شمارهٔ ۶۴ - وله قصیده در مدح تاج الدین علی سربداری
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش از پادشاهی بزرگ و با عظمت پرداخته و وصف ویژگی‌های او را در قالب خیال و استعاره بیان می‌کند. شاعر به توصیف فضایل پادشاهی می‌پردازد که در خوشی و خرمی زندگی می‌کند و با حکمت و تدبیر خود، بر مشکلات فائق می‌آید. همچنین، تصاویری از نقوش سلطنت و قدرت او را تا مرزهای دور دست ترسیم می‌کند و به این نکته اشاره می‌کند که نام او بر افلاک بلند خواهد ماند. شاعر به تأثیر شعر و هنر در ترویج مدح و ستایش می‌پردازد و بر این باور است که این هنر می‌تواند در برقراری ملک و دین موثر باشد. در نهایت، شاعر آرزومند است که اثرش موجب پایایی و ثبات دین و کشور شود.
گاه آن آمد که بر کف ساقیان ساغر نهندرخت اندوه دل آزادگان بر در نهند
هوش مصنوعی: گاهی پیش می‌آید که ساقیها جام رنگین را بر سفره مینهند و غم و اندوه دل آزادگان را در بیرون میگذارند.
مجلس عشرت کنند از خرمی همچون بهشتواندر او ساغر بجای چشمه کوثر نهند
هوش مصنوعی: در مجلس شادمانی، خوشی و سرور مانند بهشت وجود دارد و به جای چشمه کوثر، جامی پر از نوشیدنی قرار میدهند.
مطربان خوش نوا بنیاد عیش و خرمیبر ثنای حضرت شاه فریدون فر نهند
هوش مصنوعی: موسیقیدانان خوشآواز پایههای شادی و خوشحالی را بر ستایش شاه فریدون بنا میکنند.
شاه شرق و غرب تاج دولت و ملت علیآنکه پای تخت او بر تارک اختر نهند
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر عظمت و مقام بالای یک پادشاه است که هم شرق و هم غرب را تحت سلطه دارد و تاج و تخت او نشاندهنده اعتبار و احترام به ملت و کشورش است. همچنین اشاره دارد که تخت او بر قلهی ستارهها قرار دارد، به این معنی که مقام او بسیار والا و بلندمرتبه است.
و آن خضر تدبیر کاندر پیش یأجوج فتنفکرهای صائب او سد اسکندر نهند
هوش مصنوعی: خضر حکمت و درایت را به پیش یأجوج و مأجوج میآورد و از اندیشههای درست او مانند سدی که اسکندر بنا کرده، استفاده می‌کند.
و آن فلک رفعت که دائم از برای افتخارخسروان بر سر ز خاک پای او افسر نهند
هوش مصنوعی: آسمان بلند که همیشه به خاطر احترام به پادشاهان، تاجی بر سر خاک پای او قرار میدهد.
پیل سطوت خسروی کاختاجیان قدرتشزین چو شاه اختران بر پشت شیر نر نهند
هوش مصنوعی: قدرت و عظمت شاهان مانند ستارههایی است که بر روی شیر نر قرار گرفتهاند و این نشاندهندهی توانمندی و تسلط آنهاست.
هر شبی بهر نثار پای گردون سای اوصد هزاران در بدین صحن زمرد بر نهند
هوش مصنوعی: هر شب، به خاطر عظمت و زیبایی آسمان، هزاران نفر در این مکان زیبا به زمین میافتند و فدای آن زیبایی میشوند.
صبح چون از رأی او روشن نشانی میدهدآفتابش در دهن زینرو درست زر نهند
هوش مصنوعی: وقتی صبح با روشنایی و نظری که میدهد آغاز میشود، آفتاب نشان میدهد که باید زر و طلا را به درستی در دهان زین قرار دهند.
آفتاب از رقص همچون ذره ننشیند گرشدر صفا با رأی ملک آرای او همبر نهند
هوش مصنوعی: خورشید هرگز از رقص و چرخش خود دست نمیکشد، حتی اگر در پاکی و روشنی به رأی و نظر پادشاهی برای او قرار دهند.
دارد از رفعت محل آنکه فراشان صنعمسند جاهش بر این سیمابگون منظر نهند
هوش مصنوعی: کسی که در جایگاه بلند و باعظمت قرار دارد، به کمک زیر دستان خود، منظرهای زیبا و درخشان را به نمایش میگذارد.
ملک او را بین که مساحان گردون حد آنز ابتدای باختر تا غایت خاور نهند
هوش مصنوعی: بنگر که چگونه ملک او را اندازهگیری کردهاند؛ مرز آن از آغاز غرب تا انتهای شرق را مشخص کردهاند.
