بخش ۶۲ - المثل فی الخشوع و حضور القلب فی الصّلوة قصّة امیرالمؤمنین علیه‌السّلام
هوش مصنوعی: در این شعر، درباره‌ی حادثه‌ای از زندگی حضرت علی (ع) در میدان نبرد صحبت می‌شود. ایشان پس از زخمی شدن و وجود پیکان در پایش، تصمیم می‌گیرد که تا پایان نماز صبر کند و سپس زخم را درمان کند. بعد از نماز، خداوند به علی (ع) می‌گوید که او در هنگام نماز از درد بی‌خبر بوده است و این امر او را به فکر واداشته است.
ضمناً، شاعر بر اهمیت روحانی و خلوص در نماز تأکید می‌کند و می‌گوید که نماز باید با صدق و خشوع باشد تا اثر گذار باشد. او به انسان‌ها توصیه می‌کند از عادات خشک دوری کنند و به معنای حقیقی عبادت برسند. در نهایت، بر این موضوع تأکید می‌شود که انسان باید به جستجوی حق و حقیقت بپردازد و نه فقط به ظواهر دینی.
در اُحد میر حیدر کرّاریافت زخمی قوی در آن پیکار
هوش مصنوعی: در جنگ اُحد، حیدر کرّار (امام علی علیهالسلام) زخمی نیرومند به دست آورد.
ماند پیکان تیر در پایشاقتضا کرد آن زمان رایش
هوش مصنوعی: پیکان تیر در پایش مانده بود و این شرایط باعث شد که در آن زمان به فکر رهایی خود بیفتد.
که برون آرد از قدم پیکانکه همان بود مرورا درمان
هوش مصنوعی: کسی که از قدم خود تیر را به بیرون روانه می‌کند، همان است که درمان مسیر را میشناسد.
زود مرد جرایحی چو بدیدگفت باید به تیغ باز برید
هوش مصنوعی: به محض اینکه مرد زخمهایی را مشاهده کرد، گفت باید با شمشیر دوباره آنها را ببرید.
تا که پیکان مگر پدید آیدبستهٔ زخم را کلید آید
هوش مصنوعی: تا زمانی که پیکان به هدف نرسد، زخم بسته نمیشود و راهی برای بهبودی وجود ندارد.
هیچ طاقت نداشت بادمِ گازگفت بگذار تا بوقت نماز
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتوانست در شرایطی که باد در حال وزیدن بود، صبر کند و میگفت بگذار همه چیز تا زمان نماز آماده شود.
چون شد اندر نماز حجّامشببرید آن لطیف اندامش
هوش مصنوعی: وقتی که در نماز ایستاده بود، آن اندام نرم و زیبا را برید.
جمله پیکان ازو برون آوردو او شده بی‌خبر ز ناله و درد
هوش مصنوعی: همه چیز از او خارج شد و او از ناله و درد بی‌خبر مانده است.
چون برون آمد از نماز علیآن مر او را خدای خوانده ولی
هوش مصنوعی: وقتی علی از نماز خارج شد، خدا او را به عنوان ولی خود نامید.
گفت کمتر شد آن اَلم چونستوز چه جای نماز پُر خونست
هوش مصنوعی: گفتند این درد و رنج چطور کمتر شده است و چرا جای نماز اینقدر پر از خون است؟
گفت با او جمال عصر حسینآن بر اولاد مصطفی شده زَیْن
هوش مصنوعی: او گفت که زیبایی عصر حسین بر نسل پیامبر (مصطفی) جلوهگر شده است.
گفت چون در نماز رفتی توبرِ ایزد فراز رفتی تو
هوش مصنوعی: وقتی که در نماز میروی، به سوی خداوند بالا میروی.
کرد پیکان برون ز تو حجامباز نا داه از نماز سلام
هوش مصنوعی: حجام به تیر زدن مشغول است، گویی که از تو بیرون آمده است، اما فراموش کرده است که از نماز سلام کند.
گفت حیدر به خالق الاکبرکه مرا زین اَلم نبود خبر
هوش مصنوعی: حیدر به خداوند بزرگ گفت که من از این درد و رنج اطلاعی نداشتم.
ای شده در نماز بس معروفبه عبادت برِ کسان موصوف
هوش مصنوعی: ای کسی که در نماز و عبادت، در میان دیگران شهرت یافتهای و توصیف میشوی.
