بخش ۲۵ - صفت جنگ جَمل
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به روایت نبردی بین لشکر امام علی (ع) و معاویه می‌پردازد. معاویه که با شکست مواجه می‌شود، به بغداد فرار می‌کند و در این حال خون‌های بی‌گناهی ریخته می‌شود. امام علی (ع) در جلسه‌ای پیروزی‌های خود را بر لشکر معاویه یادآور می‌شود و می‌خواهد با رعایت عفت و گذشت با او برخورد کند. در نهایت، به پیروزی حیدر (امام علی) اشاره می‌شود که بعدا به شهادت می‌رسد. همچنین، شاعر به صحبت درباره بدی‌ها و تهدیدهایی که به امام علی (ع) می‌شود، می‌پردازد و می‌گوید که کسانی که به او بدی کرده‌اند در واقع به خودشان آسیب می‌زنند. این متن در قالب شعر، نگاهی به وقایع تاریخی و اخلاقی فعالیت‌های نیک و بد در جنگ‌ها دارد.
در جمل چون معاویه بگریختخون ناحق بسی به خیره بریخت
هوش مصنوعی: در میدان جنگ، همچون معاویه از روی ترس فرار کرد، و خون‌های بیگناه زیادی به ناحق بر زمین ریخت.
شد هزیمت به جانب بغدادگشته از فعل زشت خود ناشاد
هوش مصنوعی: به سمت بغداد شکست خورده، به خاطر عمل زشت خود دیگر خوشحال نیست.
سرِ احرار حیدر کرّارسرفراز مهاجر و انصار
هوش مصنوعی: سرهای آزادگان تحت رهبری حیدر کرّار است و این امر موجبات افتخار مهاجران و انصار را فراهم کرده است.
چون مصاف معاویه بشکستیافت بر لشکر معاویه دست
هوش مصنوعی: وقتی که جنگ با معاویه پیروزی به دست آورد، توانست بر سپاه او تسلط پیدا کند.
جملِ آن ستیزه را پی کردبرگ و ساز معاویه فی کرد
هوش مصنوعی: تمام آن دشمنیها را با ترفندها و تدبیرهای معاویه، آرامش و سامان بخشید.
هودج زن به خاک تیره فتادوز خجالت نقاب رخ نگشاد
هوش مصنوعی: زن در هودج به زمین افتاد و از شرم، صورتش را نپوشاند.
گفت بد کرده‌ام امانم دهوز ترحّم کنون زمانم ده
هوش مصنوعی: می‌گوید که اشتباهی انجام دادهام و از تو درخواست کمک دارم؛ به من رحم کن و فرصتی برای جبران به من بده.
چون بدیدند زود برگشتنددر خوی و خون ورا نیاغشتند
هوش مصنوعی: زمانی که آن را دیدند، به سرعت برگشتند و به ذات و خون خود برگشتند و با او درگیر نشدند.
خواند حیدر برادرش را زودجملهٔ حالها روا بنمود
هوش مصنوعی: حیدر به سرعت برادرش را صدا زد و تمام وضعیتها و حالاتی که وجود داشت را به او نشان داد.
رفت زی او محمّدِ بوبکرآن همه صدق و فارغ از همه مکر
هوش مصنوعی: محمد، دوست نزدیک ابوبکر، با صداقت و خلوص نیت خود به راهی رفت که از همه نیرنگها و فریبها برکنار بود.
پس برآهیخت تیغ تا بزندگفت حیدر مکن که کس نکند
هوش مصنوعی: پس شمشیر را بالا آورد تا ضربهای بزند، اما گفت حیدر اقدام نکن که کسی جرأت ندارد.
عفو کن تا به سوی خانه رودبعد از این کارهای بد نکند
هوش مصنوعی: ببخش تا او به خانه برگردد و بعد از این، کارهای بدی انجام ندهد.
برگرفتش محمّد از سرِ راهجمله لشکر شده ز کار آگاه
هوش مصنوعی: محمّد از بیراهه، همگی لشکریان را متوجه کارهای خود کرد و آگاه ساخت.
به سوی مکه زود بفرستاددر تواضع محلّ او بنهاد
هوش مصنوعی: با احترام و تواضع، او را به سمت مکه فرستاد و در آنجا مقام و جایگاه او را قرار داد.
با هزاران خجالت و تشویررفت زی مکه جفت گُرم و زحیر
هوش مصنوعی: با هزاران شرمندگی و زحمت، به همراه جفتش راهی مکه شد.
عاقبت هم به دست آن یاغیشد شهید و بکشتش آن طاغی
هوش مصنوعی: سرانجام، آن فرد سرکش به دست طاغی کشته شد و به شهادت رسید.
آنکه با جفتِ مصطفی زینسانبد کند مر ورا به مرد مخوان
هوش مصنوعی: آن کسی که با پیامبر (مصطفی) اینطور بد رفتار کند، او را نباید انسان نامید.
چون ازاین گشت فارغ آن بدمردقصد جان امیر حیدر کرد
هوش مصنوعی: پس از اینکه از این مشکل خلاص شد، آن بدآمد به جان امیر حیدر حملهور شد.
تا برآورد زو به حیله دمارتو مر این شخص را به مرد مدار
هوش مصنوعی: شخصی با تدبیر و فریب خود می‌خواهد تو را به زحمت و دشواری بیندازد، اما باید احتیاط کنی و به او اجازه ندهی که به اهدافش برسد.
پسرِ هند اگر بدو بد کردآن بدی دان که جمله با خود کرد
هوش مصنوعی: اگر پسرِ هند به تو بدی کرد، بدان که او در واقع بدی را به خودش کرده است.
چه زیان آفتاب را از ابرکی شود جفت با مسلمان گبر
هوش مصنوعی: وقتی که آفتاب زیر ابر پنهان می‌شود، هیچ زیانی به آن نمیرسد. همچنین، هیچ ارتباطی بین مسلمان و کافر وجود ندارد.