قصیدهٔ شمارهٔ ۳۹ - در مدح خواجه عمید ثقةالملک، طاهر
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیباییها و نشانههای بهار و تأثیرات آن بر جهان میپردازد. شاعر به نوعی جشن و نوید فصل بهار را به تصویر میکشد و از تغییرات طبیعی و روحی ناشی از آن صحبت میکند. برف، باران، گلها، و جانداران بهار را به نمایش میگذارند و نشاندهنده توازن و زیبایی در طبیعت هستند. در این بین، شاعر به اشاره به تأثیرات منفی و بدعتها نیز پرداخته و هشدارهایی از گذشته و نسبت به آینده میدهد. در نهایت، امید به بهار و تجدید حیات در زندگی انسانها و طبیعت به چشم میخورد.
دی دل ما فگار خواهد کردوز ستم سوگوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: دل ما را رنجیده خواهد کرد و از ظلمی که بر ما میرود، گریه و سوگواری خواهد شد.
سده بهر نوید فصل بهارباز عهد استوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: سده، مژدهای برای آمدن فصل بهار است و دوباره پیمانی محکم برقرار خواهد شد.
پیش چونین نوید گر که ترابه امید بهار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر چنین نویدهایی را بشنوی، امید به بهار در تو زنده خواهد شد.
برفشان آن گهر که کافر ازودر سقر زینهار خواهد کرد
هوش مصنوعی: برفشان آن گوهر که کافر از آن در عذاب جهنم به آن پناه خواهد برد.
اژدهایی که اهل بدعت راروز محشر شکار خواهد کرد
هوش مصنوعی: در روز قیامت، اژدهایی وجود دارد که کسانی را که راههای نادرست و بُعد از حقیقت را دنبال کردهاند، مورد معاقبه قرار خواهد داد.
آنکه می فخر کرد ازو ابلیسجم از آن فخر عار خواهد کرد
هوش مصنوعی: کسی که به خود میبالد و خودش را بزرگ میداند، در واقع به نوعی خوار و ذلیل خواهد شد و در آینده، این برتریجویی برایش عیب و زشتی خواهد بود.
مو و زرین شود ازو پرانچون زبانه چو مار خواهد کرد
هوش مصنوعی: مو و زر طلایی او به زیبایی پرواز میکند، همانطور که مار هنگام حمله به جلو میپرد.
همچنو بیند آن زمان معیارآن که او را عیار خواهد کرد
هوش مصنوعی: در آن زمان، شخصی که در نظر تو عیار و معیار دارد، قادر خواهد بود تا تو را با سنجشهایش شناسایی کند.
گوهری کو چو خود کند به مثالآن گهر کبدار خواهد کرد
هوش مصنوعی: هر که مانند خود جوهری ارزشمند ایجاد کند، به زودی خواهان سختی و چالش خواهد شد.
روی سرخی مادرش طلبدآنکه با اوش یار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آنکه برای مادرش آرزو دارد کسی را که با او دوستی کند یا عشق بورزد.
بیقرار آفریدهای در طبعکیست کش با قرار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آیا کسی وجود دارد که بتواند با شخصی بیقرار و پریشان که به صورت طبیعی اینگونه خلق شده است، آرامش بخش باشد؟
تا بینی که همچو هر سال اودر زمانه چه کار خواهد کرد
هوش مصنوعی: باید ببینی او در این سال چه اقداماتی خواهد داشت و چه تغییراتی را به وجود خواهد آورد.
در میان هوا ز جنبش خویشفلکی مستعار خواهد کرد
هوش مصنوعی: در فضای آسمان به دلیل حرکت خود، ستارهای غیرواقعی خواهد درخشید.
چون بنان محاسبش هر شاخگویی انجم شمار خواهد کرد
هوش مصنوعی: هرگز نگران نباش، زیرا زمانی که او حساب کارها را رسیدگی کند، هر گل یا شکوفهای که رشد کرده را به تعداد ستارهها خواهد شمرد.
بینی از وی دو مایهٔ ثنویچون دو سو آشکار خواهد کرد
هوش مصنوعی: وقتی او را ببینی، دو نتیجهٔ متفاوت از او قابل مشاهده خواهد بود.
گل او آن نکرد روز از نورکامشب او از شرار خواهد کرد
هوش مصنوعی: گل او در روز روشن نشکفته، اما امشب از آتش عشقش خواهد شکفت.
گوهری کو نگار نپذیردعالمی چون نگار خواهد کرد
هوش مصنوعی: جواهری که محبوب آن را نمیپذیرد، جهانی به زیبایی او خواهد ساخت.
