بخش ۵۴ - در بیان روح و جسم و نقصان نفس، و گرفتاری روح باو و رهائی یافتن ببرکت متابعت شاه اولیا
هوش مصنوعی: این شعر به مسأله روح و نفس و اهمیت توجه به معنای واقعی زندگی پرداخته است. شاعر به ما میگوید که روح انسان همچون پرندهای است که در جستجوی معانی عمیقتر زندگی است و باید بر فرار از نفس و دنیاپرستی تمرکز کنیم. او تأکید میکند که نفس میتواند دشمن روح باشد و ما را به غفلت و اشتباه بکشاند.
سپس شاعر به ما راهی معرفی میکند که در آن باید به خداوند و مکتب انبیا توجه کنیم. زندگی باید معنادار باشد و از دنیای مادی دور شویم. او از ما میخواهد تا از علم و معرفتی که در دل داریم استفاده کنیم و در جستجوی حقیقت به پیش برویم.
از طریق ارتباط با خدا و پیروی از راه انبیا، میتوانیم به نور الهی دست یابیم و در باطن خود درک عمیقتری از معنا و عشق پیدا کنیم. در نهایت، شاعر ما را به دوری از کفر و جهالت دعوت میکند و بر اهمیت عمل صالح تأکید میورزد.
روح تو شهباز علوی آمده استاو شهنشاه سماوی آمده است
هوش مصنوعی: روح تو همانند پرندهای شاهینصفت از نسل علی (ع) آمده است و تو از مقام بلند و آسمانی برخوردار هستی.
خرمگس نفس است و بس دنیاپرستاو کند دایم بمرداری نشست
هوش مصنوعی: خرمگس نماد فردی است که تنها به خوشیها و لذایذ دنیوی فکر میکند و تمام تلاشش صرف این میشود که بیوقفه به دنبال پر کردن اوقات خود از طریق مادیات باشد. او به هیچ چیز دیگر اهمیت نمیدهد و در این راه بیوقفه به زندگی خود ادامه میدهد، بدون اینکه به عمق معنای زندگی فکر کند.
تو بروح خویشتن بنگر که چیستبعد از آن در معنیش بنگر که کیست
هوش مصنوعی: به خودت نگاه کن و ببین درونت چه حالتی دارد و سپس به عمق وجودت بپرداز تا بفهمی که چه کسی هستی.
دشمن بسیار دارد روح تولیک از او دایم بود مفتوح تو
هوش مصنوعی: روح تو با دشمنان زیادی مواجه است، اما همیشه در برابر آنها باز و پذیرای خودت باقی میمانی.
نفس دشمن کور سازد روح شادتا روی در عالم معنی چو باد
هوش مصنوعی: نفس دشمن میتواند شادی روح را نابود کند، تا آنجا که در دنیای معنا همچون باد بیصدا و ناپیدا شویم.
دشمن روحت همی بخل است و آزز آن کی از کاهلی دایم نماز
هوش مصنوعی: دشمن واقعی تو همان بخل و آز است، زیرا از سستی و تنبلی دائماً دوری نمیکنی و به عبادت و نماز نمیپردازی.
دایما نفس تو باشد همچو سگآهوان حرص را گیرد بتک
هوش مصنوعی: همواره نفس تو مانند سگی مراقب آهوها باشد و حرص و طمع را در کام خود بگیرد.
خود بکذّابی برآوردی تو نامتا بزیر جبّه بنهادی تو دام
هوش مصنوعی: تو خود را به عنوان شخصیتی بزرگ و مهم نشان دادی، اما در واقع در زیر نقاب خود، دامهای فریبندهای پنهان کردی.
دیگر آنکه غافلی از یاد حقبهر یک دینار کردی صد عرق
هوش مصنوعی: اینکه به یاد خدا نیستی و فقط به خاطر پول میکوشی، کار نادرستی است.
از عرق در مرگ رو اندیشه کندر معانیها عبادت پیشه کن
هوش مصنوعی: به فکر مرگ و عواقب آن باش و در معانی و مفاهیم عمیقتر زندگی، تلاش کن تا به عبادت و بندگی بپردازی.
نفس تو چون غافلت سازد ز حقدایما باشی تو اندر واق ووق
هوش مصنوعی: اگر نفس تو از یاد حق غافل کند، همیشه در حال تردید و شک خواهی بود.
بهر مال و گنج داری رنج و دردخیز و افشان دامن خود را ز گرد
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن wealth و ثروت، زحمات و دردها را تحمل کن و با افتخار دامن خود را از خاک و شکستها پاک کن.
