شمارهٔ ١٠٢ - قصیده عینیه
هوش مصنوعی: این شعر درباره چالشها و تجربیات دشوار زندگی و زمانه کنونی است. شاعر به وقایع تاریخی و تغییرات سرنوشتساز اشاره میکند و از ناکامیها و رنجهایی که در مسیر زندگی تحمل کرده، سخن میگوید. او بر این باور است که علیرغم این مشکلات، باید شکرگزار الطاف الهی باشد. شاعر از شخصیت برجستهای به نام سلیمان محلی و ویژگیهای او یاد میکند که قدرت و فضل او را تحسین میکند و بیان میکند که فضل و هنر او حتی در زمانهای دشوار نیز نمایان است. در نهایت، شاعر تاکید میکند که در زندگی نمیتوان به طور کامل از قهر فلک و سرنوشت فرار کرد و تنها خداوند از آغاز تا انجام دنیا آگاه است.
چگویم ازین روزگار مخادعچه آمد رهی را بروی از وقایع
هوش مصنوعی: چطور میتوانم از این زمان نابسامان بگویم که چه حوادثی اتفاق افتاده و راهی را به سوی خود گشوده است؟
بصد قرن یک شمه نتوان بیان کردکه از دور گردون چها گشت واقع
هوش مصنوعی: در طول قرنها، نمیتوان به طور خلاصه توضیح داد که از چرخش و حرکت زمان چه اتفاقاتی رخ داده است.
چنان کوکب سعد من گشت غاربکه گفتی نخواهد شدن نیز طالع
هوش مصنوعی: چنان ستاره خوشبختی من غروب کرد که گویی دیگر هیچگاه طلوع نخواهد کرد.
گشاده شد و بسته در پیش عزممطریق مضار و سبیل منافع
هوش مصنوعی: در برابر اراده من، راههای زیان و سود باز و بسته شدند.
بشرح و بیان راست ناید که ما راسپهر از مرادات چون گشت مانع
هوش مصنوعی: به راحتی نمیتوان توضیح داد که چگونه آسمان از خواستههای ما مانع میشود.
مرا شربتی داد چون زهر قاتلز جام غرور این جهان مخادع
هوش مصنوعی: به من نوشیدنیای دادند که مانند زهر کشنده بود، از جام فریبدهنده این دنیا.
ولی شکر اگر شربت او مضر بودز الطاف مخدوم خود گشت نافع
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است شربت او مضر باشد، ولی بخاطر لطف و مهربانی سرور خود، آن به نفع ما تبدیل میشود.
کنم نفع آن جام پیدا یکایکبتضمین بیتی دو مشهور شایع
هوش مصنوعی: من میخواهم از آن جام نفع ببرم و در این باره دو بیت معروف را تضمین کنم.
اگر چه کشیدیم رنج فراوانوگر چند بودیم عطشان و جایع
هوش مصنوعی: مهم نیست که ما سختیهای زیادی را متحمل شدیم و حتی اگر در این مسیر تشنه و گرسنه بودیم.
رسیدیم الحمد لله بجائیکه رنج فراوان ما نیست ضایع
هوش مصنوعی: به جایی رسیدیم که دیگر زحمات و سختیهای ما بیفایده نیستند و از این بابت شکر گزاریم.
بعالیجنابی سلیمان محلیکه آصف سزد رأی او را متابع
هوش مصنوعی: در اینجا به شخصیت بزرگ و با مقام سلیمان اشاره شده است و به جایگاه والای آصف، که مشاور سلیمان است، پرداخته میشود. به بیان دیگر، این جمله به اهمیت نظر آصف و پیروی از آن در امور اشاره دارد. آصف به عنوان فردی باهوش و متفکر شناخته میشود که نظراتش در تصمیمگیریها تأثیرگذار است.
بدرگاه برهان دین آنکه تیغشدر اثبات حق هست برهان قاطع
هوش مصنوعی: در مقابل دلایل قوی دین، کسی که شمشیرش در تأیید حقیقت تیز و قاطع است، دلیل مسلمی به حساب میآید.
