بخش ۲۴ - اندر نقص دنیا گوید
هوش مصنوعی: این متن شعری است درباره دوستی، فریب و خطر در زندگی. شاعر به این نکته اشاره دارد که زندگی پر از حرص و طمع است، و باید مراقب بود که از دست عزیزان جدا نشویم. به ازای بدی‌ها باید با نیکی مقابله کنیم و از آسیب رساندن به دیگران پرهیز کنیم. همچنین، اشاره به تقابلی بین خوبی و بدی، و نیاز به انتخاب درست در شرایط دشوار دارد. در نهایت، شاعر تاکید می‌کند که باید با حکمت و تدبیر عمل کرد تا از خطرات و خیانت‌ها دور بمانیم.
دنیی ارچه ز حرص دلبر تستدست زی او مبر که مادرِِ تست
هوش مصنوعی: دنیای تو هرچقدر که به خاطر عشق معشوقت باشد، از او دست نکش، چون او همان مادر توست.
گر نه‌ای گبر پس به خوش سخنیشمادرِ تست چون کنی به زنیش
هوش مصنوعی: اگر تو زرتشتی نیستی، پس چرا مادر تو با نیکویی سخن میگوید؟ چگونه میتوانی او را همسر خود کنی؟
همچو قرعه برای فالش دارگه بیندازش و گهی بردار
هوش مصنوعی: مانند قرعهای که برای قمار به کار میرود، گاهی او را روی زمین بگذار و گاهی از زمین بردار.
گرچه گزدم ز نیش بگزایددارویی را همت به کار آید
هوش مصنوعی: اگرچه از زهر نیش گزنده رنج میبرم، اما در تلاش برای درمان آن هستم.
مار اگرچه به خاصیت بدخوستپاسبانِ درخت صندل اوست
هوش مصنوعی: اگرچه مار ذاتاً خطرناک و بد ذات است، اما در عین حال نگهبان درخت صندل است.
چون ز بانگ سگان شوی دلتنگسنگ برگیر و ده سگان را سنگ
هوش مصنوعی: وقتی صدای سگها تو را آزار میدهد و ناراحتت می‌کند، سنگی بردار و به سمت آنها پرتاب کن تا ساکت شوند.
وآن سگی را که کرد پای افگارنان بی‌سوزنش مده زنهار
هوش مصنوعی: سگی را که پایش در زنجیر و مانع است، به او غذا نده؛ مراقب باش که به او آسیب نرسانی.
مورکی را اگر بیازاریچیره گردی به ظلم و خون‌خواری
هوش مصنوعی: اگر به یک مورچه آسیبی برسانی، بر ظلم و ستم خود تسلط مییابی و دچار خونریزی میگردی.
از پی رستن از سرای خسانحیله کن لیک بد به کس مرسان
هوش مصنوعی: برای رهایی از محیط و زندگی کسانی که پایینتر از تو هستند، تدبیر و نقشهای بکش، اما هرگز به کسی آسیبی نرسان.
با خسان خود نشست و خاست مکنقطع کردن ز خس رواست مکن
هوش مصنوعی: با افراد نالایق نشست و برخاست نکن، زیرا قطع رابطه با چنین افرادی درست نیست.
پس اگر ناگهی درافتادیسازگاری بهست و دل شادی
هوش مصنوعی: اگر ناگهان به وضعیتی سخت مواجه شدی، بهتر است که با آن سازگار شوی و دل را شاد نگهداری.
باش بر دست راست همچو بهشتدوزخ از دست چپ شناس و کنشت
هوش مصنوعی: درست همانند بهشت که در سمت راست قرار دارد، از جهنم که در سمت چپ است آگاه باش و آن را بشناس.
باز بر دست راست رَو چونانبافر و دست دست دستان مان
هوش مصنوعی: به جلو برو و مانند یک حلال مشکلات عمل کن، در حالی که از تواناییهای خود استفاده میکنی.
راست بر دست راست رَو رستیورنه کج رَو چو عهد بشکستی
هوش مصنوعی: اگر بر راه راست و درست قدم بگذاری، به هدف میرسی؛ اما اگر راهی کج را انتخاب کنی، به خاطر شکستن عهد و پیمان، به مقصد نخواهی رسید.
من ندیدم سلامتی ز خسانگر تو دیدی سلام من برسان
هوش مصنوعی: من سلامتی را از افراد بدندیش ندیدم، اگر تو این را دیدی، سلام من را به آنها برسان.
چون ترا گشت نوش وحدت بیشبده آن نوش را به حدّت نیش
هوش مصنوعی: وقتی که اتحاد و یکی شدن تو را سرمست کرد، آن سرمستی را با شدت و قدرتی فراتر از یک نیش به دیگران منتقل کن.