کرد شیطان یک گنه توصد کنیهرچه گوید او تو آن را رد کنی
هوش مصنوعی: شیطان یک خطا را انجام میدهد، اما تو باید هرچه او بگوید را نپذیری و رد کنی.
دیگر آنکه علم باطل ورد تستصد چو شیطان هر طرف شاگرد تست
هوش مصنوعی: علمی که باطل و بیفایده است، مانند ورد و ذکر تو میباشد و تو را در هر جا شبیه به شیطان، به سوی خود جذب میکند.
سینهات از حیله و شر پر بوددر خیالت آنکه آن پر در بود
هوش مصنوعی: دل تو پر از نیرنگ و فریب بود و در خیال تو، آن که به او عشق میورزیدی، قلبش پر از محبت و صداقت بود.
رو صدف پر درّ معنی کن چو منتا شوی فارغ ز شرّ اهرمن
هوش مصنوعی: مثل من معنای زیبا و گرانبها را در دل صدف بگذار تا از شر و آزار دلسردکننده رهایی یابی.
دیگرت وسواس ونخوت در سراستاین چنین شیوه ترا کی درخور است
هوش مصنوعی: دیگر این وسواس و خودبزرگبینی در تو مناسب نیست. اینگونه رفتار کردن با تو سازگار نیست.
دید تو باشد جدا اندر جهانز آنکه منصب داری و خرج گران
هوش مصنوعی: نگاه تو در این دنیا، متفاوت است از کسانی که تنها به خاطر مقام و هزینههای زیاد خودشان اهمیت دارند.
گردبدعت گرد برگردت گرفتورد باطل کردی و دردت گرفت
هوش مصنوعی: دل تو را در دام افکار باطل گرفتار کرده و تو را دور خود میچرخاند. این افکار نادرست، تو را خسته و آزرده خاطر کرده است.
هست جسمت حقّهٔ پرریم و خونوقت خوردن میشوی تو سرنگون
هوش مصنوعی: بدنت همچون شیءای از پنبه است و در زمان غذا خوردن، تو به حالت سرنگونی در میآیی.
هست اجسامت پر از اخلاط و درداندر این آلودگی خفتی و مرد
هوش مصنوعی: بدن تو پر از مواد زائد و درد است و در این آلودگی، خوابیده و حالتی مرده داری.
اندرین دنیا مکن زنهار خوابزآنکه در معنی نباشد این صواب
هوش مصنوعی: در این دنیا، مراقب باش خواب غفلت را نبینی، زیرا در درک واقعیات، این کار صحیح نیست.
گر چو حیوان تو بخوردن راضییمن زتو بیزارم ار خود قاضیی
هوش مصنوعی: اگر تو مانند حیوانات تنها به خوردن و لذتجویی راضی هستی، من از تو بیزارم حتی اگر خودت قاضی باشی.
قاضی شرع محمّد نیستیزآنکه اندر شرع احمد نیستی
هوش مصنوعی: تو قاضی دین محمد نیستی، زیرا در اصل و اساس دین احمد (پیامبر اسلام) قرار نداری.
در شریعت رد نه بینی همچو اوگر ز معنی تو خبرداری و بو
هوش مصنوعی: اگر در دین و شریعت به معنای واقعی آن توجه کنی، همچون او (آن کسی که شعور و درک عمیق دارد) نمیتوانی آن را رد کنی. پس اگر به عمق معنی پی ببری و بویی از آن بگیری، این مسئله برایت روشن خواهد شد.
رو ازینها بگذر و مقصود بیندر میان جان خود معبود بین
هوش مصنوعی: از این ظواهر و مشکلات بگذر و به حقیقتی که در دل خود داری توجه کن. در وجودت به معبود و هدف اصلی نگاهی عمیقتر داشته باش.
رو تو این قطره بدریا وصل ساززانکه این معنی بدانند اهل راز
هوش مصنوعی: این قطره را به دریا متصل کن؛ چون تنها اهل فهم و درک میتوانند این مفهوم را درک کنند.
جسم خود را پاک گردان همچو روحخویش را انداز در کشتی نوح
هوش مصنوعی: جسمت را مثل روح خود پاک و آراسته کن و آن را در مسیری امن قرار بده، همانطور که روح را در کشتی امن نوح نگه داشتی.
رو تو غیر حق ز جسمت دور کنبعد از آنی خانهات پر نور کن
هوش مصنوعی: ابتدا خودت را از هر چیزی جز حق دور کن، سپس خانهات را با نور پر کن.
غیر بیرون کن که حق آید درونگشت نفست در سوی الله رهنمون
هوش مصنوعی: خود را از آنچه که خارج از توست، خالی کن تا حقیقت در درونت پیدا شود. نفس تو به سوی خدا هدایت خواهد شد.
