرات مجرد فاصله بگیر و چند روزی از تقلید دست بردار.
من کتب بسیاردارم در جهانلیک مظهر را عجایب نیک دان
هوش مصنوعی: من در دنیا کتاب‌های زیادی دارم، اما زیباییهای مظهر را بهتر میشناسم.
مظهر کلّ عجایب حیدر استدر میان سالکان او رهبر است
هوش مصنوعی: حیدر نماد تمام شگفتیهاست و در میان پیروانش، او راهنما و رهبر است.
ختم کردم این کتب بر نام اوزآنکه دارم مستیی از جام او
هوش مصنوعی: کتابها را به نام او به پایان رساندم، زیرا از شراب او مستیای دارم.
هر که او از جام تو یک قطره خوردگوی دولت از میانه او ببرد
هوش مصنوعی: هر کسی که از نوشیدنی تو حتی یک قطره بچشد، به مقام و خوشبختی عظیمی دست پیدا می‌کند و موهبتهای زندگی به سوی او میآید.
ای تو درمقصود یکتا آمدهمظهر سرّ هویدا آمده
هوش مصنوعی: تو که تنها مقصود و هدفی، آمدهای تا رازها را نمایان کنی.
احمد مرسل چو رویت را بدیدگفت اینک نور حق از حق رسید
هوش مصنوعی: احمد مرسل وقتی چهرهات را دید، گفت: اکنون نور حقیقت از حقیقت به ما رسیده است.
حق بسی گفته ثنا در شأن اوگر نمی‌دانی بخوان قرآن او
هوش مصنوعی: خداوند در وصف او (پیامبر یا شخصی بزرگ) بسیار ستایش کرده است. اگر نمی‌دانی که او کیست، میتوانی قرآن را بخوانی و دربارهاش بیشتر آگاهی پیدا کنی.
گر تو از قرآن حق منکر شویبیشکی میدان که تو کافر شوی
هوش مصنوعی: اگر تو از حقانیت قرآن انکار کنی، به یقین میدانی که به کافر تبدیل میشوی.
ای ز بینش مقصد و مقصود حقوی بدانش برده تو از کلّ سبق
هوش مصنوعی: ای کسی که با بینش و دانش خود به حقیقت و هدفی بزرگ رسیدهای، بدان که تو از تمام موانع و خطرات پیشرو عبور کردهای.
ای تو درعالم محقّق آمدهنور تو با ذات ملحق آمده
هوش مصنوعی: ای که در جهان به حقیقت آمدهای، نور تو به ذات خود پیوسته و چسبیده است.
پرتو ذات الهی بود توبحرها چون شبنمی از جود تو
هوش مصنوعی: وجود تو مانند دریاهاست که سرشار از الهام و فضل الهی است، در حالی که بخشش تو به گونهای است که مانند قطرهای شبنم در این وسعت بزرگ مشاهده میشود.