جز وی از شمس همچو شمس از نورلیل را چون نهار خواهد کرد
هوش مصنوعی: جز او هیچکس مانند شمس نور شب را مانند روز روشن نخواهد کرد.
دو عرض کاندروست تف و شعاعبر سه جوهر نثار خواهد کرد
هوش مصنوعی: دو بحث در اینجا وجود دارد که به وسیلهی شعاع و گرما بر روی سه نوع ماده تاثیر خواهد گذاشت.
آبرا لعل پوش خواهد کردخاک را مشکبار خواهد کرد
هوش مصنوعی: باران، خاک را مانند لعل زیبا خواهد کرد و آن را خوشبو خواهد ساخت.
بر هوایی که سیم بارید ابرامشب او زربار خواهد کرد
هوش مصنوعی: امشب برای آسمانی که باران نقرهای بارید، خورشید درخشان خود را خواهد نمایاند.
از تن لالهپوش لولو پاشصد نهان آشکار خواهد کرد
هوش مصنوعی: از تن لالهپوش لولویی که درونش رازهایی پنهان است، صدها راز و حقیقت آشکار خواهد شد.
آشکاری کوهسار از رنگچون نهان بهار خواهد کرد
هوش مصنوعی: با نزدیک شدن به بهار، کوهها رنگ و زیبایی خود را نشان میدهند و جلوهای دلنشین و شگفتانگیز به طبیعت میبخشند.
کز نهیب بحار او فرداآسمان را بخار خواهد کرد
هوش مصنوعی: به دلیل شدت و تأثیرات ناشی از طوفان و هیاهوی طبیعت، فردا آسمان پر از بخار خواهد شد.
چشم بیدیدهٔ فلک را دوددیدهها همچو نار خواهد کرد
هوش مصنوعی: چشم بدون بینایی آسمان، چشمان پر از غبار را مانند آتش خواهد سوزاند.
بر آن آب و رنگ را از عکسچون می و کفته نار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آن چیزهایی که به صورت تصویر و رنگ و لعاب دیده میشوند، مانند میزیبا که رنگ و بویی دارد، میتواند تغییر کند و به شکل دیگری درآید.
افسر امهات و آبا رابر سر خود فسار خواهد کرد
هوش مصنوعی: او بر سر خود تاجی از افتخار و بزرگی خواهد گذاشت که نماد مقام و منزلت ancestors و مادرانش است.
ز آسمانها قلاده خواهد بستاز قمر گوشوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: از آسمانها زینتی از نورانیترین ماه خواهد آویخت و برای گوشها زینتی خواهد ساخت.
سخت سوی فلک همی پویدکار دیوانهوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که شخصی به طور دیوانهوار به دنبال رسیدن به اهداف خود است و تمام تلاشش را برای پیشرفت و دستیابی به آنچه در سر دارد میکند. او به راحتی تسلیم نمیشود و با انرژی و شتاب بالا به سوی آسمان و آینده میرود.
یا پدر زیر خاک میماندیا پسر اختیار خواهد کرد
هوش مصنوعی: یا پدر در زیر خاک میماند یا پسر به انتخاب خودش اقدام خواهد کرد.
یا ز تاثیر طبع خود بر گلچون سه عنصر جوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: شاید به خاطر ویژگیهای طبیعی خود، مانند گل، بتواند سه عنصر را در کنار هم قرار دهد.
مگر از بهر خوش دلی فضلاچرخ را تار و مار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که تنها به خاطر خوشحالی و رضایت افراد دانا، جهان را دگرگون کند؟
تا چو فخر دو کون در یکشبنه فلک را گذار خواهد کرد
هوش مصنوعی: در یک شب، او چنان خواهد درخشید که حتی آسمان نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
تا بر سعد اخترش از دوددیدهٔ نحس تار خواهد کرد
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستارهٔ خوشبختیاش تحت تاثیر بدبینی و منفی نگری محو شود.
تا نشان یافت رتبت خواجههمتش را شعار خواهد کرد
هوش مصنوعی: وقتی که کسی موقعیت و مقام خود را به دست آورد، به اوج قدرت و عظمت خود خواهد رسید و این وضعیت را به همه نشان خواهد داد.
ثقةالملک طاهر آنکه چو آبایزدش پایدار خواهد کرد
هوش مصنوعی: طاهر، که به عنوان امانتدار پادشاه شناخته میشود، به مانند آبی است که از طرف خداوند دائمی و پایدار خواهد بود.