در درون خانه دارم راز حقبردهام از جملهٔ خلقان سبق
هوش مصنوعی: در دل خانهام رازی از حقیقت دارم که از میان مردم برتر است.
من سبق از پیش خود کی خواندهامبر زبان من غیر او کی راندهام
هوش مصنوعی: هیچکس جز او به من الهام نکرده و من چیزی از خودم نگفتهام.
من سبق از مرتضی دارم بگوشلیک دارد آن سبق صد پرده پوش
هوش مصنوعی: من از مرتضی جلوتر هستم و این را به گوش همه میرسانم، اما آن پیشی گرفتن من دارای رازها و اسراری است که پنهان ماندهاند.
هست از آن یک پرده پیش جبرئیلدر درون پرده اسرار جلیل
هوش مصنوعی: در درون پردهای، اسراری بزرگ و والا وجود دارد که فقط جبرئیل میتواند آن را ببیند و درکش کند. این پرده مکانی برای رازهای الهی است.
آسمان شد پردهٔ انوار اواین زمین یک گردی از اسرار او
هوش مصنوعی: آسمان به عنوان نمایشی از روشنایی و زیبایی اوست و زمین تنها یک حلقه از رمز و رازهای وجود او به حساب میآید.
غیر او خود نیست با عطّار هیچتو بیا بر نام من این نامه پیچ
هوش مصنوعی: جز او هیچ کس در زندگی ارزش ندارد. تو بیا و نامهام را به نام من بپیچ تا به دست او برسانی.
غیر او در دل ندارم مهر کسمصطفی باشد گواهم این نفس
هوش مصنوعی: من به جز او هیچکس را در دل خود دوست ندارم، و این نفس من، گواهی میدهد که او مصطفی است.
غیر مدح او نگویم مدح کسزآنکه مدح او خدا گفتهست بس
هوش مصنوعی: من هیچکس را جز او ستایش نمیکنم، زیرا خداوند خود او را ستایش کرده است و این کافی است.
هست عطّار این زمان بس مستمندسینه مجروح و فقیر و دردمند
هوش مصنوعی: عطار در این دوره، انسانی بسیار نیازمند است که دلbroken و فقیر و پر از درد میباشد.
ای تو را ملک معانی در نگینجملهٔ کرُوبیانت خوشه چین
هوش مصنوعی: تو که بینهایت معناها را در خود داری و همچون خوشهچینی که از میوههای زیبا و گرانبها بهره میبرد، در درخشش خاصی قرار داری.
ای تو را معبود محرم داشتهدر میان جان آدم داشته
هوش مصنوعی: ای تو که معبود را در دل آدمی قرار دادهای و او را به راز و محرمیت خود آشنا ساختهای.
هست اسرارم بمعنی بود بوددر همه جا مظهر انسان نمود
هوش مصنوعی: من در درون خود رازهایی دارم که به معنای وجود من است و در تمامی مکانها، تجلی انسان را به نمایش میگذارد.
جوهر ذاتم ترا انسان کنددر معانی همچو در غلطان کند
هوش مصنوعی: سرشت من طوری است که تو را به انسانی برتر تبدیل میکند، مانند اینکه معنای یک گنجینه را در خود جای دهد.
جوهرذاتم عیان اندر عیانمظهر من هم نهان اندر نهان
هوش مصنوعی: ذات من به وضوح مشخص است، در حالی که جلوه من در عمق پنهان است.
مظهر و جوهر براهت آوردبلکه خود نزدیک شاهت آورد
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که چیزی که به روشنی و زیبایی اشاره دارد، در واقع خود را به نزد شاه میبرد. در اینجا، "مظهر و جوهر براهت" به نوعی نمایش زیبایی و جذابیت اشاره دارد و نشان میدهد که این ویژگیها توجه شاه را جلب میکنند.
خواهم از فضلت خدایا رحمتیکن بلطف خویش بر ما رحمتی
هوش مصنوعی: ای خدا، از بزرگواریات میخواهم که به ما لطف کنی و رحمتی نازل کنی.
خوان انعام تو باشد در خورمسرّ سودای تو باشد در سرم
هوش مصنوعی: خوان نعمت تو برای من است و راز عشق تو در دل من جا دارد.
ای خداوندا بحقّ انبیاءحقّ قرب و حقّ قدر اولیاء
هوش مصنوعی: ای خداوند، به حق انبیاء و به حق شخصیتهای بزرگ و مقدس، به ما مقام و فضیلت عطا کن.
کاین سخن را کن زنا محرم نهانزآنکه میبینم در حق را عیان
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که این گفتار را بدون هیچ پردهپوشی بیان کن، زیرا من حقایق را به وضوح میبینم.
