بخش ۸ - الحكایة و التمثیل
هوش مصنوعی: در این متن، بهلول و هارون الرشید به یک گورستان می‌رسند و هارون از بهلول درباره یک کله خشک شده سؤال می‌کند. بهلول توضیح می‌دهد که این مرد به خاطر عشق و علاقه‌اش به بازی کبوتر جان خود را از دست داده و الآن در گورستان به حالت خاکی درآمده است. او به هارون می‌گوید که هوس و آرزوهای دنیا همچنان در انسان باقی می‌ماند و با مرگ از بین نمی‌رود. در نهایت، بهلول به هارون هشدار می‌دهد که باید از آرزوهای بیهوده فاصله بگیرد و قبل از مرگ، خود را اصلاح کند، زیرا مرگ همیشه نزدیک است و زندگی پر از خطر و نابودی است.
رفت با بهلول هارون‌الرشیدسوی گورستان بر خاکی رسید
هوش مصنوعی: بهلول و هارون الرشید به سوی قبرستان رفتند و در آنجا بر روی خاکی توقف کردند.
کله‌ای دیدند خشک آن‌ِ کسیمرغ در وی خانه بنهاده بسی
هوش مصنوعی: آنها سری خشکیده و بیروح را دیدند که مرغی در آن، لانهای بسیار ساخته است.
کرد هارونش ازان کله سؤالگفت بهلولش که پنهان نیست حال
هوش مصنوعی: هارون از بهلول پرسید که این شخص چه حالتی دارد. بهلول پاسخ داد که حال او پنهان نیست و مشخص است.
بوده است این مرد سر انداختهدر کبوتر باختن جان باخته
هوش مصنوعی: این مرد به حالتی افتاده که در کبوتر بازی، به شدت درگیر باختن و آسیب دیدن است. او جان خود را در این بازی باخته و به نوعی سرش را پایین انداخته، نشان از ناراحتی یا شکست او دارد.
مرد چون در دوستی این بمردچون بشد با خویشتن هم این ببرد
هوش مصنوعی: مرد وقتی در دوستی از دنیا رفت، خود را نیز با این حال رها کرد.
چون نرفته‌ست این هوس از سر برونشبیضهٔ مرغ است در کلّه کنونش
هوش مصنوعی: تا زمانی که این آرزو از ذهن او پاک نشده، او مانند تخم مرغی درون پوستهاش است و بیتحرک به نظر میرسد.
هم دماغش بر کبوتر‌بازی استخاک گشته همچنان در بازی است
هوش مصنوعی: او به قدری در کبوتر بازی غرق شده که مثل خاکی که در بازی افتاده، بیحرکت و خاموش مانده است.
از هوس گر کله خاکستر شودمی‌ندانم تا هنوز از سر شود!
هوش مصنوعی: من نمیدانم وقتی که آرزوها و خواستههایم نابود شوند و به خاموشی بروند، آیا دوباره از نو به زندگی برمیگردند یا نه.
هرچه در دنیا خیالت آن بودتا ابد راه وصالت آن بود
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دنیا به آن فکر کنی و آرزویش را داشته باشی، تا ابد به همان آرزو و راه رسیدن به آن خواهی رسید.
کار بر خود از امل کردی درازبند کن پیش از اجل از خویش باز
هوش مصنوعی: به خودت نظم بده و کارهایت را درست انجام بده، پیش از آنکه زمانت به پایان برسد، از تنبلی و بیخیالی دست بردار.
ورنه در مردن نه آسان باشدتهر نفس مرگی دگر سان باشدت
هوش مصنوعی: اگر قرار باشد بمیرم، این کار آسان نخواهد بود؛ زیرا هر بار که نفس میکشم، مرگی متفاوت و جدید را تجربه میکنم.
جمله در باز و فرو کن پای راستگر کفن را هیچ نگذاری رواست
هوش مصنوعی: به هنگام ورود به خانه، همه چیز را از خود برانید و با پای راست وارد شوید. اگر در این میان کفن را کنار بگذارید، اشکالی ندارد.