بخش ۷۹ - فی الحذر عن‌القدر
هوش مصنوعی: این متن درباره تقدیر و قضا و قدر الهی است. شاعر بیان می‌کند که انسان‌ها معمولاً از سرنوشت خود می‌هراسند، اما باید بدانند که تقدیر الهی همچون ساز و چنگی است که در دست خداوند قرار دارد و او بر اساس دانایی و حکمتش، فرمان می‌دهد. هرچه پیش آید، بر اساس حکم اوست. انسان‌هایی که با خداوند ارتباط خوبی دارند، بر تقدیر خود صبر می‌کنند و در برابر بلاها و سختی‌ها صبر و شکرگزارند. نهایتاً، همه چیز در دست خداست و آنچه می‌آید، تنها عطا و رحمتی از سوی اوست.
بندگان را که از قدر حذر استآن نه زیشان که آن هم از قدر است
هوش مصنوعی: بندگان را که از مقام و ارزش خود دوری میورزند، این دوری به خاطر خود آنها نیست، بلکه به خاطر مقام و ارزشی است که دارند و از آن غافلند.
قدر و تقدیر او نهاد چو چنگکه شناسد همی ز نام و ز ننگ
هوش مصنوعی: سرنوشت و تقدیر او بهگونهای است که مانند چنگی عمل می‌کند؛ یعنی ویژگیها و نشانههای فرد، چه خوب و چه بد، بهخوبی شناخته میشوند.
زان چو بربط به هر خیال همیخفته نالد ز گوشمال همی
هوش مصنوعی: از آن بربط (ساز موسیقی) هر خیالی در ذهن خفته، نالهای سر می‌دهد که گویی در حال تنبیه است.
پیش دیوانِ حکم او جز مردشکر سیلی حق که داند کرد
هوش مصنوعی: در محضر دیوان عدل او، تنها کسی که میداند حق را چه طور باید پذیرفت، مردی است که از روی شکر و سپاس در برابر تقدیر و اتفاقات زندگی میایستد.
سنگ خواران حکم چو سنداننزنند از برای جان دندان
هوش مصنوعی: خود را به سادگی به خطر نندازید، زیرا افرادی که خوار و ذلیل هستند، مانند چیزی که در زیر یک سندان قرار دارد، هیچ ارزشی ندارند و بیرحمی می‌کنند. پس برای حفظ جان خود باید با احتیاط رفتار کرد و از هرگونه خطر دوری جست.
که کند با قضای او آهیجز فرومایه‌ای و گمراهی
هوش مصنوعی: کسی که با تقدیر او سازگار نباشد، فقط دلشکستگی و انحراف برایش به دنبال خواهد داشت.
آه تو با قضای او باد استبا قضایش دل تو ناشاد است
هوش مصنوعی: ناله و آه تو به سرنوشت او مربوط میشود و به همین خاطر دل تو از حال او ناراحت است.
با قضا مر ترا چو نیست رضانشناسی خدای را به خدا
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت تو با رضایت همراه نیست، به هیچ وجه نمیتوانی خدا را بشناسی.
کو در این راه کردنی کردنکه تواند قفای او خوردن
هوش مصنوعی: کسی که در این مسیر میخواهد تلاش کند، باید بداند که ممکن است با مشکلات و چالشهایی مواجه شود.
کردنی بایدت عزازیلیتا زند دست لعنتش سیلی
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام و منزلت بزرگ، باید کارهای شایستهای انجام دهی تا بتوانی بر دشواریها و زشتیها غلبه کنی.
سیلی کز دو دست دوست خوریهمچو بادام بی دو پوست خوری
هوش مصنوعی: اگر از دوستی ضربهای بخوری، مانند بادامی خواهی بود که بدون اینکه پوستش را بکنند، تناول میکنی.
گردنانی که با خدای خوشندحکم را بُختیان بارکشند
هوش مصنوعی: کسانی که با خداوند توافق و هماهنگی دارند، به راحتی از بار مشکلات و مسئولیتها عبور می‌کنند.
چون چراغند اگرچه در بندندزانکه جان می‌کنند و می‌خندند
هوش مصنوعی: اگرچه در زندان هستند، اما مانند چراغی میدرخشند و با زندگی و شادی روح خود را زنده نگه میدارند.
هر بلایی که دل نماید از اوگر یکی ور هزار شاید از او
هوش مصنوعی: هر مشکل و سختی که دل انسان بخواهد، چه زیاد و چه کم، از همان دل نشأت میگیرد.
حکم و تقدیر او بلا نبوَدهرچه آید به جز عطا نبوَد
هوش مصنوعی: هر چه در دنیا رخ می‌دهد، نتیجهٔ ارادهٔ اوست و هیچ چیزی جز لطف و نعمت او نیست.