حق عیانشد پیش ارباب کمالحق نهان شد پیش جمع قیل و قال
هوش مصنوعی: حقیقت برای کسانی که به حقیقت و کمال رسیدهاند، واضح و آشکار میشود، اما در میان افرادی که فقط به بحث و جدلهای بیپایه مشغولاند، حقیقت پنهان و ناپیداست.
حق عیان دان پیش ره بینان عشقهست ظاهر نزد محبوبان عشق
هوش مصنوعی: حق را باید در حضور عشق شناخت، زیرا برای عاشقان، حقیقت به وضوح نمایان میشود.
حق عیان دان پیش جمعی اهل دردخیز و راه غیر حق را در نورد
هوش مصنوعی: حق را به وضوح بشناس و در میان افرادی که درد و رنج را درک میکنند، بر خیز و راهی غیر از حقیقت را پشت سر بگذار.
حق عیاندان پیش درویشان دینگه شده پیدا بآن و گه باین
هوش مصنوعی: حق و حقیقت در نزد عارفان و درویشان گاهی به وضوح نمایان میشود و گاهی نیز در خفا و پنهان باقی میماند.
حق عیان دان در وجود اهل دلتو شدی از فعل نفس خود خجل
هوش مصنوعی: حقیقت واضح و روشن در وجود کسانی که دل پاک دارند، به وضوح آشکار شده است. تو اما از کارها و رفتار خودت شرمندهای.
فعل نفس تو ترا تیره کندبر جمیع فعلها خیره کند
هوش مصنوعی: عمل نفس تو باعث میشود که همه کارهایت تحت تأثیر قرار گیرد و دچار سردرگمی شوی.
دارم از علم لدّنی نقطهایهر دو عالم پیش او خود ذرّهای
هوش مصنوعی: من از دانش باطنی و الهی چیزی دارم که در برابر آن، تمام عظمتهای دو عالم فقط مثل یک ذره به نظر میرسند.
هان که مقصودت ازان حاصل بکنتا بیابی جان معنی در سخن
هوش مصنوعی: به خودت بیا و به دنبال هدفی که داری بگرد تا بتوانی در کلام، حقیقت و عمق زندگی را پیدا کنی.
من سخن گویم چو درّ شاهواربهر تو آوردم و کردم نثار
هوش مصنوعی: من سخن میگویم مانند مرواریدهای گرانبها که برای تو آوردهام و آنها را فدای تو کردم.
من سخن در ذات یزدان راندهامبعد ازآن مظهر به انسان خواندهام
هوش مصنوعی: من گفتگویی را به خدا نسبت دادهام و بعد از آن، انسان را به عنوان نمود آن سخن معرفی کردهام.
من سخن دارم نگویم پیش کسز آنکه تو واقف نهای از کیش کس
هوش مصنوعی: من حرفی دارم که نمیتوانم پیش هر کسی بگویم، زیرا تو از حال و هوای آن شخص آگاه نیستی.
کیش ترسائی به است از دین توزآنکه ازنفس است کفر آئین تو
هوش مصنوعی: کیش ترسایی بهتر از دین تو است، زیرا کفر تو ناشی از نفس خودت است.
کردهٔ هفتاد فرقه دینت رااز نبی شرمی بدار ای بیحیا
هوش مصنوعی: میگوید: از اینکه دین خود را به هفتاد فرقه تقسیم کردهای، باید خجالت بکشی؛ ای بیشرم.
رو طریق آل احمد دار دوستراه ایشان تو یقین دان راه اوست
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی به دوست، یقین داشته باش که راهی که آنان پیمودهاند، همان راه درست و حقیقی است.
راه را دان از نبی و ازولیتو باین ره رو گریز از کاهلی
هوش مصنوعی: روش زندگی و مسیر درست را از پیامبر و اولیای الهی یاد بگیر و در این راه حرکت کن، از تنبلی و سستی دوری کن.
کاهلی از جاهلی باشد تراجاهلی کفر جلی باشد ترا
هوش مصنوعی: تنبلی تو نشانهی نادانی است و نادانی میتواند به کفر آشکار تو منجر شود.
من ترا راهی نمایم راه راستوآنگهی گویم که راه حق کجاست
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم و سپس به تو میگویم که مسیر درست کدام است.
من ترادر راه حق رهبر کنمآگهت از دین پیغمبر کنم
هوش مصنوعی: من تو را در مسیر درست راهنمایی میکنم و آگاهیات را از دین پیامبر افزایش میدهم.
من ترا در راه حق خندان کنمخارجی را همچو سگ گریان کنم
هوش مصنوعی: من تو را در مسیر درست خوشحال میکنم و دشمنان را مثل سگی گریان میسازم.
