بخش ۱۴ - فی‌القناعة
هوش مصنوعی: این شعر به زبان رمزآلود و فلسفی، به مفهوم زندگی و ارتباط انسان با خدا و دنیای عرفانی اشاره دارد. شاعر به ما یادآوری می‌کند که پیوند ما با دیگران ممکن است ناپایدار باشد و تنها امید واقعی ما ارتباط با خداست. زندگی دنیا، با تمام خوشی‌ها و ناخوشی‌هایش، تنها مدتی است و نباید به آن اعتماد کرد. در نهایت، شاعر از ما می‌خواهد که در این زمان محدود برای نزدیکی به خدا و جستجوی حقیقت تلاش کنیم و توجه کنیم که در آخرت می‌توانیم به نور الهی و رضایت خدایی دست یابیم.
گوشه‌ای گیر از این جهان مجازتوشهٔ آن جهان درو می‌ساز
هوش مصنوعی: در گوشه‌ای از این دنیای فانی و ناپایدار، زمانی را صرف کن تا آمادگی لازم را برای سفر به دنیای واقعی و پایدار آینده فراهم کنی.
نه ترا با کسی بُوَد پیوندتا تو گوئی بدرد و آنکس خند
هوش مصنوعی: هیچکس با تو رابطهای ندارد که تو بگویی به من آسیب میرسد و آن شخص بخندد.
دولت دین چو روی بنمایدپشت بر کاینات فرماید
هوش مصنوعی: وقتی که سعادت دین خود را نشان میدهد، انسان باید از دنیا و مادیات روی برگرداند.
دیده چون کحل آشنایی یافتدل تاریک روشنایی یافت
هوش مصنوعی: وقتی چشم به آشنایی و دوستی مینگرد، قلبی که قبلاً تاریک و ناامید بود، روشنی و روشنایی را درک می‌کند.
گرد دریا و رود جیحون گردماهی از تابه صید نکند مرد
هوش مصنوعی: در گرداب دریا و رود جیحون، مردی که در جستجوی ماهی است، نمیتواند به آسانی به هدف خود برسد. این نکته نشاندهنده این است که در شرایط سخت، موفقیت به راحتی حاصل نمیشود.
این دو روزه حیات نزد خردچه خوش‌و ناخوش‌و چه نیک‌و چه بد
هوش مصنوعی: این دو روز زندگی، از دید عقل چه شیرین و چه تلخ، و چه خوب و چه بد است.
زین دو روزه حیات و پیوندیبه خدای ار تو هیچ بربندی
هوش مصنوعی: اگر از این دو روز زندگی و رابطهات با خدا هیچ چیزی به دست نیاوری و بربایی، پس چه فایدهای دارد؟
باش تا چنگ مرگ دریا زدنای حلقت ز نان بپردازد
هوش مصنوعی: صبر کن تا زمانی که مرگ به تو نزدیک شود و نفست از شدت بینوا بودن، از خوراکی که میخوری جدا شود.
زانکه در عالم فریب و هوسکس نکرد اعتماد بر دو نفس
هوش مصنوعی: زیرا در جهان پر از فریب و آرزو، هیچ کس به نفس خود اعتماد نکرده است.
طبع بربود شه قوی نبودتخت بر آب مستوی نبود
هوش مصنوعی: طبیعت بلندپرواز و توانای شاه، قدرتی نداشت که بر تختی که بر آب قرار دارد تکیه کند؛ زیرا چنین تختی برای نشستن مناسب نیست و ناپایدار است.
نبود زیر عرش دانا رااستوی عرشه علی الما را
هوش مصنوعی: نبود کسی که به معرفت و دانایی برسد، مانند علی (ع) در پناه عرش الهی نیست.
باش تا عقل افکند فرشتحل کند استوی علی‌العرشت
هوش مصنوعی: بیا تا زمانی که عقل و فهم تو به اوج برسد و بر تخت حکمت و دانش نشینی، به همه چیز به شکل درست و صحیح نگاه کنی.
باش تا صبح صلح روی دهدشاه شامان درای کوی زند
هوش مصنوعی: منتظر بمان تا صبح صلح برقرار شود، شاه شامان در آن کوی زندگی می‌کند.
پس در این چند روزه پیوندیکُنج محراب و گنج خرسندی
هوش مصنوعی: در این چند روز، به ارتباطی عمیق و خوشایند در گوشه‌ای از عبادتگاه پرداخته میشود که منبع شادی و خرسندی است.
دیدهٔ عقل دار در احمدتا ز راه لحد رسی با حد
هوش مصنوعی: درک عمیق و خردورزی خود را در وجود احمد ببین، تا زمانی که به مقصد نهایی زندگی، یعنی مرگ، برسی.
احد اندر لحد چو جایت ساختسرِ فردوسیان سرایت ساخت
هوش مصنوعی: در زمانی که تو در خاک آرام گرفتهای، دیگران به یاد تو و یادگارهایت، چهره فردوسیان را زنده نگه میدارند.
روضه‌ای گشت بر تو کنج لحدفرش روضه ز گنج فضل احد
هوش مصنوعی: به سراغ تو آمدهایم که در خاک، سرسبزی و زیبایی روضه‌ای وجود دارد و آن موجب شده که آنجا مهمانان خاصی از نعمتهای الهی بهرهمند شوند.
چون به محراب حق‌شتابی تونور حق در دو دیده یابی تو
هوش مصنوعی: وقتی به سمت خدا و عبادت او بروی، نور حقیقت را در چشمان خود احساس میکنی.
بده از خون دیده در محراباز درون طوبی یقین را آب
هوش مصنوعی: اشکهای چشمانم را در محراب بریز و درون درخت طوبی، یقین را با آب زندگی ببخش.
تا به هر جا که شاخ او برسدمیوه‌های فراخ او برسد
هوش مصنوعی: هرجا که درخت او رشد کند، میوههای فراوانش نیز به آنجا خواهد رسید.