بخش ۱ - المقالة التاسعة
هوش مصنوعی: در این متن، یک سالک به سوی پیر wisdom خود میرود و از حالات و تجربیات خود در مسیر سلوک صحبت می‌کند. او از برکات و نعمت‌های علم و دانایی برخوردار شده و به توصیف قدرت و مقام قلم و نوشته‌ها می‌پردازد. سالک به قدرت‌های موجود در عالم و ارتباط آن‌ها با قلم اشاره می‌کند و می‌گوید که باید در مسیر صحیح حرکت کرد و از درد و رنج‌ها به لذت و نور برسد. پیر به او می‌آموزد که هر ذره‌ای در عالم نقش خاصی دارد و از حرکت قلم، کارها به سامان می‌رسد. در نهایت، سالک تشویق می‌شود تا در رفتار خود راستزا باشد و به هدف نهایی خود نایل آید.
سالک آمد وانگهش از سر قدمچون قلم شد سرنگون پیش قلم
هوش مصنوعی: سالک به جایی رسید که در ادامه مسیرش، به خاطر ادب و تواضع، خود را مانند قلم فروتن میبیند و به احترام قلم، سرش را به زیر میآورد.
گفت ای منشی اسرار آمدهناقد گفتار و کردار آمده
هوش مصنوعی: گفت: ای نویسندهی رازها، تو که برای بررسی سخنان و اعمال آمدهای.
ای بوقت کودکی همچون مسیحهم معزّ و هم متین و هم فصیح
هوش مصنوعی: در دوران کودکی، تو مانند مسیح هستی؛ هم با عظمت و هم با وقار و هم با بیانی شیوا.
قوس قدرت را توئی زه لاجرمگشت نازل زین سبب نون و القلم
هوش مصنوعی: قدرت تو به قدری بزرگ و گسترده است که به خاطر آن، از مرتبهات کاسته شده و به وسعتی محدودتر رسیدهای. به همین دلیل است که از نون و قلم صحبت می‌شود.
حق تعالی هم بتو تعلیم دادهم ز قدرت احسن التقویم داد
هوش مصنوعی: خداوند به تو علم و دانش آموخت و همچنین از قدرت عالیترین شکل آفرینش به تو عطا فرمود.
اولین استاد اسرار قدمتو شدی موجود از کتم عدم
هوش مصنوعی: تو اولین کسی هستی که رازهای قدمهای من را میدانی و وجودت از عدم به وجود آمده است.
پای از سر کردهٔ سر از زفانمیخرامی از شبه گوهرفشان
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف حالتی می‌پردازد که فرد در پی زیبایی و جاذبهای خاص است. او از سر و فکر خود فاصله گرفته و بیشتر به لذتها و زیباییهای ظاهری توجه دارد، انگار که خود را در میان جواهری درخشان، که شب را روشن می‌کند، غرق کرده است. احساس او ترکیبی از شگفتی و سرخوشی ناشی از تماشا و تجربة زیبایی است.
گه گهر داری نثار و گه شکرگاه خطت درّ و گاهی آب زر
هوش مصنوعی: گاهی زیباییهای تو مانند گوهر نازنین است و گاهی شیرینیات مانند شکر. گاهی خطوط چهرهات همچون مروارید است و در مواقعی دیگر مانند طلا درخشان است.
هست در تاریکیت آب حیاتنی شکر بالحق توئی باری نبات
هوش مصنوعی: در دل تاریکی زندگی، نشانی از آب حیات وجود دارد؛ همچون شکر که تو را به حقیقت نزدیک می‌کند و تو را به مانند گیاهی دلپذیر میسازد.
پادشاهیِ تو مطلق آمدستخط تو جمله محقق آمدست
هوش مصنوعی: سلطنت تو بینظیر و کامل است و نوشتههای تو همگی حقیقت را بیان میکنند.
در حقیقت بی مجاز و عیب و ریبملهم لوح دلی نقاش غیب
هوش مصنوعی: در واقع، بدون هیچگونه نقص و شک، الهامدهندهای است که دل را مانند یک تابلو نقاشی می‌کند.
درد من بین باز کن بر من دریسر غیبم گوی و در جنبان سری
هوش مصنوعی: درد و رنج من را برایم بیان کن و پردههای پنهان را کنار بزن، به من بگو چه اتفاقی در حال رخ دادن است و نشانهها را برایم روشن کن.