من ترا راهی نمایم همچو نورتا کنی در عالم معنی ظهور
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم مانند نوری که به تو کمک میکند تا در جهان معانی و مفاهیم به اوج ظهور برسی.
من ترا راهی نمایم از کلامانّما برخوان اگر داری نظام
هوش مصنوعی: من به تو مسیری نشان میدهم، اگر میخواهی، با کلمات انّما بخوان.
من ترا راهی نمایم از یقینگر تو هستی مؤمن و بس پاک دین
هوش مصنوعی: من راهی به تو نشان میدهم که به یقین میرسد، اگر تو مؤمن واقعی و با ایمان باشید.
من ترا راهی نمایم از رسولتو هم از عطّار کن این ره قبول
هوش مصنوعی: من به تو مسیری را نشان میدهم که هم از طریق پیامبر تو باشد و هم از طریق عطّار، این مسیر را بپذیر.
من ترا راهی نمایم همچو روحتا روی در کشتی احمد چو نوح
هوش مصنوعی: من تو را راهنمایی میکنم، مانند روح، تا به کشتی احمد مثل کشتی نوح برسی.
من ترا راهی نمایم گر رویواندرین ره کن بمعنی دل قوی
هوش مصنوعی: من تو را راهی نشان میدهم، اگر با اراده و پشتکار قدم برداری.
من ترا راهی نمایم در علومبعد من هم عارفی گوید بروم
هوش مصنوعی: من تو را در مسیر دانش راهنمایی میکنم و از تجربیاتم بهرهمند خواهی شد، حتی اگر شخصی دیگری بگوید که باید بروم.
من ترا راهی نمایم از الستگر نباشد اعتقادات تو پست
هوش مصنوعی: من به تو راهی را نشان میدهم از عالم الست، به شرطی که اعتقاداتت پایین و بیارزش نباشد.
من ترا راهی نمایم از ولیسر بنه در راه او گر مقبلی
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم؛ اگر در مسیر او قدم بگذاری، سر خود را در راه او بگذار.
من ترا راهی نمایم در ظهورتا تو بینی عکس رخسارش چو نور
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم که بتوانی چهرهاش را همچون نوری درخشان ببینی.
من ترا راهی نمایم در علنتا تو بینی شاه خود در خویشتن
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم تا در برابر دیگران، توانایی و عظمت واقعی خود را بشناسی و به درون خودت نگاه کنی.
من ترا راهی نمایم عشق گفتآشکارا هین بکن سرّنهفت
هوش مصنوعی: من به تو راهی را نمایان میکنم، عشق گفت: به وضوح توجه کن و راز نهان را بگشا.
من ترا راهی نمایم از کرمغیر این ره خود بعالم نسپرم
هوش مصنوعی: من به تو مسیر خوبی را نشان میدهم، چون به جز این راه، نمیتوانم خود را به دنیای دیگری بسپارم.
من ترا راهی نمایم از کمالگر تو باشی فاضل و عابد بحال
هوش مصنوعی: اگر تو انسانی عالم و عبادتگزار باشی، من راهی را به تو نشان میدهم که به کمال میرسد.
من ترا راهی نمایم همچو روزاوّلش عشقست و آخر دردوسوز
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم که مانند روز نخست، مملو از عشق است و در نهایت، به درد و رنج میانجامد.
من ترا راهی نمایم فکر کنرو تو یاری گیر و با اوذکر کن
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم، تو فقط فکر کن و از او کمک بگیر و با ذکر یادش کن.
من ترا راهی نمایم از خدالیک باید که تو باشی پارسا
هوش مصنوعی: من راهی به تو نشان میدهم که به سوی خداست، اما تو باید شخصی پاک و نیکوکار باشی.
من ترا راهی نمایم از علیمتو بر آن ره رو بجنّات النعیم
هوش مصنوعی: من تو را به راهی هدایت میکنم که بر اساس دانش و حکمت توست، و در این مسیر به باغهای نعمتهای الهی خواهی رسید.
من ترا راهی نمایم خود بدهرکاندرو بینی هزاران شهر شهر
هوش مصنوعی: من به تو راهی نشان میدهم، ولی خودت باید قدم برداری تا هزاران شهر را ببینی.
این چنین ره سالکان سر کردهاندپی از آن در ملک معنی بردهاند
هوش مصنوعی: سالکان، با چنین روشهایی که در پیش گرفتهاند، به مقصدی رسیدهاند و در نتیجه، به دنیای معنا و مفهوم وارد شدهاند.
این چنین ره را نبیّ الله دیداین حقیقت را همه از حق شنید
هوش مصنوعی: خداوند در این راه، پیامبری را مشاهده کرد که این حقیقت را از ذات حق دریافت کرده است.
