بخش ۴۵ - مثل اندر حال ادبار
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به موضوع جستجوی معرفت و حقیقت می‌پردازد. شاعر به شخصی می‌گوید که ادبار (گمراهی) دو نوع جایگاه دارد: یکی در دل و دیگری در وجود انسان. او توضیح می‌دهد که انسان باید از جهل و نادانی دوری کند و به علم و خرد روی آورد. همچنین اشاره می‌شود که علم و دانش می‌تواند انسان را به کامیابی برساند و در مسیر صحیح یاری‌گر او باشد. در نهایت، سفارش می‌شود که نسبت به خداوند فرمان‌بردار بود تا در زندگی‌اش موفقیت حاصل شود.
خوش دلی از پی سخن پاشیگفت ادبار را کجا باشی
هوش مصنوعی: شادی دل به دنبال کلمات زیباست، اما ای ناامیدی، تو کجا میتوانی باشی؟
گفت باشد مرا دو جای وثاقدل زرّاق و محبر ورّاق
هوش مصنوعی: گفت: برای من دو مکان آماده کن؛ یکی برای آرامش دل و دیگری برای نوشتن و خواندن.
گفت دیگر کجات جوید کسگفت که ادبار را دو خانه نه بس
هوش مصنوعی: کسی گفت که دیگر به دنبال تو نیست، و دیگری پاسخ داد که برای اندوه و غم دو مکان کافی نیست.
زانکه گوید خرد در این منزلساعتی از حمار جهل انزل
هوش مصنوعی: زیرا که خرد می‌گوید در این دنیا، ساعتی نشستن بر پشت الاغ نادانی بهتر است.
تا بوم در دو آشیانه بُوَمیا به بازار یا به خانه بُوَم
هوش مصنوعی: هر جا که باشم، یا در بازار هستم یا در خانه.
کین بپسنده مردم درویشخورد از خونبهای دیدهٔ خویش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که مردم معمولی و درویشزاده، بهخاطر سختیهایی که کشیدهاند و برای زندگیشان، حاضرند از حقیقت و عشق خود بگذرند و به نوعی با درد و رنج زندگی کرده و آن را تحمل کنند.
آن عزازیل با هوا پیوستزان ورا هاویه است جای نشست
هوش مصنوعی: عزازیل به فضای هوا ملحق شد، زیرا هاویه (دوزخ) جایگاه اوست.
در هوا سود نیست زان برگردتا ز بود تو برنیارد گرد
هوش مصنوعی: در هوا فایدهای نیست، پس برگرد تا از وجود تو بهرهبرداری نشود.
خُردْ همّت همیشه خوار بُوَدعقل باشد که شاد خوار بُوَد
هوش مصنوعی: کسانی که هدف کوچکی دارند و دست به کارهای خُرد میزنند، همیشه حقیر و بیارزش باقی میمانند. در مقابل، کسی که دارای عقل و بصیرت باشد و به دنبال آرمانهای بزرگ و مثبت باشد، همواره در شادی و افتخار زندگی خواهد کرد.
گر تو از علم نردبان سازیهرچه خواهی تو زود دریازی
هوش مصنوعی: اگر در علم و دانش پیشرفت کنی، میتوانی به هر چیزی که میخواهی به سرعت دست پیدا کنی.
رهرو رهروان در این ره اوستزانکه فرمان‌پذیر اللّٰه اوست
هوش مصنوعی: مسافرانی که در این مسیر حرکت میکنند، به خاطر این که از دستورات خدا پیروی میکنند، بر این راه ادامه میدهند.