بخش ۶۷ - فی تأدیب صببان المکتب و صفة الجنّة والنّار
هوش مصنوعی: در این شعر به اهمیت یادگیری و آموزش در کودکان اشاره شده است. شاعر از معلمان و بزرگترها میخواهد که در آموزش کودکان صبوری و مهربانی به خرج دهند و از تنبیه و بیرحمی پرهیز کنند. اگر کودک در یادگیری کوتاهی کرد، باید با محبت و لطافت به او نزدیک شوند و او را تشویق کنند. همچنین یادآوری میکند که جهل و نادانی عواقب بدی دارد و تنها با شناخت و آگاهی به سعادت و بهشت میتوان دست یافت. در نهایت، بر اهمیت توجه به کتابهای انبیا و دوری از جهل تأکید میکند.
از پی راه حق کم از کودکنتوان بودن ای کم از یک یک
هوش مصنوعی: در پی یافتن حقیقت، نباید از کودکان کمتر عمل کرد، زیرا هر یک از آنها ممکن است درسی بزرگ را به ما بیاموزند.
گر در آموختن کند تقصیرهرچه خواهد سبک ز وی بپذیر
هوش مصنوعی: اگر در یادگیری قصوری صورت گیرد، هر چه میخواهد از او با طیب خاطر بپذیر.
به تلطّف بدار و بنوازشخیره در انتظار مگدازش
هوش مصنوعی: با مهربانی و نرمی کنارش باش و با محبت او را نوازش کن، و در انتظار لحظهای با شگفتی به او بنگر.
در کنارش نه آن زمان کاکاتا شود راضی و مکنش جفا
هوش مصنوعی: کنار او نباش تا زمانی که او راضی شود و به او آسیب نرسان.
در نمازش نه آن زمان کانجاتا شود سرخ چهرهاش چو لکا
هوش مصنوعی: در نماز او زمانی که به سجده میرود، چهرهاش به سرخی میگراید، مانند رنگ لکا (که نماد سرخی است).
ور نخواند بخواه زود دوالگوشهایش بگیر و سخت بمال
هوش مصنوعی: اگر او نخواند، سریعاً از دو طرف گوشهایش بگیر و محکم فشار بده.
به معلم نمای تهدیدشتا بود گوشمال تمهیدش
هوش مصنوعی: به معلم نشان بده که از او میترسی، تا برای رفتارهایش برنامهریزی و آمادهسازی کند.
بند و حبسش کند به خانهٔ موشمیر موشان کند فشرده گلوش
هوش مصنوعی: اگر کسی را در بند و زندان بیندازند، مانند موشی در خانهاش، او به شدت تحت فشار و خفقان قرار میگیرد.
در ره آخرت ز بهر شنودکمتر از کودکی نشاید بود
هوش مصنوعی: در مسیر آخرت، به خاطر یادگیری، نباید کمتر از یک کودک کنجکاو و شنوا باشید.
خلد کاکای تست هان بشتاببه دو رکعت بهشت را دریاب
هوش مصنوعی: بهشت فقط مال توست، پس سریع باش و دو رکعت نماز بخوان تا بهشت را به دست بیاوری.
ورنه شد موشخانه دوزخِ تودر ره آن سرای برزخِ تو
هوش مصنوعی: اگر جلوتر بروی و به آخرت نرسی، دوزخ تو همچون پناهگاهی برای موشها میشود و سرای برزخ تو نیز به خطر میافتد.
رو به کتّاب انبیا یک چندبر خود این جهل و این ستم مپسند
هوش مصنوعی: بر خود این نادانی و ظلم را پسند نکن و به آموزگاران پیامبران روی کن.
لوحی از شرح انبیا برخوانچون ندانی برو بخوان و بدان
هوش مصنوعی: اگر شرح حال پیامبران را نمیدانی، بهتر است بروی و آن را بخوانی و یاد بگیری.
تا مگر یار انبیا گردیزین جهالت مگر جدا گردی
هوش مصنوعی: به امید اینکه با ترک جهل و نادانی، به جمع انبیا و پیشوایان الهی بپیوندی.
در جهان خراب پر ز ضرراز جهالت مدان تو هیچ بتر
هوش مصنوعی: در دنیای پر آسیب و خراب، به سبب نادانی، نباید از هیچ چیزی هراسی به دل راه بدهی.