بخش ۲۵ - در بیان آنکه چون خدا خواهد که قومی را هلاک کند خصمان را در نظر ایشان خوار و بی‌مقدار و اندک نماید اگرچه بسیار و بی‌شمار باشند و یقللکم فی اعینهم لیقضی الله امراً کان مفعولا
هوش مصنوعی: در این متن، داستانی درباره قوم بدطالع نقل می‌شود که در قلعه‌ای محاصره شده‌اند و برای دفاع از خود، سنگ‌هایی به سوی دشمنان خود می‌زنند. اما یکی از افراد دانا به آن‌ها هشدار می‌دهد که این کار بی‌فایده است، چرا که قدرت دشمنانشان بسیار بالاست و از تقدیر الهی نمی‌توان گریخت. او به مثال‌هایی از قدرت حق اشاره می‌کند و می‌گوید که حتی فردی با قدرت کم، مانند یک مرغ، می‌تواند در مقابل لشکری بزرگ پیروز شود، اگر مورد حمایت خداوند باشد. متن به این نکته تأکید می‌کند که پیروزی نه تنها به تعداد و قدرت لشکرها بستگی دارد، بلکه به عنایت و نصرت الهی نیز مرتبط است. در نهایت، فردی که از حق حمایت کند، به آسانی می‌تواند بر مشکلات پیروز شود، حتی اگر به نظر برسد که در شرایط ضعیفی قرار دارد.
آن شنیدی که قوم بد طالعبر سر بام مسجد جامع
هوش مصنوعی: آیا داستان آن مردمی را شنیدهای که از بدی تقدیرشان، روی بام مسجد جامع جمع شده‌اند؟
در یکی قلعه‌ای نشسته بدندگرچه آن قلعه بود سخت بلند
هوش مصنوعی: در یک قلعه‌ای نشسته بود که با وجود بلند بودنش، احساس امنیت نمیکرد.
گردِ قلعه ز هر طرف تاتارآن گره را گرفته بُد به حصار
هوش مصنوعی: در اطراف قلعه، تاتاریان از هر سو به آن حمله کردند و حصار را در دست گرفتند.
بر سر بام نیز قوم از بیمراست کردند منجنیق عظیم
هوش مصنوعی: بر روی بام، مردم به خاطر نگرانی از خطر، منجنیق بزرگی را برپا کردند.
می‌کشیدند سنگ بر تاتارباز می‌گشت سنگشان هر بار
هوش مصنوعی: مردم هر بار که به تاتارها سنگ پرتاب میکردند، سنگها به سمت آن‌ها برمیگشت.
بر سر خانه‌شان همی افتادجمله را می‌فکند از بنیاد
هوش مصنوعی: آن‌ها بر سر خانه‌شان میافتند و همه چیز را از ریشه ویران میکنند.
پس یکی گفتشان ز اهل خردبا چنین جنگ، سر کسی نبرد
هوش مصنوعی: یکی از خردمندان به آن‌ها گفت: در چنین جنگی، عقل و تدبیر ایجاب می‌کند که از درگیری با سر و سامان کسی پرهیز کنند.
باژگون سنگ بر شماست روانیک نرفته از آن سوی خصمان
هوش مصنوعی: سنگی که به سمت شما پرتاب می‌شود، با نیرویی از سوی دشمنان به حرکت درآمده است و این نشاندهندهی طغیان و دشمنی آنهاست.
طالع خصمتان قوی است به سعدبانگ از چه همی‌زنید چو رعد؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که قدرت و سرنوشت دو رقیب به شدت نیرومند است، پس چرا مانند رعد و برق بدون دلیل و بیمحابا صدا و سر و صدا میکنید؟ به عبارتی دیگر، باید در مقابل قدرت و سرنوشت رقبای خود محتاط باشید و از هرگونه بیپروایی پرهیز کنید.
چون خدا یار آن گروه شده‌استکمترین کاه‌شان چو کوه شده‌است
هوش مصنوعی: زمانی که خداوند حامی و همراه گروهی باشد، حتی کوچکترین و کماهمیتترین افراد آن گروه به اندازه کوه بزرگ و باارزش میشوند.
نشنیدی که مرغک بابیلکشت با سنگ خُردِ خود صد پیل
هوش مصنوعی: آیا نشنیدهای که پرندهی کوچک بابل با سنگ ریزی که داشت، صد فیل را از پا درآورد؟
سنگک کوچکی ز منقارشکمتر از فندقی است مقدارش
هوش مصنوعی: یک سنگ کوچک که از نوک پرندهای برمیخیزد، از لحاظ اندازه به اندازهی یک فندق هم نیست.
