بخش ۱۴ - حکایت در حلم و بردباری نوشیروان
هوش مصنوعی: در این شعر، داستانی از سیاسی‌کاری و عدالت‌خواهی بیان شده است. حاجبی که جام نوشروان را می‌بیند، از شاه می‌ترسد و دلش پر از بیم می‌شود. او تلاش می‌کند تا از متهم شدن جلوگیری کند و جان خود را نجات دهد. شاه به خازن می‌گوید که نگران نباشد و بی‌دلیل کسی را در غم و رنج نیندازد، زیرا بی‌گناه را سزاوار عذاب نیست.
سپس شاه به مسأله ظلم و ستم اشاره می‌کند و می‌فرماید که ظالم هرگز عاقبت خوشی نخواهد داشت و کارهای نادرست او به خودش باز می‌گردد. در انتها، بر اهمیت عدالت و نیکی تأکید می‌شود و بیان می‌کند که باید در روزهای روشن با مردم عادلانه رفتار کرد و در شب‌ها رازها را محفوظ نگه داشت.
این شعر به ما یادآوری می‌کند که عدالت و پرهیز از ظلم از ارزش‌های مهم جامعه هستند.
حاجبی بُرد جام نوشرواندید آن شاه و کرد ازو پنهان
هوش مصنوعی: یک نگهبان، جامی از نوشروان را دید و وقتی شاه را دید، آن جام را پنهان کرد.
دل خازن ز بیم شه برخاستجام جُستن گرفت از چپ و راست
هوش مصنوعی: دل خزانیده به خاطر ترس از پادشاه بلند شد و به دنبال یک جام نوشیدنی از سمت چپ و راست گشت.
خازن از بیم جان خود بشتابهرکسی را همی نمود عذاب
هوش مصنوعی: خازن به خاطر نگرانی از جان خودش، به سرعت به کار مشغول شد و برای هر کسی عذابی را نمایان می‌کرد.
جان خازن بتافت از پی جامگشت از بیم شاه خون‌آشام
هوش مصنوعی: جان خازن از ترس شاه خون‌آشام به سمت جام رفت و پرواز کرد.
به امید و به راحت و غم و دردهرکسی را مطالبت می‌کرد
هوش مصنوعی: هر فردی را با امید و آرامش و همچنین غم و دردش میشناختی.
شاه گفتش مرنج و باد مسنجبی‌گنه را مدار در غم و رنج
هوش مصنوعی: شاه به او گفت: نگران نباش و با زودرنجی خودت را ناراحت نکن، برای کسانی که بی‌گناه هستند، نباید غم و اندوه ایجاد کرد.
دل خود را به جای خود بازآربی‌گنه را بدین گنه مازار
هوش مصنوعی: دل خود را سر و سامان بده و نگذار که بیگناهی به خاطر گناه من آزار ببیند.
چیست بهتر ز خیره جوشیدنپرده‌ای بر گناه پوشیدن
هوش مصنوعی: هیچ چیزی بهتر از این نیست که در برابر گناهان خود پردهای بکشیم و آنها را مخفی کنیم.
کانکه برداشت جام ندهد بازوانکه دانست فاش نکند راز
هوش مصنوعی: هر کس که جام را برداشت، آن را دوباره بازنمیگرداند و کسی که به حقیقت پی برد، راز را فاش نمیکند.
شاه روزی میان رهگذریدزد خود را بدید با کمری
هوش مصنوعی: یک روز شاه در میان راه، دزدی را دید که با کمری در حال عبور بود.
کرد اشارت به خنده بی‌باریکین از آن جام هست گفت آری
هوش مصنوعی: او با اشارهای به خندهای بیخبر از غم و اندوه، به آن جام اشاره کرد و گفت که این دیگر حقیقت دارد.
آنت بخشودن اینت بخشیدنآنت پاشیدن اینت پوشیدن
هوش مصنوعی: بخشی از وجود تو به دیگران تعلق دارد، پس برای خوب بودن و بخشیدن به دیگران، خودت را نیز آماده کن. اگر تو در فکر و عمل به دیگران کمک کنی، به نوعی خودت را نیز میپوشانی و پنهان میکنی.
گبری از دزد برگرفت آن رانیم از آن بس بُوَد مسلمان را
هوش مصنوعی: اگر فردی از یک دزد چیزی را بگیرد، نصف آن برای او کافی است، حال آنکه مسلمان باید به این موضوع توجه بیشتری داشته باشد.
چکنی پس چو دست رس داریتو و آزردن و ستمگاری
هوش مصنوعی: اگر قدرتی داری، مانند ضربه زدن به کسی که آسیب می‌بیند، نباید از آن برای آزار و ظلم کردن استفاده کنی.
قفس از جور تو چو بشکستمرستمی تو من از ستم رَستم
هوش مصنوعی: وقتی از ظلم و ستم تو رهایی یافتم، مانند رستمی قوی و نیرومند شدم.
هیچ کوته مدار از این و از آنبه زیان و به سود دست و زبان
هوش مصنوعی: هیچگاه به خاطر نفع یا ضرر شخصی، از دیگران قضاوت نکن و فراموش نکن که ممکن است زبان و دستت بهطرز نادرستی دربارهی دیگران صحبت کند.
به زبان می خراش جانها رابه تبر می‌تراش کانها را
هوش مصنوعی: با کلامی تند و آزاردهنده، دلها را آسیب میزنند و با تبرزین، عواطف و احساسات را شکل میدهند.
آخرالامر از این خراش و تراشبانگ مرگت شود به عالم فاش
هوش مصنوعی: در نهایت، آثار و نشانههای زخم و آسیب که به جان تو وارد شده، به طور آشکار خبر از مرگ تو خواهد داد.
ظالمی کو به جور شد موصوفجور او شانه گشت و جان تو صوف
هوش مصنوعی: ظالمی که به ظلم خود شناخته شده است، ظلم او مانند شانهای می‌شود و جان تو هم طبق این ظلم شکل میگیرد.
گِرد او بهر نان و آب مگردخونش خور گر حلال خواهی خورد
هوش مصنوعی: برای اینکه به حلال بودن غذا و آب توجه داشته باشی، نباید به خاطر منافع مادی و دنیایی، خون و زندگی کسی را تحت تأثیر قرار دهی.
خون صورت همی نگویم منتو بهانه مریس و کفر متن
هوش مصنوعی: من از خون صورت و رنجهایی که میکشم سخن نمیگویم، تو دیگر بهانه نیاور و کفر نکن.
خون او خور تو از دعای سحرکه دعای سحر به از خنجر
هوش مصنوعی: در هنگام سحر، دعا و نیایش او به تو جان میدهد و ارزشش بیشتر از زدن خنجر است.
شاه چون عادلست باید بودبا سپاه و رعیّت از پی سود
هوش مصنوعی: شاه باید عادل باشد و همواره به فکر منافع سپاهیان و مردم خود باشد.
روز روشن به جود کوشیدنشب تاری به راز پوشیدن
هوش مصنوعی: در روز، باید با تلاش و زحمت کار کرد و در شب، رازها و دلایل درون را پنهان نگه داشت.