بخش ۲۱ - حکایت در عفو پادشاه
هوش مصنوعی: در این شعر روایت می‌شود که نوشروان، شاهی عادل، از مطبخی می‌خواهد که مراقب باشد و اگر قطره‌ای از غذایش به زمین بیفتد، دیگران حواسشان را جمع کنند تا خون کسی ریخته نشود. مطبخ، از ترس عواقب کارش، احساس خطر می‌کند. پس از آن، وقتی مطبخ عذرخواهی می‌کند، نوشروان متوجه می‌شود که او در حالتی ناامید و گناهکار است. مطبخ در پاسخ به شاه بیان می‌کند که گناهش به دلیل شرایط بوده و او نمی‌خواسته که کسی آسیب ببیند. در نهایت، نوشروان به مطبخ خلعتی می‌دهد و به او می‌آموزد که در عین حال که باید از گفتار خوب استفاده کند، باید دقت کند که کردارهایش زشت نباشد. این شعر به اهمیت کردار و گفتار خوب، و تأثیر آن بر جامعه و زندگی فردی اشاره دارد.
آن شنیدی که گفت نوشروانمطبخی را به وقت خوردن نان
هوش مصنوعی: آیا داستانی را شنیدهای که نوشروان به یک آشپز گفت در زمان خوردن نان چه کار کند؟
چون برو ریخت قطره‌ای خوردیگفت هیهات خون خود خوردی
هوش مصنوعی: زمانی که قطره‌ای از خونت ریخته شود، نمیتوانی بگویی از سر بیتوجهی یا آسانی به آن واکنش نشان میدهی، بلکه باید احساس کنی که به خودت آسیب رساندهای.
زین گنه مر ترا بخواهم کشتتابم از خشم می‌رود در پشت
هوش مصنوعی: به خاطر این گناه تو را خواهان کشتن میشوم، و خشمم باعث می‌شود که آرامش خود را از دست بدهم.
مطبخی چون شنید این گفتارشد خلیده روان و رفت از کار
هوش مصنوعی: مطبخی که این حرف را شنید، وحشتزده و مضطرب شد و از کارش دست کشید.
در زمان ریخت چون همه مردانکاسه اندر کنار نوشروان
هوش مصنوعی: در زمان افول و شکست، همه مردان به خاطر نوشروان - پادشاهی بزرگ و محبوب - به هم آمده و در انتظار بودند.
گفت عذر تو از گنه بگذشتزخم شمشیر بینی و سر و تشت
هوش مصنوعی: او گفت که عذر تو بابت خطاهایی که کردهای پذیرفته است، اما زخمهای شمشیر و مشکلاتی که با آن مواجه هستی، هنوز باقی مانده است.
ای سیه روی این چه اسپیدیستگفت ای شاه وقت نومیدیست
هوش مصنوعی: ای چهره سیاه، این چه سخنی است که میگویی؟ ای شاه، زمان ناامیدی است.
گنهم خُرد بود ز اوّل حالکشتن از بهر آن چو بود محال
هوش مصنوعی: در ابتدا، زندگی برای من ساده و بیدغدغه بود، ولی حالا به خاطر مشکلات و سختیها، فکر کردن به پایان آن غیرممکن به نظر میرسد.
بر گناهم گناه بفزودمبر تن و جان خود نبخشودم
هوش مصنوعی: من بر گناهان خود افزودهام و هیچ رحمی به خود نکردهام.
تا نپیچند خلق بر انگشتکه یکی را برای هیچ بکشت
هوش مصنوعی: تا زمانی که مردم بر دیگران تسلط پیدا نکنند و آنها را تحت فشار قرار ندهند، هیچکس بیدلیل حیات کسی را از بین نمیبرد.
تو نکو نام زی که من مُردمبدی از نام تو برون بُردم
هوش مصنوعی: تو با نام نیکت، حسن و زیبایی را به نمایش گذاشتهای، که من از دشواریها و بدیها رهایی یافتهام.
گفت خسرو که نیست کردارتدر خور نکته‌های گفتارت
هوش مصنوعی: خسرو گفت که عمل تو شایستهی حرفهایی که زدهای نیست.
زشت کاری و خوب گفتاریاز تو آموخت چرخ پنداری
هوش مصنوعی: چرخ روزگار به تو نشان داده که چگونه میتوان کارهای ناپسند انجام داد و در عوض سخنان زیبا و دلنشین گفت.
فعل تو من به گفت تو دادمشاد زی تو که من ز تو شادم
هوش مصنوعی: من شادی خود را از راه گفتار تو به دست آوردهام، چون که شادی من از وجود توست.
داد خلعت به ساعتش بنواختزانکه معنی این سخن بشناخت
هوش مصنوعی: ساعتش را با لباس نو خوشحال کرد، زیرا معنا و مفهوم این سخن را فهمید.
خوش سخن باش تا امان یابیوقت کشتن خلاص جان یابی
هوش مصنوعی: اگر به خوشزبانی و زیبای سخن گفتن روی بیاوری، در شرایط سخت و دشوار میتوانی از خطرات جان سالم به در ببری.
اوّل آن به که مستمع طلبیکه ندانند هندوان عربی
هوش مصنوعی: در ابتدا بهتر است که شنوندهای را انتخاب کنی که با زبان عربی آشنا نیست و اصولاً اطلاعاتی از فرهنگ هندی ندارد.
سخن از مستمع نکو گرددکهنه از روزگار نو گردد
هوش مصنوعی: اگر شنوندهای خوب و باهوش باشد، سخن به زیبایی و جذابیت خود ادامه می‌دهد و حتی میتواند در دنیای جدید هم تازگی و جذابیت داشته باشد.
هرکه در بصره هندوی گویدچهره از خون دل همی شوید
هوش مصنوعی: هر کسی که در بصره با زیبایی صحبت کند، چهرهاش از درد و رنج قلبی پاک می‌شود.
ای شهنشاه عالم عادلجان دشمن بکش ز اکحل دل
هوش مصنوعی: ای پادشاه بزرگ و عادل، جان دشمن را به خاطر دل سیاهش بگیر.
بکن از تیغ هندی ای خسروملکت کهنه را چو گلشن نو
هوش مصنوعی: ای خسرو، با این شمشیر هندی، آن سرزمین قدیمی را تازه و زیبا کن، مانند یک گلزار نو.