قصیدهٔ شمارهٔ ۱۵۸ - از زبان منجم ماوراء النهر که تقویم آورده بود گفته‌است
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و تمجید از شخصی با موقعیت بالا، مانند امیر یا پادشاه، پرداخته و او را به عنوان حامی و راهنمای مردم در مسائل دینی و دنیوی معرفی می‌کند. شاعر به قدرت و حکمت این شخص اشاره می‌کند و او را به عنوان منبع مطمئنی برای راهنمایی و هدایت جامعه در امور مختلف توصیف می‌نماید. همچنین، شاعر به مقایسه مفاهیم مختلف، مانند تقویم و سرکه و انگبین، می‌پردازد تا نشان دهد چگونه تأثیرات مثبت و منفی در زندگی انسان‌ها وجود دارد. در نهایت، بیان می‌شود که نیاز به اتحاد و نیکی در بین افراد جامعه وجود دارد و اهمیت دوری از اندیشه‌های منفی و ایجاد فضایی مثبت و سازنده در زندگی تأکید می‌شود.
ای امین شاه و سلطان و امیر ملک و دینزبدهٔ دور زمانی عمدهٔ روی زمین
هوش مصنوعی: ای معتبر و مورد اعتماد در میان پادشاهان و فرمانروایان، تو برترین و برجستهترین فرد در این دوران هستی و مهمترین شخص در دنیا به شمار میروی.
خلق را در دین و دنیا از برای مصلحتعروةالوثقی تویی امروز و هم حبل‌المتین
هوش مصنوعی: تو امروز، در دین و دنیا، مصلحت مردم را تأمین میکنی و برای آنان به مانند رشته محکم و استواری هستی که آنها را به هم مربوط میسازد.
بر تو غیب آسمان چون عیب عالم ظاهرستزان که چون عقلی و جان هم پیشوا و هم پیش بین
هوش مصنوعی: آسمان و جهان به تو فهمیده و واضح هستند، زیرا که تو هم عقل و هم جان را در خود داری و همواره میتوانی پیشگام و بیننده باشی.
نی بدن آوردم این تقویم تا ز احکام اوبازدانی راز گردون در شهور و در سنین
هوش مصنوعی: من این تقویم را به وجود آوردم تا از احکام آن آگاه شوی و رازهای آسمان را در ماهها و در سالها بشناسی.
من نکو دانم که پیش رای تو نقاش وهمنقش کردست این همه احکام در لوح یقین
هوش مصنوعی: من خوب میدانم که نقاش خیال، تمام این قوانین را بر لوح یقین نگاشته است و اینها تنها تصورات تو هستند.
زان وسیلت ساختم خود را وگر نز روی عقلبر لب دجله بنفروشد کس آب پارگین
هوش مصنوعی: به واسطه آن وسایل، خودم را ساختم و اگر به عقل خود تکیه نکنم، مانند کسی هستم که نمیتواند از روی دجله، آب تمیزی به دست آورد.
گر یکی تقویم داری گو دو باش از بهر آنکهر کجا نوشک نشاید هم نشاید انگبین
هوش مصنوعی: اگر یک تقویم داری، بگو که دو تا باشد؛ زیرا هر جا که نوشک درختی به ثمر نمینشیند، شیرینی هم نباید انتظار داشت.
خواجه را اندر خزان بل تا دو باشد بوستانغر چه را در مهرگان بل تا دو باشد پوستین
هوش مصنوعی: شخصی که در سرمای زمستان به سر میبرد، نمیتواند به بهار و زیباییهای آن فکر کند. در روزهای مهرگان هم که زمان جشن و خوشی است، نمیتوان از سختیهای زندگی غافل شد. در واقع، در هر زمانی، انسان باید با چالشها و دشواریهای خود کنار بیاید و از زیباییها لذت ببرد.
بر سپهر تو چه تنگی کرده باشد آفتابدر بهشت تو چه رحمت کرده باشد حور عین
هوش مصنوعی: آفتاب چه بر تنگی آسمان تو تاثیر گذاشته است، در حالی که حور عین (فرشتگان بهشتی) در بهشت تو چه رحمت و نعمت بینظیری را هدیه دادهاند.
ماوراء النهری و صفرایی تواند این طایفهخاصه چون باشند با صفرا و سودا همنشین
هوش مصنوعی: این گروه خاص که در آن سوی رودخانه زندگی میکنند، به دلیل ویژگیهای خود میتوانند با صفرا و سودا همراه شوند.
این چنین صفرا ز سرکه و انگبین کی به شودکانگبین از مستعان سازی و سرکه از مستعین
هوش مصنوعی: اینطور که معلوم است، ترکیبهایی از سرکه و عسل نمیتوانند به همدیگر برسنند، چون عسل به ما کمک می‌کند و سرکه نیاز به کمک دارد.
سرکه اینجا طبع من شد انگبین احسان تومن چو در سرکه فزودم تو مکن کم ز انگبین
هوش مصنوعی: من با طبع خود مانند سرکه شدهام، در حالی که احسان تو همچون عسل است. من در این سرکه بیشتر شدم، اما تو همچنان عسل خود را با کم کردن از آن کم نکن.
شین دین اندر غریبی از همه رسواترستباز خر یک ره مرااز شین دین ای زین دین
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به شکایت از شرایط دشوار خود در دیار غریبی می‌پردازد. او احساس می‌کند که اصول و آموزههای دینش در این شرایط سخت، بیشتر به چشم میآید و او را بارزتر از دیگران میسازد. در نهایت، او از یک راهنما درخواست می‌کند تا او را در این مسیر همراهی کند و به او کمک کند تا از این وضعیت خارج شود.
تا یمین‌ست و یسار اندر بزرگی و شرفیمن بادت بر یسار و یسر بادت بر یمین
هوش مصنوعی: در زندگی، تا زمانی که راست و چپ در بزرگمنشی و افتخار وجود دارد، امیدوارم خوشبختی به سمت چپ و سعادت به سمت راست تو بیفتد.