بخش ۱ - المقالة السادسه
هوش مصنوعی: این متن به توصیف سالک (جستجوگر) می‌پردازد که به سوی عرش (مقام بالا و الهی) حرکت میکند و در آنجا با عرش و جنبه‌های مختلف خداوند و رحمت او مواجه می‌شود. سالک از خداوند می‌خواهد که او را راهنمایی کند و به عظمت و جلال پروردگار اشاره میکند. پیر دانا به سالک می‌آموزد که رحمت الهی در همه‌جا موجود است و هر کس که بر دیگران رحمت کند، خود از برکات خداوند بهره‌مند می‌شود. همچنین این متن به ارتباط بین عالم مادی و معنوی و تأکید بر رحمت خداوند در هر دو عالم می‌پردازد و نشان می‌دهد که عمل به رحمت موجب امنیت از عذاب الهی خواهد شد. به‌طور کلی، این شعر به بررسی رابطه سالک با خدا و نور رحمت او می‌پردازد.
سالک آمد پیش عرش صعبناکگفت ای سر حد جسم و جان پاک
هوش مصنوعی: سالک به سوی عرش بلند و دشوار رفت و گفت: ای مرز میان جسم و جان پاک من.
هفت گلشن نقطهٔ پرگار توهشت جنت غرقهٔ انوار تو
هوش مصنوعی: هفت باغ سرسبز به دور تو میچرخند و هشت بهشت در روشنایی وجود تو غوطهورند.
اولین بنیاد در عالم توئیواپسین جسمی که ماند هم توئی
هوش مصنوعی: تو اولین اصل و اساس در جهان هستی هستی و در پایان نیز تویی که باقی میمانی.
جسم و جان را کار پرداز آمدیجزو و کل را قبهٔ راز آمدی
هوش مصنوعی: تو به این دنیا آمدهای تا کار جسم و جان را به انجام برسانی و در عین حال، رازهای زندگی را نیز به تصویر بکشی.
جملهٔ ارواح را مرجع توئیجملهٔ اشباح را مقطع توئی
هوش مصنوعی: تمام ارواح به تو وابستهاند و تو پایاندهندهٔ همهٔ موجودات غیرملموس هستی.
ای بقیومی حق قایم شدهقدسیان را کعبهٔ دایم شده
هوش مصنوعی: ای حق وجود، تو که در قلوب پاکان جای داری و منزلت تو همیشه و ابدی است، مانند کعبهای که مکانی مقدس و دائمی برای عبادت میباشد.
صد هزاران جوهر کروبینددر محبی اند و در محبوبیند
هوش مصنوعی: در دل عاشقان و محبوبان، جلوههای بسیاری از زیبایی و محبت وجود دارد.
جمله ذاتت کعبهٔ خود ساختهتاابد دل در طواف انداخته
هوش مصنوعی: تمام وجود تو مانند کعبهای است که خودت ساختهای و همیشه دل من در گرداگرد آن در حال گردش و پرستش است.
صد هزاران عنصر روحانینددر طواف تو بسر گردانیند
هوش مصنوعی: هزاران عنصر و موجودات معنوی دور تو میچرخند و در خدمت تو هستند.
رحمت از هر دو جهان قسمت تراستزانکه از رحمن همه رحمت تراست
هوش مصنوعی: رحمت و نعمت از هر دو جهان به تو اختصاص یافته است، زیرا تمام رحمتها از سوی خداوند رحمن به تو تعلق دارد.
آنکه با چندین جلالت آید اومیتواند گر رهی بنماید او
هوش مصنوعی: کسی که با شکوه و عظمت زیاد میآید، توانایی این را دارد که اگر راهی را نشان دهد، بتواند آن را به خوبی انجام دهد.
عرش اعظم زین سخن از جای شدچون شفق از دیده خون پالای شد
هوش مصنوعی: عرش بزرگ به خاطر این سخن حرکت کرد، همانطور که نور شفق از چشمها به خاطر خون، پاک می‌شود.
گفت بر من زین سخن جز نام نیستلاجرم یک ساعتم آرام نیست
هوش مصنوعی: او میگوید که به خاطر این حرف چیزی جز نام و یاد تو برایم باقی نمانده است، بنابراین حتی یک ساعت هم نمیتوانم آرامش داشته باشم.
