بخش ۹۲ - در بیان آنکه این معانی غریب نادر بخشایش سید برهان الدین محقق ترمدی است رضی اللّه تعالی عنه که مرید و شاگرد مولانای بزرگ بهاءالدین محمد المعروف بولد قدس اللّه روحه العزیز بود.
هوش مصنوعی: این متن به وصف و ستایش یک شخصیت بزرگ و معصوم می‌پردازد که در علم و عشق، بی‌نظیر است. او همچون خورشید و ماه در میان دیگران می‌درخشد و اسرار و معانی عمیق را برملا می‌کند. این شخصیت از اولیاء خداوند است و درک و فهم او برای دیگران دشوار است. هر کسی به اندازه‌ی توانایی خود به او پی می‌برد و اوضاع او از نظر دیگران پنهان مانده است. با وجود اینکه او در میان مردم قرار دارد، در حقیقت درکی عمیق و خاص از وجود و خداوند دارد که جز خداوند کسی نمی‌تواند به عمق آن پی ببرد.
این معانی و این غریب بیانداد برهان دین محقق دان
هوش مصنوعی: این مفاهیم و بیان عجیب، نشانهای است که دین را به طور واقعی و مستدل اثبات می‌کند.
گفت در گوشم آن گزیدۀ حقسبق برده ز سابقان بسبق
هوش مصنوعی: گفتند در گوشم که حقیقتی از گذشتهها آمده و برتری دارد بر دیگران.
نکته هائی که کس نگفت آنراکرد پیدا نمود برهان را
هوش مصنوعی: نکات و موضوعاتی را که هیچکس به آنها اشاره نکرده بود، او پیدا کرد و به روشنی ارائه داد.
جان او بود معدن اسرارهمچو خورشید چشمۀ انوار
هوش مصنوعی: وجود او مانند خورشید است که منبعی از اسرار و روشنایی به شمار میرود. ما میتوانیم بگوییم که او سرچشمهای از دانش و حقیقتهای پنهان است.
ز اولیا کس چو او نگفت سخنفرد بود او بعشق و علم لدن
هوش مصنوعی: هیچکس از اولیا به مانند او سخن نمیگوید، زیرا او در عشق و دانش الهی فردی خاص و بی‌نظیر است.
سخنش را هر آنکه بشنودیدایم او را بصدق بستودی
هوش مصنوعی: هر کسی که سخن او را بشنود، همیشه با کمال صداقت او را ستایش می‌کند.
مست گشتی و واله و حیرانخانۀ هوش او شدی ویران
هوش مصنوعی: شما به شدت شیفته و سرگشته شدهاید و در نتیجه، عقل و هوشتان تحت تأثیر قرار گرفته و به نوعی نابود شده است.
هر که دیدی رخ ورا از دورنشدی پیش چشم او مستور
هوش مصنوعی: هر کس را که از دور ببینی، در نزد او خود را پنهان نکن.
بی معرف شدی بر او پیداکه ندارد در این جهان همتا
هوش مصنوعی: تو به او نشان دادی که بیوفا شدهای و او در این دنیا یگانه و بی‌نظیر است.
ز اولیای خداست بی شک و ریبهمه را رهبر است اندر غیب
هوش مصنوعی: بی تردید، همه کسانی که به مقام اولیای خدا دست یافتهاند، در عالم غیب به رهبری و هدایت دیگران مشغول هستند.
بود پیدا میانۀ خلقانهمچو از اختران مه تابان
هوش مصنوعی: میان مردم وجودی درخشان و قابل توجه است که همچون ماهی در آسمان، نور و زیبایی خاصی دارد.
ماه از اختران نه ممتاز استکی بگوید که صعوه چون باز است
هوش مصنوعی: ماه نسبت به ستارهها جایگاه ویژهای ندارد، پس چگونه میتواند بگوید که پرندهای مثل صعوه از باز برتر است؟
طفل شش ساله را شدی معلومکه نظیرش نیامد اندر روم
هوش مصنوعی: کودک شش ساله متوجه شده که هیچکس مثل او در روم وجود ندارد.
زبدۀ اولیای یزدان بودهمچو حق آشکار و پنهان بود
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که او از بهترین و برجستهترین بندگان خداوند است و همچون حقیقتی آشکار و پنهان وجود دارد.
گرچه جمله ورا غلام بدندلیک در فهم ناتمام بدند
هوش مصنوعی: هرچند همه به او خدمتگزار بودند، اما در درک و فهم او ناتوان بودند.
هر کسی قدر خویش دانستشآن قدر دید کو توانستش
هوش مصنوعی: هر کس به اندازه توانایی و ارزش خود را شناخت، به همان اندازه از دنیا و امکانات آن بهرهمند شد.
زانکه احوال او چنان کان هستجز خدا هیچکس ندانسته است
هوش مصنوعی: زیرا اوضاع و احوال او به گونهای است که هیچ کس جز خداوند از آن باخبر نیست.
آشکار و نهان از این روی استکه نهان بحرو در عیان جوی است
هوش مصنوعی: ظاهر و باطن در حقیقت یکی هستند؛ زیرا آنچه در دل پنهان است، در دیدهنما نیز به وضوح قابل مشاهده است.
گشت پیدا بما ز روی کرماز عطاهاش شد نم مایم
هوش مصنوعی: با لطف و کرم او، عطاهایی که به ما رسیده، همچون نم و رطوبتی در وجود ما نمایان شده است.
لیک او را هزار بحردگرهست پنهان ز چشمهای بشر
هوش مصنوعی: اما او دارای هزاران دریا و رازهای دیگر است که از چشمهای انسانها پنهان ماندهاند.