مصطفی ره را بفرزندان نمودراه ایشان گیر و حق را کن سجود
هوش مصنوعی: پیامبر (مصطفی) مسیر را برای فرزندانش روشن کرد. بنابراین، از این مسیر پیروی کن و حق را بپرست.
راه ایشان گیر تا حق بین شویورنه اندر گور بی تلقین شوی
هوش مصنوعی: برای اینکه به حقیقت و درک عمیق برسی، لازم است که به راه و روش آنها پایبند باشی؛ وگرنه، بعد از مرگ در تاریکی و بیخبری باقی خواهی ماند.
راه ایشان گیر و دینت ترک کناز محبّان باش و کینت ترک کن
هوش مصنوعی: در زندگی خود، مسیر افرادی را انتخاب کن که محبت و دوستی را در نظر دارند و از دشمنی و کینهورزی دوری کن. به جای اینکه به مسائل دینی و تعصباتی که ممکن است منجر به اختلاف شوند، توجه کنی، برای دوستی و محبت ارزش قائل شو.
راه ایشان گیر تا ایمن شویدر ره معنی همه باطن شوی
هوش مصنوعی: راه آنها را بگیر تا در مسیر درست حرکت کنی و از خطرات دور بمانی. بدین وسیله میتوانی به عمق و باطن مسائل پی ببری.
راه ایشان گیر و درجنّت درایزانکه جنّت باشد ایشان را سرای
هوش مصنوعی: در راه آنها قدم بگذار و به بهشت برس، زیرا بهشت منزلگاه آنهاست.
راه ایشان گیر و با سلمان نشینزانکه سلمان بوده اندر عین دین
هوش مصنوعی: به دنبال راه و روش کسانی باش که به حقانیت نزدیکترند و با سلمان همراه شو، زیرا سلمان در قلب دین و ایمان قرار دارد.
گر روی این ره بمنزلها رسیورنه کی در معنی دلها رسی
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر به مقاصد و منزلها برسی، خوب است؛ و اگر نه، هرگز به عمق معنی دلها نخواهی رسید.
گر روی این ره مسلمان گویمتفیض بار از نور ایمان گویمت
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر قدم بگذاری، به تو برکت و روشنی ایمان را هدیه میدهم.
گر روی این راه تو نامی شویورنه چون شیطان ببدنامی شوی
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر قدم بگذاری و معروف شوی، خوب است، اما اگر به سمت بد بروی مانند شیطان بدنام خواهی شد.
گر روی این ره تو دنیائی مبینورنه رو بنشین و رسوائی مبین
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر پیش بروی، دنیای بزرگی را خواهی دید، اما اگر به عقب برگردی و بیعمل بمانی، فقط شرمندگی نصیبت خواهد شد.
گر روی این ره نبی همراه تستمصطفی و آل او آگاه تست
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر قدم برداری، پیامبر و خاندان او در کنار تو هستند و از آنچه انجام میدهی آگاهند.
گر روی این ره شوی واقف ز خویشدر درون خویش میبینی تو کیش
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر قدم بگذاری و به شناختی درباره خودت دست یابی، در درون خود متوجه میشوی که چه نوع باورهایی داری.
گر روی این ره مثال جان شویورنه در ملک جهان بیجان شوی
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر مانند جان زنده شوی، وگرنه در دنیا بیجان و خالی خواهی ماند.
گر روی این ره معانی دان شویخود درون جوهرت انسان شوی
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر به معانی واقعی آگاه شوی، در درون خود به جوهر انسانیات پی میبری.
گر روی این ره خدا راضی ز تومصطفی و مرتضی راضی ز تو
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر، خدا از تو راضی باشد، پیامبر و علی نیز از تو خشنود خواهند بود.
گر روی این ره نظام الدین شوییا شوی حلاج و هم حق بین شوی
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر پیرو نظام الدین باشی یا به مقام حلاج برسی، در هر صورت به درک حقیقت نائل خواهی شد.
گر روی این ره شود روشن دلتنعرهٔ مستان برآید از کلت
هوش مصنوعی: اگر این مسیر برایت روشن شود، دل تو از شادی فریاد خواهد زد و به وجد خواهد آمد.
گر روی این ره عبادت پیشه کنرو زنااهلان دین اندیشه کن
هوش مصنوعی: اگر در مسیر عبادت و بندگی حرکت میکنی، به دقت به افکار کسانی که از دین دور هستند، توجه کن.
گر روی این ره یکی همراه گیربعد از آن رو دامن آن شاه گیر
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر، یکی را همراه خود کن، سپس به دنبال دامن آن پادشاه برو.
