بخش ۷۵ - در نصیحت بترغیب دین و آئین نبی، و ترک دنیا و میل بعقبی
هوش مصنوعی: این متن شعری از یک شاعر معروف است که درباره مقام و مرتبه انسان‌های حقیقی و صوفیانی صحبت می‌کند که از دنیای مادی رها شده و به معارف الهی و حقیقی پیوسته‌اند. شاعر انسان‌های حقیقی را افرادی می‌داند که به دین و مذهب واقعی اعتقاد دارند، از دنیای فانی گذر کرده و به حقایق الهی رسیده‌اند.
او عطر و نور درونی انسان‌ها را مورد تاکید قرار می‌دهد و اشاره می‌کند که کسانی که به معرفت حقیقی دست یافته‌اند، باید از خودگذشتگی و فانی شدن در حق را تجربه کنند. انسان‌های کامل به مقام‌های بلند نزدیک می‌شوند و در جوار اولیا قرار می‌گیرند.
شاعر به مخاطب خود توصیه می‌کند که در جستجوی حقیقت و نزدیکی به خداوند باشد و با رها کردن تعلقات دنیوی، به معانی عمیق‌تری از زندگی دست یابد. در نهایت، او بر این نکته تاکید دارد که مرگ از منظر روحانی، آغاز واقعی زندگی و رسیدن به حقایق و بی‌نهایت است.
چون بیابی سرّ او را بر ملاخود بمیری در میان این بلا
هوش مصنوعی: وقتی که راز او را آشکارا ببینی، در میان این سختی باید جان بسپاری.
ای تو از اسلام رفته خود برونخویشتن را کرده از دنیا زبون
هوش مصنوعی: ای کسی که از دین اسلام خارج شدهای، خودت را به ذلت و پستی دنیا گرفتار کردهای.
همچو شیطان عاق گشتی ای دنیاندر این دنیا تو کمتر از زنی
هوش مصنوعی: شما در این دنیا مانند شیطان به بیخبری و عاقل نبودی، و در مقایسه با این دنیا، از یک زن هم کمتر ارزش داری.
مرد آن دان کو به دین مصطفا استپیرویّ شاه میر اولیاست
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که پیرو دین پیامبر اسلام، یعنی حضرت محمد (مصطفی) باشد و در مسیر ولایت و رهبری ایشان قدم بردارد.
مرد آن دان کو براه شاه رفتزین جهان او با دل آگاه رفت
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که با آگاهی و شناخت کامل، مسیر درست را در زندگی انتخاب کند و از دنیا و خوشیهای آن عبور کند.
مرد آن دان کو ز دنیا برگذشتدر دل او میلی از دنیا نگشت
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که از دنیا عبور کرده باشد و در دلش هیچ تمایلی به آن نداشته باشد.
مرد آن دان کز تولاّ دم زندوز تبرّا عالمی بر هم زند
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که با محبت و عشق به اهل بیت (تولا) روی آورد و در عین حال از دشمنان آنها فاصله بگیرد و به نوعی عالم را تحت تأثیر قرار دهد و دگرگون کند.
مرد آن دان کو درین ره سرنهادتاج شاهی بر سر قیصر نهاد
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که در این مسیر، تاج پادشاهی را بر سر قیصر قرار دهد و از جان خود برای این کار بگذرد.
مرد آن دان کو ز خود آگاه رفتتا چو عیسی سوی الاّ الله رفت
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که خود را بشناسد و از خودخواهی دوری کند، تا مانند عیسی به آسمانها و به سوی خدا برود.
مرد آن دان کو بحق بینا شوداو ز نطق نور حق گویا شود
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که با چشم و دل خود حقیقت را میبیند و به واسطه فهم عمیقش، از روشنایی کلام حق آگاه میشود.
مرد آن دان کو درین ره نور دیداو درون بحر خود منصور دید
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که در این مسیر به نور و روشنایی دست پیدا کرده و در عمق وجود خود حقیقت و عظمت را تشخیص می‌دهد.
مرد آن دان کو به حق واصل شوداین مراتب خود درو حاصل شود
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که به حقیقت و درستی برسد و در اینجا، درجات و مراحل زندگیاش را به دست آورد.
