غزل شمارهٔ ۱۷۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تأثیر عشق و جذبه معشوق بر دل و روح انسان می‌پردازد. او می‌گوید که هر کس در کنار معشوق بنشیند، احساس عمیق جدایی از خود را تجربه می‌کند. چشم او مانند هدفی به سمت محبت معشوق خیره شده و فضای بزم وصال به قدری تنگ است که جایی برای جا گذاشتن آثار حضور نیست. همچنین، عشق و الفت به گونه‌ای به تصویر کشیده شده که گویی پرنده‌ای از باغ جدا می‌شود و شبنم از گل می‌افتد. در این میان، یادآور می‌شود که در مسیر وفا و محبت، برنخاستن و قبول ناکامی‌ها نیز جزئی از عشق است و در اختیار خود انسان نیست. شاعر در نهایت، با تشبیه عاشق به شمعی در بزم جهان، می‌گوید که عشق او هر جا که برود، می‌سوزد و درخشش خود را دارد.
هر کس بتو دلربا نشیندبسیار ز خود جدا نشیند
هوش مصنوعی: هر کسی که به تو نزدیک می‌شود و از زیبایی و جذابیت تو لذت میبرد، خود را از دنیای خود جدا می‌کند و به خیال و هیجان تو میسپارد.
همچون هدفم سفید شد چشمتا ناوک تو بجا نشیند
هوش مصنوعی: چشمانم مانند هدفی سفید شدهاند تا تیر تو به درستی به هدف خود برسد.
از بس تنگست بزم وصلتجا نیست که نقش پا نشیند
هوش مصنوعی: در اینجا بیان می‌شود که به دلیل شلوغی و فضای محدود مراسم وصلتی که برگزار می‌شود، جایی برای قرار گرفتن پاها نیست. به عبارتی، جمعیت و شور و شوق بسیار زیاد است که حتی فضا برای جایی گذاشتن پا وجود ندارد.
مرغ الفت پرید ازین باغشبنم از گل جدا نشیند
هوش مصنوعی: مرغ عشق از این باغ پرواز کرده است و شبنم دیگر از گل جدا نمیشود.
باشد بلبت نشان دنداننقشی که بمدعا نشیند
هوش مصنوعی: اگر بلبل بر روی دندانی نشانهای بزند، این نشان بر روی ادعای او خواهد نشست.
در دامن من فلک کند سیرخاری که مرا بپا نشیند
هوش مصنوعی: در دامن من، آسمان به دور خود میچرخد و آن خار، که نشانهای از درد و رنج است، مرا به ایستاده بودن وادار می‌کند.
از کوی وفا هر آنکه برخاستدر راه تو بیوفا نشیند
هوش مصنوعی: هر کسی که از مسیر وفا خارج شود، در راه تو بیوفا خواهد بود.
از راه وصال برنخیزدگردی که بروی ما نشیند
هوش مصنوعی: هیچ گرد و غباری برنمیخیزد که بر روی ما بنشیند، مگر از طریق رسیدن و وصال.
در بزم جهان کلیم شمعستمی سوزد هر کجا نشیند
هوش مصنوعی: در محفل این جهان، کلیم مانند شمعی است که هر جا مینشیند، شعلهاش به روشنی میافروزد و می‌سوزد.