گر روی این ره چو ابراهیم رویا چو اسمعیل کن جانت گرو
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر مانند ابراهیم قدم برداری یا مانند اسماعیل باشی، جانت را فدای هدف خود کن.
گر روی این ره چو من دانی همههم تو علم معرفت خوانی همه
هوش مصنوعی: اگر تو نیز مانند من در این مسیر قدم بگذاری، همه چیز را به درستی خواهی شناخت و همه چیز برای تو روشن خواهد شد.
گر روی این ره به اسراری رسیخود بکنج خانهٔ یاری رسی
هوش مصنوعی: اگر به این راه بروی و به حقایق عمیق دست یابی، خود را به کنج خانهٔ دوست برسان.
گر روی این ره سفر باید سفرتا تو بینی در جهان هر خیر و شر
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در این مسیر قدم بگذاری، باید سفر کنی تا در دنیا همه خوبیها و بدیها را ببینی.
گر روی این ره تو همّت دار پیشرو طلب کن جوهر ذاتم ز خویش
هوش مصنوعی: اگر بر روی این راه اراده و کوشش داشته باشی، جلو برو و جوهر وجود خود را از درون خود جستوجو کن.
گر روی این ره بمظهر کن نظرتا نیفتد در وجود تو خطر
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر با دقت نگاه کنی، تا خطری متوجه وجودت نشود.
گر روی این ره خطر ناید زبدخود همه افعال بد آید ز بد
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر خطر نباشد، تمام کارهای بد از بدی خود انسان ناشی میشود.
گر روی این ره ببُر از خلق همتا نگردی پیش ایشان متّهم
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر پیش بروی و از دید مردم دور بمانی، هرگز متهم نخواهی شد.
گر روی این ره بحق واصل شویورنه چون دیوار شوره گل شوی
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت و درستی قدم بگذاری، به مقصد میرسی، اما اگر بیهدف و بیشناخت حرکت کنی، همچون دیواری که در اثر نمناک شدن، پوسیده و خراب میشود، فرومیپاشی.
گر روی این ره دلت روشن شودبعد از آن چشم توهم گلشن شود
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر دل تو روشن شود، بعد از آن چشمانت نیز مانند باغی پر از گل خواهد شد.
گر روی این ره محبّت بایدتوز دل عطّار همّت بایدت
هوش مصنوعی: اگر میخواهی بر سر این راه عشق قدم بگذاری، باید از دل و جان خود تلاش کنی.
گر روی این ره دامن آن شاه گیربعد از آن دست یکی همراه گیر
هوش مصنوعی: اگر بر این مسیر حرکت کنی، دامن آن پادشاه را بگیر و سپس دست یکی از همراهانت را بگیر.
گر روی این ره ز سر باید گذشتاز مراد خویش برباید گذشت
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در این مسیر قدم برداری، باید از خودت و خواستههایت دل بکنی و عبور کنی.
گر روی این ره تو ما را یادکنروح ما را از دعائی شاد کن
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر به یاد ما باشی، روح ما را با دعایت شاد کن.
گر روی این ره باو باید نشستوآنگهی از غیر او باید گسست
هوش مصنوعی: اگر میخواهی راهی را در پیش بگیری، باید به او اطمینان کنی و از دیگران جدا شوی.
گر روی این ره دلت غمگین مدارزانکه گیرندت بمعنی در کنار
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر حرکت میکنی، ناراحت نباش، زیرا در پایان راه به آرامش و رضایت خواهی رسید.
گر روی این ره بخلقان کن کرموآنگهی بیرون کن از ذاتت ستم
هوش مصنوعی: اگر بر روی این راه از بخشندگان کرم و generosity نشان دهی و سپس ظلم را از وجودت دور کنی.
گر روی این ره مجو آزار خلقرو بمعنی کن نظر در زیر دلق
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر حرکت میکنی، به آزار دیگران فکر نکن و به معنای واقعی زندگی نگاه کن، حتی اگر زیر لباسهایت چیزهایی پنهان باشد.
گر روی این ره نهان کن سرّ منتا نگویندت بدیها در سخن
هوش مصنوعی: اگر راز من را در این مسیر مخفی کنی، تا در سخن بدیهایت را نگویند.
گر روی این ره برو آسوده شووآنگهی بر از ملایک تو گرو
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر قدم برداری، با آرامش خاطر پیش برو و سپس در کنار فرشتگان قرار خواهی گرفت.
گر روی این ره تو فرد فرد شودر میان اهل دل یک مرد شو
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر گام بگذاری، به جای اینکه فقط به ظواهر توجه کنی، لازم است که در دل اهل معرفت و حقیقت، شخصیتی واقعی و یکپارچه باشی.