مرد آنرا دان که او از سرگذشتاز جهان خواجهٔ قنبر گذشت
هوش مصنوعی: مرد آن کسی است که از تجربه و سرگذشت خود عبرت بگیرد و از دنیا گذر کند.
هرکه او از فکر دنیا دور رفتهمچو موسی در مقام طور رفت
هوش مصنوعی: هر کسی که از فکر و دغدغههای دنیوی فاصله بگیرد، به مانند موسی که در کوه طور در حال راز و نیاز بود، به مقام و مرتبهای بالاتر دست مییابد.
مرد آن دان کو فنای خویش دیدبعد از آن نور بقای خویش دید
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که بعد از از دست دادن خود و ego، نور و وجود واقعیاش را مشاهده کند.
مرد آن دان کز جهان بیزار شدرو بسوی کوچهٔ عطار شد
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که از دنیای فانی و زرق و برقهای آن ناامید شده و به دنبال حقیقت و معنای عمیقتر زندگی میرود.
مرد آن دان کو بدین جعفر استیا چو سلمان بر طریق حیدراست
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که مانند جعفر در ایمان و معرفت坚定 است، یا همچون سلمان که به راه و روش امام علی پایبند است.
مرد آن دان کو بمن یکرنگ شدنه ز دو رنگی بمن در جنگ شد
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که با من صادق و یکرنگ باشد و نه کسی که به خاطر دو رنگی و نفاق، با من مخالفت کند.
مرد آن دان کو بدانا شد قرینیا بجوهر ذات من شد همنشین
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که با دانش خود همنشین و همصحبت میشود، یا به عبارتی دیگر، کسی که به عمق و ذات وجود خودش آگاهی پیدا کرده است.
مرد آن دان کز جهان بیزار شدبعد از آن درکوچهٔ اسرار شد
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که از دنیا رنجش دارد و پس از آن به عمق رازها و حقیقتهای زندگی پی میبرد.
مرد آن دان کو زمروان روی تافتاو بسوی خواجهٔ قنبر شتافت
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که در سختیها و سختی سرنوشت، به سوی خداوند متعال روی بیاورد و از نفس خود دوری کند.
مرد آن دان کو بدین گویا شودیا بنور بوذری بینا شود
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که به حقیقت و معنای عمیق زندگی آگاه شود و با بصیرت و درک درست، به دنیای اطرافش نگاه کند.
مرد آن دان کو زند منصوروارنعرهٔ اسرار نی در پای دار
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که مانند منصور، با شجاعت و صدای رسا، اسرار خود را فاش کند و نه اینکه در آخرین لحظات زندگیاش سکوت کند.
مرد آن دان کو چو عطار این زمانسازد او اسرار پنهانی عیان
هوش مصنوعی: مرد حقیقی کسی است که مانند عطار در این دوران، میتواند اسرار پنهان را آشکار کند.
دین عباسی چو کردند آشکارخلق بگرفتند اندر وی قرار
هوش مصنوعی: زمانی که دین عباسی به طور علنی رونق گرفت، مردم به آن گرایش پیدا کردند و در آن استقرار یافتند.
من طریق شرع پنهان داشتمظاهر خود را چو ایشان داشتم
هوش مصنوعی: من راه و روش دینی خود را در خفا داشتم و ظاهر و رفتارم مانند دیگران بود.
باطن من برطریق شاه بودظاهرم بر دین عباسی نمود
هوش مصنوعی: در درون من، حقیقتی سلطنتی وجود دارد، اما در ظاهر، خود را پیرو دین عباسی نشان میدهم.
بعد از آنگفتم که ای عطار حیفکز جهان رفتی تو بی گفتار حیف
هوش مصنوعی: پس از آن گفتم: ای عطار، افسوس که تو از این دنیا رفتی بدون اینکه چیزی بگویی. افسوس!
گفتم این مظهر که تا اهل یقینخود بگویندم که ره برده بدین
هوش مصنوعی: گفتم این که هنوز اهل ایمان به درستی آن را درک نکردهاند، خود به من خواهند گفت که چگونه به این مسیر هدایت شدهاند.
