غزل شمارهٔ ۱۷۸
هوش مصنوعی: این شعر درباره دل‌تنگی، عشق و ناکامی در رسیدن به آرزوها و معشوق است. شاعر به بیان محدودیت‌هایی که عشق و آرزو را تحت تأثیر قرار می‌دهد می‌پردازد، به‌طوری‌که حتی در مکان‌هایی که امیدی به یافتن عشق وجود دارد، دسترسی به آن بسیار دشوار است. او به توصیف حالاتی می‌پردازد که از دست رفتن فرصت‌ها و عدم موفقیت در درک عمیق عشق و ارتباطات انسانی را نشان می‌دهد و به طوری کلی، اشعار حاکی از ناامیدی و تنهایی است.
دولت به ملک عشق به هر سر نمی‌رسدسر تا بریده نیست به افسر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: این شعر به مفهوم این می‌پردازد که دستیابی به خوشبختی و زیبایی عشق، تنها به داشتن مقام و قدرت نیست. برای رسیدن به مقام عشق، باید به عمق آن پی برد و این نیاز به فداکاری و از خودگذشتگی دارد؛ زیرا تنها با پیششرطهای سطحی نمیتوان به این مقام دست یافت.
جایی که عارضِ تو به دعوی طرف شودمیراث آینه به سکندر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: در جایی که زیبایی چهرهات در دلها نفوذ میکند، هیچ چیزی جز ارثی از آینههای باستانی به تو نمی‌رسد.
ناامن گشته میکده از دست رهزنانمی از حجاب شیشه به ساغر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: مهمانی و میخانه از دست دزدها ناامن شده است و شراب که در شیشه است، به جام نمی‌رسد.
هر جا که تشنه‌ای‌ست رسد گر به کام خویشزین بحر قطره نیز به گوهر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: هر جا که انسان به دنبال خواستههای خود است، اگرچه ممکن است هزاران تلاش کند، اما تنها قطرهای از آنچه میخواهد را به دست آورد و به هدفش نرسد.
پیدا نمی‌کند نمک شور رستخیزتا گریه‌ام به دامن محشر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: نمک شور که اشاره به غم و اندوه دارد، در روز قیامت پیدا نمیشود، یعنی تا زمانی که من به شدت گریه نکنم و این گریه به دادگاه محشر نرسد، هیچ نشانهای از درد و رنج من نمایان نخواهد شد.
بر سر زن آن قدر که رسد کف به آبلهدستت اگر به ساغر دیگر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: هرچقدر که بر سر زن فشار بیاوری و آسیب برسانی، اگر دستت بر آبله بیفتد، دیگر به هیچ چیز دیگری نمیرسی.
بیگانه پی به دقت معنی نمی‌بردجز آشنا به داد سخنور نمی‌رسد
هوش مصنوعی: کسی که با موضوع آشنا نیست، نمیتواند به خوبی معنای آن را درک کند و به همین دلیل، تنها فردی که با آن موضوع آشناست، میتواند به خوبی صحبت کند.
تا غنچهٔ دهان ترا نقش بسته‌اندتنگی دل به عاشق بی زر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: تا زمانی که عشق و محبت در دل تو جوانه نزده، هیچ چیزی نمیتواند به عاشقانی که در جستجوی عشق واقعی هستند، کمک کند.
چشم اثر کلیم ندارم ز آه خویشآری ز نخل سوخته نوبر نمی‌رسد
هوش مصنوعی: من از غم و اندوه خود هیچ نشانهای در چشمهایم ندارم؛ بنابراین، از درخت سوخته، میوه تازهای نخواهد رسید.