وز پی اتفاق و انصافشآب از آتش سوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: پس از رخدادها و بر اساس انصاف، او آب را از آتش جدا خواهد کرد.
آب از امنش سپر شود آنراکه نهنگش شکار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب وقتی امن است که کسی قصد شکار نهنگ را نداشته باشد.
قوت آب عزم او چون چرخخاک را نامدار خواهد کرد
هوش مصنوعی: قدرت اراده او همانند نیروی آب، میتواند خاک را به نامی مشهور و شناختهشده تبدیل کند.
جوهر باد حزم او چون خاکآب را با قرار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب و خاک در کنار هم از دو عنصر متفاوت هستند، اما با درستی و صبر میتوانند یکدیگر را در کنار هم قرار دهند و هماهنگ شوند. این یعنی که با تلاش و پایداری، میتوان به یک نتیجه خوب دست یافت.
آن درختی که آب خشمش خورددان که آن شاخوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آن درختی که از آب خشم سیراب میشود، بدان که روزی به شاخ و برگ خواهد رسید و رشد خواهد کرد.
آب نظمش درخت فکرت رااز خرد بیخ و بار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آبِ نظم، درختِ فکر تو را از فهم و دانش غنی خواهد ساخت.
گلبنی را که آب عونش یافتدان که طبعش چنار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر گلی را که آب به آن رسید، بگیریم، بدان که آن گل به سمت چنار یعنی یک درخت بزرگ و مقاوم خواهد رفت. این نشاندهنده این است که شرایط مناسب باعث شکوفایی و رشد درختانی بزرگ خواهد شد.
آب گوهر شود در آن کانیکه ازو افتخار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب در جایی که گوهر ارزشمند وجود دارد، اهمیت و ارزش مییابد و به آن افتخار خواهد شد.
خواب را در دو چشم خلق از امنقوت کوکنار خواهد کرد
هوش مصنوعی: خواب در دو چشم مردم، ناشی از قدرت ایمنی کوکنار خواهد بود.
ای که تاثیر آب دولت توگل اعدات خار خواهد کرد
هوش مصنوعی: تو که با قدرت و تأثیر خود باعث بهبود اوضاع و حال و روز مردم میشوی، میتوانی حتی خارها را به گل تبدیل کنی و مشکلات را از بین ببری.
نعمتی را که بحرها نبردرزق تو خود دمار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر نعمتی را که دیگران نمیتوانند از آن بهره ببرند، از دست بدهی، در نهایت خودت آن را هدر خواهی داد و به مشکل خواهی خورد.
آب را تف طبعت از بس جودهمه زرین بخار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب به خاطر سخاوت و generosity تو، از شدت عطش به طلا تبدیل خواهد شد.
آتش خشمت آب دریا راهمچو آتش نزار خواهد کرد
هوش مصنوعی: خشم تو میتواند به اندازهای گسترش یابد که آب دریا را نیز به تب و تاب وادارد.
ایزد آن کلک را که لفظ تو یافتآتش آب خوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: خدای بزرگ آن کسی را که بتواند با زبان خود توصیف کند، در آتش و آب آزمایش خواهد کرد.
ز آب حیوان بقات چون شعرتهر زمان نو شعار خواهد کرد
هوش مصنوعی: از آب حیات، چون به توصل یابی، هرگاه که شعرت را بخوانی، دوباره شکوفا و تازه خواهد شد.
گردد آتش حصار امنش اگرآب را در حصار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر بخواهد آب را در محدوده خود نگه دارد، آتش امنیتش را به خطر میاندازد.
تا ز آب حرام عقل و سخنذات عیب و عوار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر از آب ناپاک بهره بگیریم، عقل و گفتار ما دچار نقص و مشکلات خواهند شد.
آب و آتش برای این مدحتبرد و گوهر فخار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب و آتش به خاطر این ستایش، به صفای خاصی خواهند رسید و مانند جواهر درخشانی خواهند شد.
ملک دنیا نخواهد آن کو راجود تو با یسار خواهد کرد
هوش مصنوعی: فرمانروایی دنیا به کسی تعلق نخواهد گرفت که توان بخشش و سخاوت تو را ندارد و تنها به ثروت و مال خود اتکا خواهد کرد.
دشمنت را چو آب اجل سوی مرگهم ز عرضش مهار خواهد کرد
هوش مصنوعی: دشمنت را مانند آب مرگ به سوی مرگ خواهد برد و از زمینش مهار خواهد کرد.
روزگار آب روی داد آن راکه برو روزگار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر روزگار به کسی روی بیاورد، نشانه آن است که زمانه با او خواهد بود و او از آن بهرهمند خواهد شد.