سپهر کرم آنکه چون آفتابستمضیی ء عوارف مضی ء صنایع
هوش مصنوعی: آسمان سخاوت مانند خورشیدی است که نورش بر تمام ویژگیها و هنرها تابیده و آنها را روشن میسازد.
چو دریا بود طبع او پر عجائببود همچو کان خاطرش پر بدایع
هوش مصنوعی: طبع او مانند دریاست و پر از شگفتیهاست، همانطور که ذهنش مملو از امور جدید و بدیع است.
عدو را بعنف جگر سوز خافضولی را بلطف دلفروز رافع
هوش مصنوعی: دشمن را با شدت و خشونت به زانو درآوریم، اما دوستان را با مهربانی و لطافت بالا ببریم و تقویت کنیم.
چو نصر من الله طراز علم کردبرغبت شدند انس و جنش متابع
هوش مصنوعی: وقتی که یاری خداوند علم و دانش را به نمایش گذاشت، انسانها و جنها با اشتیاق به دنبال آن رفتند و پیرو آن شدند.
فلک با همه کبریا قدر او راگرش هست رغبت ورش نیست خاضع
هوش مصنوعی: آسمان با همه بزرگیاش، اگرچه به مقام او آگاه است، اما اگر تمایل نباشد، در برابر او فروتن نخواهد شد.
زهی گشت قانون فضل و هنر رااشارات کلی رأی تو جامع
هوش مصنوعی: به به، چه زیباست قاعدههای فضل و هنر که با نشانهها و اشارههای کلی، نظر تو را به کمال میرساند.
به پیش جنابت چو در پیش قبلهمصلی صفت آسمان گشت راکع
هوش مصنوعی: وقتی که در برابر شما ایستادهام، مثل کسی هستم که در مقابل قبله نماز میگذارد و در حالت رکوع قرار دارد.
به بیدای فاقه جگر خستگان راینابیع جود تو باشد مشارع
هوش مصنوعی: رودخانههای بخشندگی تو، منبع آرامش دلهای خسته و رنجدیده هستند.
چو آهنگ مدحت کند طبع قائلچو مینو شود وعظ و مدح تو سامع
هوش مصنوعی: وقتی که ذوق و استعداد کسی در ستایش و مدح شما بیدار میشود، کلامش همچون گل های خوشبو و زیبا میشود و شنونده هم از این موعظه و ستایش لذت میبرد.
چو سوسن زبان گرددش جمله اعضاشود چون بنفشه همه تن مسامع
هوش مصنوعی: وقتی که انسان مانند گل سوسن صحبت کند، تمام اعضای او شبیه گل بنفشه خواهند شد و همه وجودش به زیباترین شکل درخواهد آمد.
هنر پرورا نیست ابن یمین رابجز مکرماتت بدین درد راتع
هوش مصنوعی: ابن یمین هیچ هنری ندارد مگر اینکه منشهای عالیات در این مصیبت او را پرورش دهد.
بجز لطف جان پرورت در حوادثندارد ز قهرت فلک هیچ شافع
هوش مصنوعی: بجز از مهربانی و لطف تو در زمانهای سخت، هیچ چیزی از خشم و غضب آسمان نمیتواند نجاتدهندهای باشد.
الا تا ز آغاز و انجام دوراننباشد کس آگه بجز ذات صانع
هوش مصنوعی: به جز خداوند هیچ کس از شروع و پایان دوران آگاه نیست.
چو دوران گردون گردان مبینادمبادی دور ترا کس مقاطع
هوش مصنوعی: هرگز به تماشای چرخش روزگار نپرداز و به آغاز و پایان آن توجه نکن، زیرا کسی نمیداند که در کدام مرحله و در کدام نقطه قرار دارد.
مباد اختری مستقیم از سعادتز سمتی که باشد مراد تو راجع
هوش مصنوعی: مباد که ستارهای خوشخبر و نیکو از جانبِ مورد نظر تو به سمت سعادت بیفتد.