گر روی این ره ز زن باید گذشتبلکه از صندوق تن باید گذشت
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به حقیقتی عمیقتر دستیابی، باید از ظاهر و ظواهر دنیای مادی عبور کنی و به باطن و حقیقت وجودی خود توجه کنی.
گر روی این ره تو دنیائی بریزبعد از آن از أهل دنیا کن گریز
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر به دنیایی دست یابی، پس از آن از اهل دنیا فاصله بگیر.
گر روی این ره ز راه خود گذرراه حق را خدادان بی خطر
هوش مصنوعی: اگر از مسیر خود در این راه بگذری، خداوند در انتخاب مسیر درست به تو کمک میکند و این کار بیخطر خواهد بود.
گر روی این ره تو خورده دان شویدر معانی موسی عمران شوی
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر گام برداری و بر معانی و مفاهیم تسلط پیدا کنی، به مقام و عظمت موسی بن عمران دست خواهی یافت.
گر روی این راه منزل گویمتاوّلا از کعبهٔ دل گویمت
هوش مصنوعی: اگر بخواهی در این مسیر گام برداری، نخستین چیزی که میگویم این است که به دل خود مراجعه کن.
گر روی این راه شفقت کن بخلقتا دهندت جامهٔ شاهی نه دلق
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر مهربانی و لطف به مردم داشته باشی، مردم هم برایت لباس سلطنتی خواهند داد و نه لباسی که شایسته نیست.
گر روی این راه باید همرهمیتا نماید اندرین راهت رهی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در این مسیر قدم بگذاری، باید همراهی کنی تا در این راه، راهی برایت نمایان شود.
گر روی این راه با یاران بهممن ترا خرگاه در کرسی زنم
هوش مصنوعی: اگر تو بر این مسیر با دوستانت بیایی، من تو را در جایگاهی بالا قرار میدهم.
گر روی این راه بی یاران مروتانیفتی در درون چاه و کو
هوش مصنوعی: اگر بدون یاران و دوستان به این راه بروی، به زودی در دل چاه و تاریکی گرفتار خواهی شد.
گر روی این راه ویاری نبودتمظهر و جوهر بکن تو همرهت
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر کمکی نیست، خودت به عنوان مظهر و جوهر، همراهم باش.
گر روی این راه بی رهبر مروور روی میبایدت صد جان نو
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر بدون راهنما قدم بگذاری، نرو، زیرا اگر بخواهی بروی، باید جانهای بسیاری را فدای آن کنی.
گر روی این راه با عطّار باشبحر لطف و مظهر انوار باش
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر با عطار همراه شوی، همچون دریا از لطف الهی و نشانههای نورانی خواهی بود.
رو تو این راه و مرو دنبال کسزانکه هفتادند در معنی و بس
هوش مصنوعی: در این مسیر به دنبال هیچکس نرو، زیرا که در این زمینه، معانی بسیار زیادی وجود دارد.
رو تو این راه و رضا ده برقضاتا دهندت در معانیها عطا
هوش مصنوعی: در این مسیر، با خواست و اراده خود پیش برو تا هدایت و علم به تو عطا شود.
رو تو این راه و بپا در کوی اوتا ببینی در معانی روی او
هوش مصنوعی: در این مسیر با احتیاط قدم بزن و در کوی محبوب خود حواس جمع باش تا زیباییها و معنای واقعی او را ببینی.
رو تو این راه و مرو با گمرهانزانکه هستند همچو حیوان بیزبان
هوش مصنوعی: در راهی که تو در آن گام میگذاری، با افراد گمراه همراه نشو، چون آنها همانند حیوانات بیزبان هستند.
رو تو این راه و محمّد (ص)را بدانزانکه او هست رهنمای انس و جان
هوش مصنوعی: در این مسیر، به راهنمایی محمد (ص) توجه کن، زیرا او هدایتگر دل و جان انسانهاست.
رو تو این راه و درین ره شاه بینبعد از آنی نور إلاّ الله بین
هوش مصنوعی: در این مسیر، بعد از تو تنها نور الهی را میتوان مشاهده کرد.
رو تو این راه و بدانش اصل خویشزانکه بر حق باشی و باوصل خویش
هوش مصنوعی: در این مسیر، بر شناخت حقیقی خود توجه کن، زیرا با حق بودن و ارتباط با آن، به حقیقت پی میوری.
رو تو این راه و علی را دان امامتا که گردد دین و اسلامت تمام
هوش مصنوعی: در این مسیر، به علی به عنوان امام خود ایمان داشته باش تا دین و اسلامت به کمال برسد.