نیست از رحمن به جز نامی مراچند الرحمن علی العرش استوی
هوش مصنوعی: جز نامی از رحمان برای من نیست؛ رحمان بر عرش قرار گرفته است.
همچو گرگی گرسنه فرسوده امدر شکم هیچ ودهان آلوده ام
هوش مصنوعی: من مانند گرگ گرسنهای هستم که بسیار خسته و ضعیف شدهام، در حالی که نه چیزی در شکم دارم و نه دهانی پاک.
چون زموت سعد لرزیدم ز جایچون توانم داشت طاقت با خدای
هوش مصنوعی: وقتی که سعد لرزید و به حرکت درآمد، من از جایی که بودم تکان خوردم. چگونه میتوانم در برابر خداوند چنان طاقت و قدرتی داشته باشم؟
گر ز پیشان آب روشن میرودتیره میگردد چو بر من میرود
هوش مصنوعی: هرگاه آب زلال از پیش من میگذرد، تاریک و کدر می‌شود. اما وقتی به من نزدیک می‌شود، دچار تغییر و تیرهگی میگردد.
هر دمم دولت رسد صد قافلهمن نمیبینم یکی را حوصله
هوش مصنوعی: هر لحظه فرصتهای زیادی برای من پیش میآید، اما هیچکدام از این فرصتها را نمیبینم و نمیتوانم از آنها بهره‌مند شوم.
لست ساقی روز میثاق آن مراستقصهٔ والتفت الساق آن مراست
هوش مصنوعی: من همان ساقی هستم که روز میثاق، عهد و پیمان را با تو بستهام و داستان من همان قصهای است که به آن توجه کردی.
هست اساس و اصل من برروی آبمن برآبی مضطرب همچون حباب
هوش مصنوعی: وجود من بر پایهای ناپايدار است، مانند حبابی که بر سطح آب نوسان میکند.
گرچه محراب ملایک گشته اممنصبی نیست این نه مالک گشته ام
هوش مصنوعی: اگرچه در جایگاه و مقام والایی قرار دارم و ملائکه به من احترام میگذارند، اما این موقعیت به من مالکیت و تسلطی نمیدهد.
من از آن کرسی نهادم زیر پایتا رسد خود دست من بر هیچ جای
هوش مصنوعی: من برای خودم مقام و جایی قرار دادم تا به هیچ کجا دست نیابم و برتر از آن باشم.
خود ز زیر پای من کرسی برفتوز دماغم آنچه میپرسی برفت
هوش مصنوعی: زیر پای من، کرسی به یکباره ناپدید شد و هر چه که از ذهنم میپرسید، از یادم رفت.
حال خود برگفتمت ای پاک مردهمچو من در خون نشین بر خاک درد
هوش مصنوعی: ای مرد پاک و شریف، حال خود را به تو میگویم: مانند من که در میان درد و رنج غوطهورم، بر خاک نشستهام و در غم خویش غرق هستم.
سالک آمد پیش پیر خرده دانبرگشاد از حال او با او زفان
هوش مصنوعی: سالک (مسافر) به پیش پیر (عالم) آمد و رازهای دل خود را با او در میان گذاشت.
پیر گفتش هست عرش صعبناکعالم رحمت جهان نور پاک
هوش مصنوعی: پیر به او گفت: در آسمان، مقام سخت و بالایی وجود دارد که نماد رحمت و نور پاکی در جهان است.
هرکجا در هر دو عالم رحمتستجمله را از عرش رحمن قسمتست
هوش مصنوعی: در هر کجا و در هر دو جهان، رحمت و محبت خداوند جاری است و همه موجودات از نعمتهای الهی بهره‌مند هستند.
منزل رحمت ز حق عرش آمدستپس زراه عرش در فرش آمدست
هوش مصنوعی: مکان رحمت از جانب خداوند به عرش (مقام والا) تعلق دارد، بنابراین این نعمت از راه عرش به دنیای مادی (فرش) نازل شده است.
هر که او امروز رحمت میکندحق ز عرشش نور قسمت میکند
هوش مصنوعی: هر کسی که امروز به دیگران مهربانی و رحمتی ارائه دهد، خداوند به او از نور عرش خود چیزی عطا میکند.
هرکه او بر زیردستان شد رحیمگشت دایم ایمن از خوف جحیم
هوش مصنوعی: هر کسی که با محبت و رحمت به زیر دست خود رفتار کند، همیشه از ترس عذاب ایمن خواهد بود.