دشمنت زین سپس به عذر جوابخاک فرش عذار خواهد کرد
هوش مصنوعی: دشمنت از این پس به خاطر عذرخواهی، با ناز و تنبلی به تو پاسخ خواهد داد.
گر نه از بخت بد چو هر عاقلنالهها زار زار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر انسان از بدشانسی خود آگاه باشد، مانند دیگران که عاقل هستند، بهحال زار و ناله خواهد کرد.
آب جاه تو آنکسی خواهدکایزدش بختیار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آبروی تو را کسی خواهد داشت که سرنوشتش خوش باشد.
مهترا پا و سر در آب از شرمخویشتن را یسار خواهد کرد
هوش مصنوعی: مهرهدار در آب، از شرم خود به روی خود خواهد بزد.
چون کف از تف عمامه خواهد بستچون بط از آب ازار خواهد کرد
هوش مصنوعی: وقتی که سر و دست باید به آراستگی و زیبایی برسانی، مانند پرندهای که به آب دست نیاز دارد، باید با دقت عمل کنی.
آب من برده گیر اگر با منجود تو همچو پار خواهد کرد
هوش مصنوعی: اگر تو با من لطف و محبت کنی، من از مشکلات و سختیها عبور خواهم کرد.
آب آنراست نزد هر مهترچون نبرد او قمار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب متعلق به هر سرپرست است، اما اگر او به خطر بیفتد، قمار خواهد کرد.
آمدم چون پر آب آبله منتا دلت چختیار خواهد کرد
هوش مصنوعی: من به اینجا آمدهام تا به تو بگویم که اگر بخواهی، میتوانی به راحتی احساسات و عشقهای عمیق را تجربه کنی.
ای سنایی مبر تو آب از کارکت خرد حق گزار خواهد کرد
هوش مصنوعی: ای سنایی، نگران نباش، زیرا خرد و حکمت الهی یاریات میکند و تو را از مشکلات نجات میدهد.
غوطهها خورد باید اندر بحرهر که در در کنار خواهد کرد
هوش مصنوعی: هر کسی که میخواهد در کنار دریا زندگی کند، باید بتواند در آن غوطهور شود و با چالشهایش روبهرو شود.
کی بترسد ز زخم مار آنکوخویشتن یار غار خواهد کرد
هوش مصنوعی: هر کسی که به خود اطمینان دارد و از چالشها نمیترسد، هرگز از زخمهای خطرناک نمیهراسد و میتواند در سختیها همراه و یاور خود باشد.
آب دیده مریز کت خواجهبا ضیاع و عقار خواهد کرد
هوش مصنوعی: آب چشم خود را نریز، چون خواجه با اموال و زمینهایش به زودی به خواستهاش خواهد رسید.
آب را گرچه میل زی پستیستنظم تو کار نار خواهد کرد
هوش مصنوعی: هرچند آب از نظر سطحی به پایین میل دارد، اما نظم و ترتیب تو باعث خواهد شد که این وضعیت تغییر کند و به هنر و زیبایی برسد.
تافته گردد آنکه بی اقبالنام خود یادگار خواهد کرد
هوش مصنوعی: کسی که از خوششانسی برخوردار نیست، تلاش میکند تا نام خود را در تاریخ ثبت کند.
رنجکی بیند آنکه بیکشتیبحر اخضر گذار خواهد کرد
هوش مصنوعی: کسی که بدون داشتن وسیلهای مناسب برای عبور از دریا به سفر میرود، دچار سختی و رنج میشود.
تا ز تاثیر نه فلک چار اصلکار کردست و کار خواهد کرد
هوش مصنوعی: تا زمانی که تأثیرات آسمانی و چهار اصل وجود دارد، کارها هم انجام میشود و ادامه خواهد داشت.
سرورا سرفراز کت نه چرخافسر هر چهار خواهد کرد
هوش مصنوعی: سروار با شکوه به قدری بلند مرتبه است که هر چهار سوی آسمان را تحت تأثیر خود قرار خواهد داد.
ز آبها تا بخار خواهد خواستبادها تا غبار خواهد کرد
هوش مصنوعی: از آبها بخار ایجاد میشود و بادها پس از آن گرد و غبار تولید میکنند.
شادمان زی که در بقات سدهاین چنین صدهزار خواهد کرد
هوش مصنوعی: شاد باش که در این باغ، درختان با شگفتی و زیبایی خواهند رویید و محصولات فراوانی خواهند داشت.