شمارهٔ ٧۵ - قصیده در تعریف و تاریخ بنای قصری که نظام الدین یحیی ساخته
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی و شکوه یک قصر خاص اشاره می‌کند که بهشت را در زندگی انسان نمایان می‌سازد. او برای توصیف قصر از عبارات زیبا و مجازی استفاده می‌کند که لطافت و زیبایی آن را نشان می‌دهد. شاعر به ویژگی‌های انسانی و فضایل پادشاهی که در این قصر زندگی می‌کند، می‌پردازد و از قدرت و جلال او صحبت می‌کند. همچنین او از مسند پادشاهی و تاثیر آن بر زندگی مردم و قدرت او در ایجاد عدالت و آرامش در جامعه یاد می‌کند. در پایان، شاعر دعا می‌کند که این قصر و صاحب آن برای همیشه پاینده و ماندگار باشد.
حبذا این قصر جانپرور که تا گشت آشکارکرد پنهان رخ ز شرم او بهشت کردگار
هوش مصنوعی: چه خوب است این قصر جانبخش که وقتی نمایان شد، چهرهاش به قدری شرمگین بود که بهشت خدا را هم تحت تأثیر قرار داد.
از لطافت هست تا حدی که جفتش در جهانکس نبیند غیر ازین فیروزه طاق زرنگار
هوش مصنوعی: از آنجا که لطافت و زیبایی این فیروزه نسبت به دیگر چیزها قابل مقایسه نیست، هیچکس در جهان نمیتواند جفت آن را پیدا کند.
در خوشی آن منزلت دارد که دی مه را در اوعقل کارآگاه نشناسد ز فصل نوبهار
هوش مصنوعی: در خوشی، ارزش آن زمانی آشکار میشود که در ماه دی، عقل و درک به بهار تازهای راه نیابد.
از هوای جانفزای او عجب نآید مراگر سخن گوید درو صورت که باشد بر جدار
هوش مصنوعی: از تأثیر خوشایند وجود او شگفتی ندارم، اگر او در اینجا سخن بگوید، چهرهاش بر دیوار نمایان خواهد شد.
کی کمال نور مه نقصان گرفتی در خسوفگر ز عکس جام وی بودی فروغش مستعار
هوش مصنوعی: اگر ماه در حال خسوف نقصانی داشته باشد، چگونه میتواند به خاطر آن درخشندگی و نورش را از تصویر جامی که در آن است بگیرد؟
هست بحری پر عجائب کز میان موج اوگوهر شهوار شادی دل افتد بر کنار
هوش مصنوعی: دریایی پر از شگفتیها وجود دارد که از دل امواج آن، گوهری از لذت و شادی برای دلها به کنار میافتد.
باشد از رفعت سپهری زو فروزان گشته مهرچون بود خسرو در او مسند نشین هنگام بار
هوش مصنوعی: از بلندی و عظمت آسمان، خورشید درخشان شده است، مانند شاهی که در زمان بارندگی بر تخت نشسته است.
خسرو جمشید رتبت داور دارا صفتآفتاب ملک و ملت سایه پروردگار
هوش مصنوعی: خسرو جمشید، کسی است که مانند داوری با صفات نیکو، همچون آفتابی درخشان بر سر مردم و کشورش میدرخشد و سایهای از رحمت خداوند بر آنها میافکند.
شاه یحیی کاندرین شش طاق ایوان سپنجمثل او ناید پدید از اجتماع هفت و چار
هوش مصنوعی: شاه یحیی در این شش طاقنما میدرخشد، مانند او در دنیا کسی نمیتواند ظاهر شود، چون او نتیجهی ترکیب هفت و چهار است.
در چنین خرم سرا از گفته ابن یمینزهره کو تا خوش نوائی برکشد عشاق وار
هوش مصنوعی: در این محیط شاداب، از صحبتهای ابن یمین چه خبر؟ تا کی شعر و نغمه خوشی برای عاشقان برپا خواهند کرد؟
شرط آداب عبودیت بجا آرد نخستپس بگوید بی تحاشی پیش تخت شهریار
هوش مصنوعی: برای آنکه به آداب بندگی به درستی عمل کنیم، ابتدا باید در رفتارمان دقت و توجه کافی داشته باشیم تا بتوانیم بدون تردید و ترس در حضور پادشاه بزرگ سخن بگوییم.
کای جنابت قبله اقبال اهل روزگارحمله رستم همه دستانت آید روز کار
هوش مصنوعی: ای بانوی بزرگوار، تو الگوی موفقیت و امید برای مردم زمانهای. همچنان که رستم در میدان نبرد قهرمانانه جنگید، هر زمان که به تو نیاز باشد، یاریات خواهند خواست.
