غزل شمارهٔ ۱۱۴
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ عواطف و احساسات شدید عاشقانه و تنهایی است. شاعر به عشق و دلبستگی‌هایش اشاره می‌کند و بیان می‌کند که تنها زیبایی معشوق در دل و چشم او جای دارد. او می‌گوید که دنیا و آخرت در واقعیت‌های غیرقابل لمس، تنها نقش‌هایی هستند و دل بستگی به چنین نقش‌هایی بی‌فایده است. شاعر از احساس تنهایی و یأس در زندگی‌اش می‌گوید و اشاره می‌کند که با وجود همه‌ی تحولات زندگی، هیچ‌کس در عمق وجودش احساس نمی‌شود. او بر این باور است که اگرچه دستش تهی است، دلش بی‌نیاز از محبت‌های عمیق و ارزشمند است. در پایان، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که زیبایی‌های واقعی در نظرش بی‌معنا می‌شوند وقتی معشوقش در کنار او نیست.
جز قامتت بچشم و دلم جای گیر نیستمهمان خانه های کمان غیر تیر نیست
هوش مصنوعی: جز قامت تو در نظر و دل من جایی ندارد، چون مهمانخانهها، تیر کمان دیگری نیست.
دنیا و آخرت بره او دو نقش پاستدلبستگی بنقش قدم دلپذیر نیست
هوش مصنوعی: دنیا و آخرت فقط دو تصویر هستند و وابستگی به این تصاویر برای دل خوشایند نیست.
جائیکه من فتاده ام، آنجا که می رسداز بیکسی مدان اگرم دستگیر نیست
هوش مصنوعی: در جایی که من سقوط کردهام، آنجا را به خاطر بیکسیام نادیده نگیر، حتی اگر کسی به من کمک نکند.
تا گشته ام ز آمد و رفت نفس ملولوادید و دید هیچکسم در ضمیر نیست
هوش مصنوعی: من از تکرار آمد و رفت نفس خسته شدهام و فهمیدم که هیچ‌کس در درون من نیست.
بر دل نهم چو دست کفم پر گهر شودگر دست مفلس است ولی دل فقیر نیست
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است دست من خالی باشد و به چیزی رسیدگی نکند، اما اگر بر دل خود کار کنم و محبت و زیبایی را در آن جای دهم، دل من همیشه غنی و پر از ارزش خواهد شد.
طرز فلک بهیچ دلی جا نمی کندپیری به بی مریدی این چرخ پیر نیست
هوش مصنوعی: سیر حوادث و زمان هیچگاه در دل کسی جا نمیگیرد و پیری به معنای بیفرزندی و بییار بودن این دنیای کهنه نیست.
عیب از نهاد سخت دلان در نمی رودای خواجه موی کاسه چو موی خمیر نیست
هوش مصنوعی: مشکلات و نقصهای درونی افرادی که دلهای سختی دارند، به راحتی حل نمی‌شود. ای دوست، موی کاسهای که شبیه به موی خمیر است، تنها نشانهای از ظاهر است و نشاندهندهی عمق وجودی آنها نیست.
محروم باد چشم کلیم از رخت اگرگلدسته بی تو در نظرش دسته تیر نیست
هوش مصنوعی: اگر کلیم (حضرت موسی) چهرهی تو را نبیند، برایش تصور گلدسته (معماری زیبا) بیتو همچون دستهای تیر است که هیچ جذابیتی ندارد.