چون زدی بر سر چنان لشکرکشته گشتی امیر و هم چاکر
هوش مصنوعی: وقتی بر سر آن لشکر زدی، هم تو که فرمانده بودی و هم نوکرت کشته شدی.
ای خنک آنکه حق بود یارشگرم باشد همیشه بازارش
هوش مصنوعی: کسی که حق را در کنار خود دارد، همیشه در زندگیاش رونق و برکت خواهد داشت.
اندک از حق به نفع بسیار استپیش آن ذره خور قوی خوار است
هوش مصنوعی: هرچند که حق و حقیقت کم باشد، اما فواید و نتایج آن بسیار زیاد است. در مقابل، شخصی که در پی لقمهای ناچیز است، حتی کوچکترین دلیلی برای توجیه خود را هم نمیتواند پیدا کند.
یک تنه هر رسول بر عالمزود شد پادشاه در عالم
هوش مصنوعی: هر پیامبری به تنهایی بر جهان سلطنت کرد.
هر یکی بر هزار غالب شدچون خدا را به صدق طالب شد
هوش مصنوعی: هر کسی به سختی می‌تواند بر مشکلات و چالشهای زندگی خود غلبه کند، وقتی که با صداقت و جدیت در جستجوی خداوند باشد.
همه عالم زبون او گشتههرکه از او سر‌کشید شد کشته
هوش مصنوعی: تمام جهان در برابر او خضوع کرده و هرکسی که بخواهد بر او سرکشی کند، به سرنوشت بدی دچار خواهد شد.
تا بدانی عنایت است به کارنه دلیری و لشکر بسیار
هوش مصنوعی: تا بفهمی که موفقیت نتیجهی توجه و لطف خداوند است، نه به خاطر شجاعت یا داشتن نیروی زیاد.
راست گفت آن صحابی سروربه روایت ز قول پیغمبر
هوش مصنوعی: آن صحابی راست گفت که سرور (پیامبر) چنین فرمود.
هر که برد از عنایت حق بوگربه و شیر یک بود بر او
هوش مصنوعی: هر کس که از لطف و رحمت خدا بهرهمند شود، برای او فرقی نمیکند که در زندگیاش چه شرایطی باشد، چه بزرگ و قوی باشد مثل شیر، و چه کوچک و ضعیف مثل گربه. در نهایت، همه به یک شکل تحت تأثیر آن عنایت قرار میگیرند.
یک درم نزد او و یک دینارهم یکی باشد ای پسر هشدار
هوش مصنوعی: اگرچه یک درم و یک دینار از نظر ارزش متفاوت هستند، اما در نظر او ممکن است هیچ تفاوتی نداشته باشند. پس باید هوشیار باشی و مراقب ارزشهای واقعی زندگی باشی.
حق چو در یک درم نهد برکتاز زر آن بیشتر دهد برکت
هوش مصنوعی: هرگاه خداوند برکتی را در چیزی قرار دهد، حتی اگر آن چیز کوچک و ناچیز باشد، این برکت از ثروت و طلای فراوان نیز بیشتر ارزش خواهد داشت.
ور از آن زر ستاند او برکتنکند کار یک درم به صفت
هوش مصنوعی: اگر از کسی طلا بگیرد، ولی برکت و فایدهای در کار یک درهم نداشته باشد، نشانه ناتوانی او در مدیریت منابعش است.
گربه را بر تو حق چو بگماردکُنَدَت پاره زنده نگذارد
هوش مصنوعی: اگر گربه را بر تو حقی قرار دهد، تو را به تکههای زنده تبدیل می‌کند و دستت را از دنیا کوتاه می‌کند.
ور نخواهد ز شیر بر تو گزندنگزد گر ببندیش به کمند
هوش مصنوعی: اگر شیر به تو آسیب نرساند، پس نگران نباش، حتی اگر آن را در تله بیندازی.
چون خدا گربه را دهد نُصرتغالب آید ز شیر در قدرت
هوش مصنوعی: زمانی که خداوند به گربه قدرت و کمک می‌دهد، او در قدرت و توانمندی بر شیر غلبه می‌کند.
نی ز یک پشه کشته شد نمرود؟هیچ لشکر نکرد او را سود
هوش مصنوعی: آیا نمرود به خاطر یک پشه کشته شد؟ هیچ ارتشی برای نجات او فایدهای نداشت.
صد هزاران خدا چنین بنمودگمرهان را بجز غمی نفزود
هوش مصنوعی: خدایان بسیار بهگونهای جلوه کردند که تنها بر دل گمراهان غم افزودند و چیز دیگری نتوانستند به همراه داشته باشند.