تا زمین و آسمان منقاد عزم و حزم تستآن گرفت آرام دایم وین نمیگیرد قرار
هوش مصنوعی: زمین و آسمان تحت فرمان اراده و تدبیر تو هستند. این حالت و آرامش دائمی به خاطر قدرت توست و این آرامش هیچگاه دستخوش تغییر نمیشود.
ور نسیم لطف تو بر بیشه شیران وزدور سموم قهر تو یابد سوی دریا گذار
هوش مصنوعی: اگر نسیم مهر و محبت تو بر جنگل شیران بوزد و اگر بادهای خشم تو به سوی دریا بروند.
در صدف از تاب قهرت در شود دیگر بی آبکام شیر شرزه گردد ناف آهوی تتار
هوش مصنوعی: در دل صدف، اثر خشم تو پدیدار میشود و دیگر در بیآبی نمیتواند بماند؛ همانند اینکه نر شیر درنده میشود و ناف آهوی تاتار به شدت میجهد.
فتنه را در باغ عدلت ز آرزوی خواب خوشناید اندر دیده چیزی جز خیال کو کنار
هوش مصنوعی: در باغ عدالت، وقوع فتنه باعث میشود که آرزوی خواب خوش به چشمان ما نیاید و جز خیال چیزی را در نظر نداشته باشیم.
نفس نامی را ز ابر دستت ار باشد مددتا ابد یابد رهائی از تهی دستی چنار
هوش مصنوعی: اگر نامی از ابر دست تو کمک بگیرد، تا ابد از فقر و ناداری نجات خواهد یافت.
آفتاب و آسمانت خواندمی گر دیدمیآفتابی بیزوال و آسمانی با وقار
هوش مصنوعی: اگر روزی به آسمان و آفتاب تو بنگرم، و آن آفتاب خیرهکننده و آسمانی با شکوهمندی را ببینم، برایم بسیار زیبا و دلنواز خواهد بود.
باد عمرت جاودان تا در پناه جاه توصاحب اینقصر سازد از خوشی زین صد هزار
هوش مصنوعی: باد عمرت طولانی باد تا در سایه عظمت تو، این قصر را از خوشی بسازد، همانطور که صد هزار قصر دیگر را.
صاحب اعظم غیاث ملک و دین دستور شرقآنکه با بخت جوانش هست رأی پیر یار
هوش مصنوعی: این بیت به شخصیتی اشاره دارد که در موقعیت بالایی در ملک و دین قرار دارد و دارای قدرت و نفوذ زیادی است. او در مقام رهبری و مدیریت در شرق از یک سرنوشت خوب برخوردار است و با وجود جوانی، از تجربیات و خردمندی یکی از دوستان قدیمی و باهوش خود بهره میبرد.
و آنکه چون گیرد هوای دل غبار آرزوهیچکس ننشاند الا ابر دستش آن غبار
هوش مصنوعی: کسی که هنگامی که دلش به آرزوها مشغول میشود، هیچکس نمیتواند او را آرام کند جز اینکه دستش مانند ابری آن غبار آرزو را از دلش پاک کند.
حزم هشیارش چنان آئین مستی بر فکندکز سر نرگس نخواهد شد برون هرگز خمار
هوش مصنوعی: هشیاری و احتیاط او به قدری قوی و موثر است که مانند حالتی از مستی، او را در خود غرق کرده و هیچ گاه از تاثیر آن آزاد نخواهد شد. در نتیجه، او به طور کامل از حالت خمار و بی تجربه گی خارج نخواهد شد.
سال هجرت چون قدم در ذال و نون و ها نهادوز مه شوال عشر اوسط آمد در شمار
هوش مصنوعی: سال هجرت زمانی که پا در حرفهای خاصی گذاشت و از ماه شوال، دهمین روزش در میانهها حساب شد.
بر در و دیوار این خرم سرا ابن یمینزر نبودش تا فشاند کرد عقد در نثار
هوش مصنوعی: در این خانهی خوشبو و زیبا، نه ابری وجود دارد تا باران عشق را بر زمین بریزد و نه کسی هست که گردن بند عشق را بر گردن بیاویزد.
صاحبا این قصر عالی تا ابد پاینده بادتا بعز و دولت و اقبال شاه کامکار
هوش مصنوعی: دوست من، این کاخ باشکوه تا ابد جاویدان باشد و همیشه پر از عزت، کامیابی و خوشبختی برای شاه باشد.
قرنها در مسند عزت بکام دوستانبگذراند اندرین فرخنده کاخ زرنگار
هوش مصنوعی: سالها در جایگاه بزرگی و عزت به خدمت دوستان گذرانده شده است، در این کاخ خوشبخت و زیبا که از طلا زینت یافته است.