غزل شمارهٔ ۳۷
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احوالات و درد و رنج انسان‌ها، به‌ویژه در ایام محرم و عزاداری می‌پردازد. شاعر از شهید و احساسات مرتبط با فقدان او صحبت می‌کند و از این می‌گوید که زندگی همراه با تلخی‌هاست و نمی‌توان بدون آن طعم واقعی حیات را چشید. او اشاره دارد به اینکه پدیده‌های طبیعی و انسانی گاهی به سختی و محنت دچارند و در عین حال، از لذت‌های زندگی و نیاز به آرامش نیز سخن می‌گوید. در پایان، شاعر به بی‌فایده بودن بعضی از تلاش‌ها در برابر درد و رنج اشاره می‌کند و به این نکته تاکید می‌کند که در نهایت تنها درک و همدلی می‌تواند مرهمی بر زخم‌های عاطفی باشد.
شهید آن قد رعنا وصیت کرد همدم راکه بندد نیزه بالا در عزایش نخل ماتم را
هوش مصنوعی: شهید با آن قامت زیبا به همدمش وصیت کرد که نیزه را بالا ببرد و نخل عزای او را برپا کند.
اگر گویم که خاتم چون دهان اوست، از شادیشود به زخم ناسورش علم سازد قد خم را
هوش مصنوعی: اگر بگویم که نشان او مانند دهانش است، از خوشحالی زخمی را به همراه می‌آورد و براساس آن دردش را نشان میدهد.
بدانی تا که شهد زندگانی نیست بی‌تلخیخدا در سال عمرت داده جا ماه محرم را
هوش مصنوعی: بدان که تا زندگی طعمی شیرین نداشته باشد، بیتردید تلخیهایی وجود دارد. خداوند در طول عمرت، ماه محرم را به تو داده تا یادی از تلخیها و درسهایی که در زندگی وجود دارد، داشته باشی.
درشتند اهل عالم خواه شهری خواه صحرائیقضا ناپخته گل کرده است گوئی خاک آدم را
هوش مصنوعی: اهالی دنیا، چه در شهرها و چه در دشتها، به طوری غافل و ناپخته هستند که گویی سرشت انسان را فقط از خاک و گل ساختهاند.
تو هم از فیض خاموشی چو غواصان گهر یابینگهداری گر از بیهوده‌گوئی یک‌نفس دم را
هوش مصنوعی: اگر تو هم مانند غواصان که در سکوت به جستجوی جواهرات میپردازند، از خاموشی بهرهمند شوی، میتوانی از سخنهای بیهوده پرهیز کنی و هر نفس خود را حفظ کنی.
فلک می‌آورد ما را برون از کورهٔ محنتولی روزی‌که خود بیرون کند این رخت ماتم را
هوش مصنوعی: زندگی ما را از مسیر سختیها و مشکلات بیرون می‌آورد، اما وقتی که روزی فرا برسد که خودش لباس غم و اندوه را از ما باز کند.
به نرمی چارهٔ داغ جفای دوستداران کنکه داخل گر نباشد موم نفعی نیست مرهم را
هوش مصنوعی: به آرامی به فکر حل مشکلات ناشی از بیوفایی دوستان باشید، زیرا اگر درد و مشکلات وجود نداشته باشد، مرهم و درمانی هم لازم نیست.
علاج دیدهٔ بی‌آب جستم از خرد، گفتامقابل دار با خورشیدروئی چشم بی‌نم را
هوش مصنوعی: برای درمان چشم خشک و بی‌آب خود به حکمت و دانایی مراجعه کردم. او گفت با کسی که چهرهاش همچون خورشید روشن است، روبرو شو تا بر چشم بینور تو تأثیر مثبت بگذارد.
نبینی پایهٔ پستی که کس نبود طلبکارششرر این آرزو دارد که یابد عمر شبنم را
هوش مصنوعی: آدمها را نبین که از هیچ کس چیزی نمیخواهند، آرزو دارند که زندگی مانند عمر یک شبنم باشد.
به‌غیر از خانه ویران‌سازی و رخت سرا سوزیکلیم آخر چه حاصل آتشین اشک دمادم را؟
هوش مصنوعی: غیر از خراب کردن خانه و سوزاندن لوازم چه فایدهای دارد که این اشکهای آتشین هر لحظه بر زمین میریزد؟