این‌چنین کن نماز و شرح بدانورنه برخیز و خیره ریش ملان
هوش مصنوعی: نماز را اینگونه بخوان و معنا و حقیقت آن را بفهم، وگرنه بلند شو و به بیجهت و ناامیدانه به مسائل بیاساس نپرداز.
چون تو با صدق در نماز آییبا همه کام خویش باز آیی
هوش مصنوعی: زمانی که با اخلاص و باشکوه در نماز حاضر میشوی، با تمامی وجود و خواستههایت به آرامش میرسی.
ور تو بی‌صدق صد سلام کنینیستی پخته کار خام کنی
هوش مصنوعی: اگر بدون صداقت و از روی تظاهر سلام کنی، در واقع کار بیهودهای انجام دادهای و هنوز در کارهای خود ناپخته هستی.
یک سلامت دو صَد سلام ارزدسجدهٔ صدق صد قیام ارزد
هوش مصنوعی: یک سلام واقعی به اندازهی صد سلام اهمیت دارد و سجدهای همراه با صداقت به اندازهی صد قیام ارزشمند است.
کان نمازی که عادتی باشدخاک باشد که باد برپاشد
هوش مصنوعی: نمازی که به عادت انجام شود، همچون خاکی است که باد آن را پخش می‌کند و هیچ ثباتی ندارد.
اندرین ره نماز روحانیآن به آید که خشک جنبانی
هوش مصنوعی: در این مسیر، نماز روحانی و معنوی زمانی به درستی انجام می‌شود که با دل و جان و بدون هیچگونه ناپاکی و تصنعی باشد.
جان گدازد نماز بار خدایخشک جنبان بود همیشه گدای
هوش مصنوعی: دل برای نماز و عبادت خدا همیشه به شدت میسوزد و این نشاندهنده آن است که فردی همواره در حال تضرع و بندگی برای پروردگارش است.
بود از روی جهل و نااهلیچون بجوید طریق بوجهلی
هوش مصنوعی: انسانی که از روی نادانی و نابلدی به دنبال راهی میگردد، در واقع در جهل و ناآگاهی خود بیشتر غرق می‌شود.
گرت باید که مرد باشی مردخشک بگذار و گردِ دریا گرد
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مردی واقعی باشی، باید از تعلقات و محدودیتهای خشک و بیروح دست برداری و آزادی و شور زندگی را بپذیری.
گرت نبوَد ز بحر دُرّ خوشابهم تو دانی که در نمانی از آب
هوش مصنوعی: اگر تو دریا از مروارید خوشمزهای نداشته باشی، خودت میدانی که از آب دور نمیمانی.
چنگ در راه حق زن ای سرهنگگرت نبود مراد نبود ننگ
هوش مصنوعی: ای سرهنگ، اگر در مسیر حق گام برمیداری، به چنگ زدن و جنگیدن ادامه بده، زیرا اگر هدف و مقصودت را نداشته باشی، شرم و ننگی بر تو نخواهد بود.
مرد کز آب و خاک دارد عاربه هوا بر نشیند آتش‌وار
هوش مصنوعی: مردی که از منبع طبیعی خود، یعنی آب و خاک، خجالت میکشد و به آسمان صعود می‌کند، مانند آتش است که به سوی بالا میرود.
کله آسمان منه بر سرتا بیابی ز جبرئیل افسر
هوش مصنوعی: تمام آسمان را بر سر میگذارم تا از جبرئیل تاجی بگیری.
تاج گردد ترا کلاه مَلَکباشگونه شود کلاه فلک
هوش مصنوعی: به جایی خواهی رسید که مانند تاج بر سر خود، شکوه و مقام را احساس خواهی کرد و کلاهی که بر سرت میگذاری، نماد عظمت آسمان خواهد بود.
تا بدانی حق از هوا و هوسکین همه هیچ نیست زی تو و بس
هوش مصنوعی: برای این که متوجه شوی حق از خواستههای نفسانی چه تفاوتی دارد، باید بدانید که همه این مسائل به خودت مربوط می‌شود و ارزش چندانی ندارد.
عدمت چون وجود یکسانستهرچه تو خواستی همه آنست
هوش مصنوعی: وجود و عدم در نظر تو یکی است و هرچه تو آرزو کنی، همان است که وجود دارد.