بخش ۳۴ - التمثّل فی صفة‌الانسان
هوش مصنوعی: در این شعر، فردی به قاضی مراجعه می‌کند تا به شکایتش پاسخ دهد و خصمش را راضی کند. قاضی متوجه می‌شود که گواهی‌دهنده از محل خود و شخصیت‌های معروف مثل فرزدق بی‌خبر است. قاضی به او می‌گوید که چطور می‌تواند شهادتش را قبول کند در حالی که از فضایل خود آگاه نیست. او به گواه می‌فهماند که اگر می‌خواهد در مسیر درست حرکت کند، باید آگاه باشد و از نعمت‌های زندگی شکرگزاری کند، چرا که در دینی رشد کرده و به ایمان نزدیک است و از زخم‌های کفر دور است. در نهایت، قاضی به او می‌آموزد که برای درک عمیق‌تر باید دانش بیشتری کسب کند.
آن شنیدی که رفت زی قاضیتا کند خصم خویش را راضی
هوش مصنوعی: آن شخصی را دیدی که به قاضی رفت تا بتواند مشکل و دعوای خود را حل کند و طرف مقابل را راضی کند.
بود مردی در آن میانه گواهکه ز آبادی خود نبود آگاه
هوش مصنوعی: در میان آنها مردی بود که از وضعیت و پیشرفت آبادانی خود بی‌خبر بود.
چون گواهی بداد قاضی گفتکای تو با مردمی و رادی جفت
هوش مصنوعی: زمانی که قاضی شهادت داد و به او گفت که تو دارای صفات نیکویی هستی و همدمی مناسب برای دیگران میباشی.
نه فلان مرد راد جدّ تو بودکه فرزدق ورا همی بستود
هوش مصنوعی: آن مرد بزرگ که نسبش به تو میرسد، همانی نیست که فرزدق او را ستایش میکرد.
از عطا بود کام و راحت روحشعرا را بُد از کرم ممدوح
هوش مصنوعی: به دلیل بخشش و generosity آن شخص بزرگ، شاعران از خوشی و آرامش برخوردار شدند.
مرد گفت از فرزدق و اشعارمن ندارم خبر تو رنجه مدار
هوش مصنوعی: مرد گفت که من از اشعار فرزدق و خودم خبری ندارم، پس تو خود را خسته نکن.
گفت قاضی چو تو ز نادانیمنقبتهای خود نمی‌دانی
هوش مصنوعی: قاضی گفت: تو به خاطر نادانیات، از ویژگیهای برجستهی خود بیخبری.
قول تو من کجا قبول کنممن همه کار بر اصول کنم
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم به قول تو اعتماد کنم، در حالی که من همه کارهایم را بر اساس اصول و قواعد انجام میدهم؟
چون ندانی فرزدق و نه مدیحمن ندارم شهادت تو صحیح
هوش مصنوعی: اگر تو فرزدق را نشناسی و مدیحت را ندانم، من شهادت تو را معتبر نمیدانم.
تو اگر ز آدمی چو آدم باشراه او را نه بیش و نه کم باش
هوش مصنوعی: اگر تو مانند انسانهای واقعی عمل کنی، در مسیر زندگیات نه چیزی اضافه کن و نه چیزی کم.
جان به کف برنه و دلیر آسایقصد این راه کن درو ماسای
هوش مصنوعی: جان خود را در خطر ننداز و با آرامش و شجاعت به این مسیر برو و در آنجا تلاش کن.
کاین دو روزه حیات نزد خردچه خوش‌و ناخوش‌و چه نیک و چه بد
هوش مصنوعی: زندگی این دو روزه برای انسان خردمند، چه خوب و چه بد، چه خوشی و چه ناخوشی، از اهمیت زیادی برخوردار است.
باش تا بیخ تو به آب رسدماه خیمه‌ات به آفتاب رسد
هوش مصنوعی: بیا تا زمانی که به بهار و رونق برسی، خیمه‌ات زیر نور خورشید قرار گیرد و به شادی و سعادت دست یابی.
کودکی تو هنوز معذوریزین طریق دقیق بس دوری
هوش مصنوعی: طفل شما هنوز در این راه مشکل دارد، زیرا خیلی از آن فاصله دارد.
بسته کی گیردت به حاصل نقلهرکه دارد گشاد نامهٔ عقل
هوش مصنوعی: هیچ چیز نمیتواند تو را محدود کند اگر فردی با عقل و خرد بالا باشی و به درایت عمل کنی.
تو چه دانی ز آفرینش حقچه شناسی بیان بینش حق
هوش مصنوعی: تو چه میدانی در مورد آفرینش خداوند و چطور میتوانی فهم عمیق او را بیان کنی؟
تو که در بند آبی و نانیکی جهان و نهان او دانی
هوش مصنوعی: تو که درگیر زندگی روزمره و نیازهای ابتدایی هستی، آیا از حقیقت عمیق‌تر وجود و جهان پیرامون خود باخبر هستی؟
وقت را شکر کن که در ایامزاده‌ای در میانهٔ اسلام
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که باید از زمان خود قدردانی کنی، زیرا در دورهای از تاریخ به دنیا آمدهای که اسلام در میان مردم رواج دارد.
خواری و زخم کفر دیده نه‌ایشربت کافری چشیده نه‌ای
هوش مصنوعی: تو درد و رنج کفر را تجربه نکردهای و مزهٔ تلخ آن را نچشیدهای.
سعی ناکرده در ره ایمانپیشت آورده‌اند از ایمان خوان
هوش مصنوعی: چون در مسیر ایمان تلاشی نکردهای، تو را به ایمان دعوت کردهاند.