زین سخن جان قلم شد تافتهگشت از تیغ زفان بشکافته
هوش مصنوعی: به خاطر این کلام، جان من مانند قلم به تپش درآمد و از تیغ زبانم شفاف و روشن شد.
گفت آخر من کیم اسرار راسر بریده میدوم این کار را
هوش مصنوعی: او می‌گوید که سرانجام، من کیستم که اسرار را فاش کنم و به راحتی از این کار میگذرم.
گرچه آبی روشن و کامل بودچون نداند ناودان غافل بود
هوش مصنوعی: هرچند آسمان آبی و زیباست، اما کسی که بیخبر است، مانند ناودانی است که از وجود باران غافل مانده است.
من چو ناوم وآب روشن میرودلیک دورم ز آنچه بر من میرود
هوش مصنوعی: من مانند ناوم به سمت آب زلال میروم، اما از آنچه بر من میگذرد و اتفاق میافتد، دور هستم.
من کمر بسته بدیدار آمدمسرنگون از شوق این کار آمدم
هوش مصنوعی: من با اراده و آمادگی به دیدار تو آمدهام و از شدت شوق و عشق به این دیدار، به حالت خم شده و تحت فشار حضور تو قرار دارم.
پس زفان گشته قلم بی روی و راهمیروم وانگاه در آب سیاه
هوش مصنوعی: از زبان قلم که بیهدف و بیروش حرکت می‌کند، میگویم و در این حین به سوی آب سیاه میروم.
چون از این سر ذرهٔ نشناختمعاقبت از عجز سر در باختم
هوش مصنوعی: از آغاز وجودم، نتوانستم ذره‌ای از خود را بشناسم و در نهایت، به خاطر ناتوانیام، شکست خوردم.
شرح حال دلپذیر من شنوباورم دار و صریر من شنو
هوش مصنوعی: داستان خوشایند من را بشنو، به من اعتماد کن و صدای دل من را بشنو.
یا چو من حیران طریق خویش گیریا قلم در من کش و ره پیش گیر
هوش مصنوعی: یا مثل من سرگردان باش و راه خود را پیدا کن، یا این که با قلمی که در دست داری، من را راهنمایی کن و به سوی مقصدی هدایت کن.
سالک آمدپیش پیر و گفت حالتا شد آگاه آن امام حال و قال
هوش مصنوعی: سالک به پیش پیر رفت و حال خود را بیان کرد تا آن امام متوجه وضعیت او شد.
پیر گفتش هست در حضرت قلمرای قدرت کار بخش بیش و کم
هوش مصنوعی: پیر به او گفت: در پیشگاه قلم، قدرتی وجود دارد که میتواند کارها را به اندازهای که میخواهد، تقسیم کند و تأثیر بگذارد.
ذرهٔ با ذرهٔ گر کار داشتنقش آن نوک قلم داند نگاشت
هوش مصنوعی: اگر هر ذره‌ای به هم بپیوندد و کار کند، تنها نوک قلم میداند که چگونه این نقش را به تصویر بکشد.
تانگردد از قلم نقشی عیانذرهٔ برخود نجنبد در جهان
هوش مصنوعی: تا نامی از قلم بر روی کاغذ بیفتد، در آن لحظه ذره‌ای هم در دنیای اطرافش حرکت نخواهد کرد.
چون قلم را داعی رفتن بخاستکارها از رفتن او گشت راست
هوش مصنوعی: وقتی که قلم احساس کرد باید به سفر برود، کارها به راه درست افتادند.
کرد دایم سرنگونی اختیارمی نیاساید دمی از درد کار
هوش مصنوعی: او همیشه در حال از دست دادن اختیار خود است و هیچ لحظهای از درد و سختی کار خود آسوده نیست.
چون به لذت در رسید او از المغرقهٔ آن نور شد جف القلم
هوش مصنوعی: هنگامی که او به خوشی و لذت دست یافت، از رنج و درد خود غرق در آن نور شد و نوشتن متوقف شد.
هرکه او در کار بسیاری برفتآخر الامرش نکوکاری برفت
هوش مصنوعی: کسی که در کارهای زیاد و مختلف شرکت می‌کند، در نهایت به نتیجهای خوب و شایسته دست خواهد یافت.
چون قلم شو راست در رفتار خویشتا بکام خود رسی در کار خویش
هوش مصنوعی: با دقت و آگاهی در رفتارهای خود عمل کن تا به آنچه میخواهی در زندگی برسی.