می نیارد گاه بخشش هیچ وزنی بر کفشهر چه اندر بر و بحرش نام خشگ و تر نهند
هوش مصنوعی: هیچ وزنی نمیتواند بر کفش کسی قرار گیرد، هر چه بر آب و خاکش نام خشک و تر بگذارند.
کلک و تیغش را ز بهر دشمنان و دوستاناهل دانش مظهر آثار نفع و ضر نهند
هوش مصنوعی: قلم و شمشیر او برای دشمنان و دوستان، نشانهای از خیری و ضرری است که اهل دانش به آن واقف هستند.
کلک او نقشی که بر کاغذ کشد دانی که چیستچون نگارست آنکه از کافور بر عنبر نهند
هوش مصنوعی: آن قلمی که آثارش را بر کاغذ به تصویر میکشد، آیا میدانی چه حسی دارد؟ مانند هنروری است که عطر خوش کافور را بر روی عطر غلیظ عنبر میپاشد.
گر بمیدان روز هیجا برگ میگیرد بدستدر وی از نیروی دستش تیزی خنجر نهند
هوش مصنوعی: اگر روزگار با دشواریها مواجه شود، او با قدرت خود می‌تواند با چالاکی و مهارت، به آسانی بر مشکلات غلبه کند.
ور بمهمانی گردون سر بر آرد قدر اوما حضر بر گرد خوانش قرص ماه و خور نهند
هوش مصنوعی: اگر در میهمانی بزرگ آسمان، مقام او بالا رود، ما هم در اطراف سفرهاش مانند قرص ماه و خورشید قرار خواهیم گرفت.
گاه کوشش چون دلیران با عنانهای سبکدر رکاب سر گرانش پا بمیدان در نهند
هوش مصنوعی: گاهی تلاش و کوشش مانند دلیران است که با افسارهای سبک، سر سنگین خود را به میدان میبرند و با شجاعت وارد مبارزه میشوند.
گر نهنگانند خصمان از نهیبش هر زمانپای را خرچنگ وار از پیش صف پستر نهند
هوش مصنوعی: اگر دشمنان مانند نهنگها باشند، صدای بلند او باعث میشود که آنها هر بار پاهای خود را مانند خرچنگ به سمت عقب بکشند و از صف مقدم عقب بروند.
ای هنرمندیکه باشد مستفاد از طبع تودر هنر وضعی که شاهان هنر پرور نهند
هوش مصنوعی: ای هنرمند، تو با ذوق و استعداد طبیعیات در هنر به جایگاهی رسیدهای که فقط شاهان و قدرتمندان هنرخیز در آن جا قرار میگیرند.
در هنر بازی بود هر چو ژه ئی کآرد برونگر بنامت ماکیان را بیضه زیر پر نهند
هوش مصنوعی: در هنر، هر کسی که از خود مهارتی نشان دهد، مانند مرغی است که تخم اش را زیر پر میگذارد و از آن مراقبت می‌کند.
خسروا چون وصف الطافت کند ابن یمیننظم او را در لطافت بهتر از گوهر نهند
هوش مصنوعی: خسرو، وقتی که در مورد لطافت تو صحبت می‌کند، ابن یمین شعر او را در لطافت از گوهر بهتر میداند.
ور بیاد خلق تو طوطی نطقش دم زنداهل ذوق الفاظ او را خوشتر از شکر نهند
هوش مصنوعی: اگر طوطی به یاد تو صحبت کند، اهل ذوق، حرفهای او را شیرینتر از شکر میدانند.
با دعا آیم ز مدح اکنون که در کشتی نظمبادبان از مدح گیرند از دعا لنگر نهند
هوش مصنوعی: اکنون که در دنیای نظم و ترتیب، به جای ستایش و تمجید، با دعا و نیایش به سمت هدف میروم، میخواهم به یاد داشته باشم که اگر دعا برایم لنگر شود، میتوانم به آرامش دست یابم.
تا بنای ملک و دین را ابتدا شاهان عصربر قلم سازند و بر تیغ پرند آور نهند
هوش مصنوعی: شاهان عصر نخستین بر پایه و اساس حکومت و دین کشور را بنا مینهند و آن را با شمشیر و زور تثبیت میکنند.
نظم کارت آنچنان بادا که شاهان چون قلمبر خط فرمانبری از بیم تیغت سر نهند
هوش مصنوعی: کار تو به قدری منظم و دقیق است که شاهان مانند قلم در زیر فرمان تو با ترس از تیغ تو سر تسلیم فرود میآورند.
کار دین و ملک بادا برقرار از تو چو قطبتا مدار چرخ را بنیاد بر محور نهند
هوش مصنوعی: برای دین و حکومت، تو باید استوار و ثابت باشی، مثل قطب که محوری برای چرخش است و همه چیز را در جای خود نگه میدارد.