مؤمنان منکر نباشندی مراخود دعا گویند ما را بر ملا
هوش مصنوعی: مؤمنان به وجود من پیبرده و از من حمایت میکنند، آنها در دعاهایشان به من اشاره میکنند و مرا میشناسند.
بر من این جمعی زره دانان دینچون دعا خوانند و گویند آمین
هوش مصنوعی: این گروه از دانشمندان دین، وقتی دعا میکنند و میگویند "آمین"، بر من تأثیر میگذارند.
راه حق این است گفتم با تو مناندر این ره گیر ای مسکین وطن
هوش مصنوعی: راه درست و حقیقت را به تو نشان میدهم؛ بیا و در این مسیر قرار بگیر، ای بینوا که در وطن خود هستی.
دو وطن باشد بر اهل کمال این سخن را گفته‌اند ارباب حال
هوش مصنوعی: دو سرزمین برای اهل کمال وجود دارد که بزرگترها این موضوع را بیان کردهاند.
یک وطن عشاق را باشدالاهخود محقق گیرد اندر وی پناه
هوش مصنوعی: یک سرزمین برای عاشقان وجود دارد که در آن، عشق واقعی به حقیقت میپیوندد و به آنها امنیت و آرامش می‌دهد.
یک وطن دیگر به پیش اهل شرعهست جنت این دو باشد اصل و فرع
هوش مصنوعی: یک سرزمین دیگر وجود دارد که برایپیروان دین، بهشت به حساب میآید و اینجا هم به طور کلی باید از اصل و فرع آن پیروی کرد.
گر تو در دین نبی پی برده‌ایجانب معبود رو آورده‌ای
هوش مصنوعی: اگر تو در دین پیامبر آگاهی یافتهای، باید به سمت خداوند گرایش پیدا کرده باشی.
اول از هستی خود بگذشته‌ایدر طلب با خون دل آغشته‌ای
هوش مصنوعی: ابتدا از وجود خود گذشتهای و در جستجوی هدفی هستی که با درد و رنج همراه بوده است.
در مقام نیستی پی برده‌ایخویش را ذاتی عجب نشمرده‌ای
هوش مصنوعی: در حالتی که هیچ چیزی وجود ندارد، تو به واقعیات وجودی خودت پی بردهای و خود را عجیب نمیدانی.
رفته بیرون تو ز پندار و غرورنیستی از خودستائی بیحضور
هوش مصنوعی: شما از افکار و خودبزرگبینی خود دور شدهاید و دیگر به خودستایی در غیاب حضور فکر نمیکنید.
گشته‌ای تو با موحّد همنشینبر تو گردد کشف اسرار یقین
هوش مصنوعی: وقتی که تو همنشین با انسان‌های با ایمان و موحد باشی، برای تو رازهای حقیقت و استحکام ایمان فاش خواهد شد.
خود تو باشی مصحف آیات غیبجلوه گر گردی تودر مرآت غیب
هوش مصنوعی: اگر خودت باشی، نمایانگر آیات پنهان خواهی شد و در آینه غیب به ظهور خواهی رسید.
خود میان عاشقان معشوق وارتو در آیی تا بری صبرو قرار
هوش مصنوعی: ای معشوق، در میان عاشقان به شکل دلربا و جذاب خود ظاهر شو تا ما بتوانیم آرامش و صبر خود را دوباره پیدا کنیم.
خوش درآیی در بهشت اولیاخوش ببینی موسی خود را لقا
هوش مصنوعی: اگر وارد بهشت اولیا شوی، خوشحال خواهی شد و ملاقات موسی را تجربه خواهی کرد.
چون بمیری تو زخود در این زمانخوش ببینی منزل خود را عیان
هوش مصنوعی: زمانی که از دنیا بروی، در آن لحظه به وضوح میتوانی مکان خود را مشاهده کنی و این دیدن برایت خوشایند خواهد بود.
بعد از آن گوئی تو با صدذوق و حالبیخودانه یا کریم لایزال
هوش مصنوعی: بعد از آن میگویی که با شادی و حالتی بیاختیار، ای بزرگوار و همیشه بخشنده.